De Franse president Emmanuel Macron zal zijn volle ambtsermijn uitdienen, de oproepen tot zijn vertrek ten spijt. In een tv-toespraak reageerde hij donderdagavond op de val van de Franse regering, die hij wijt aan een ‘anti-republikeins front van extreemlinks en extreemrechts.’
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Eerder op de dag had premier Michel Barnier zijn ontslag aangeboden aan de president, nadat het parlement woensdag een motie van wantrouwen tegen zijn regering met een overweldigende meerderheid had aangenomen.
Macron zou zelf de volgende moeten zijn, klinkt het op de flanken van de Franse politiek. De radicaal-linkse partij La France Insoumise eist luidkeels het vertrek van de president, terwijl het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) een subtieler pad bewandelt.
Marine Le Pen en partijleider Jordan Bardella van RN weerhouden zich van een expliciete oproep tot opstappen, maar binnen de partij wordt vrijuit gespeculeerd. ‘Ik denk dat Emmanuel Macron ons land een dienst zou bewijzen als hij zijn positie opgeeft’, zei vicepresident Sébastien Chenu bijvoorbeeld onlangs nog bij de Franse nieuwszender LCI.
Dat scenario werd donderdagavond zonder meer van tafel geveegd door de president zelf. Zijn mandaat, dat tot 2027 loopt, zal hij vol overtuiging uitdienen. Dat neemt niet weg dat het gevoel dat Macron grotendeels verantwoordelijk is voor de zoveelste politieke crisis waarin Frankrijk nu verkeert, breed wordt gedeeld.
Hij was het die deze zomer zonder overleg besloot het parlement te ontbinden. Hij was het die weigerde de linkse alliantie Nouveau Front populaire – die de grootste werd bij de verkiezingen – een rol te geven in de nieuwe regering. Hij was het die een premier benoemde afkomstig uit een partij die met afstand op de vierde plek was geëindigd, en die zich voor zijn lijfsbehoud overleverde aan de genade van Marine Le Pen. ‘Hij die eenheid hoopte terug te brengen in het Franse politieke leven heeft het verval ervan versneld’, schreef dagblad Le Monde donderdag in een commentaar.
Zelf ziet de Franse president dat anders. De beslissing om het parlement te ontbinden – waarmee Macron volgens velen een reeks opeenvolgende crises heeft ontketend – was volgens hem ‘onvermijdelijk’, zei hij donderdagavond. Niet zijn beslissing was het probleem, maar het feit dat die nog altijd zo slecht wordt begrepen.
Nu is het aan Macron om een uitweg uit deze crisis te vinden. Te beginnen bij de benoeming van een nieuwe premier, die ergens in de komende dagen wordt verwacht. Onder meer de naam van defensieminister Sébastien Lecornu wordt genoemd, net als die van François Bayrou, partijleider van middenpartij MoDem, die tot de vaste steunpilaren van Macron behoort. Ook zingt de naam rond van Bruno Retailleau, minister van Binnenlandse Zaken en partijgenoot van ex-premier Barnier.
De uitdaging zal zijn om te voorkomen dat een nieuwe regering hetzelfde lot beschoren is als de ministersploeg van Barnier, voor wie een motie van wantrouwen vanaf het begin als zwaard van Damocles boven het hoofd hing. Een nieuwe premier zal daarom de opdracht krijgen ‘een regering van nationaal belang’ te vormen, zei Macron. Wat dat precies betekent, is ook in Frankrijk nog onderwerp van debat. In ieder geval zullen volgens de president alle partijen daarin vertegenwoordigd moeten worden die bereid zijn om af te zien van moties van wantrouwen.
Daarnaast, zo kondigde Macron aan, zal de (demissionaire) regering medio december een speciale wet indienen om de begroting voor 2024 voorlopig ook op 2025 toe te passen. Daarmee kunnen de belangrijkste overheidsdiensten de komende tijd blijven draaien.
Aan het einde van zijn speech donderdagavond begint hij lager en langzamer te praten. ‘Weet u nog, die avond van april 2019’, gaat de president ineens terug in de tijd. Trouwe kijkers herkennen dit: op gewichte crisismomenten brengt Macron graag de brand in de Notre-Dame in herinnering. Of liever: het bijna bovenmenselijke wederopbouwproces, dat aanstaand weekeinde officieel tot een einde komt met een grootse openingsceremonie. Al die mannen en vrouwen hebben hard gewerkt, hun verantwoordelijkheid genomen, zegt Macron. Ieder van hen ‘had een essentiële rol in iets wat groter is dan ons allen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant