Israël pleegt genocide op Palestijnen in Gaza, concludeert Amnesty International donderdag in een stevig rapport. Onafhankelijke experts noemen het een grondige, solide analyse, al is een soortgelijk onderzoek van het Internationaal Gerechtshof (de rechtbank van de Verenigde Naties) nog bezig.
Israël maakt zich schuldig aan drie van de vijf daden die onder genocide vallen, stelt Amnesty. Het gaat om het doden van Palestijnen en het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan deze groep. Ook creëert Israël opzettelijk omstandigheden die gericht zijn op de gedeeltelijke of gehele vernietiging van de Palestijnse bevolking.
Sinds 7 oktober 2023 zijn er meer dan 44.500 Palestijnen gedood, onder wie ruim 13.300 kinderen. Ook raakten meer dan 100.000 Palestijnen gewond.
Veel (dodelijke) slachtoffers vielen door aanvallen die "opzettelijk onnauwkeurig waren", stelt Amnesty. Israël trof te weinig voorzorgsmaatregelen om burgerslachtoffers te voorkomen. Het land veroorzaakte bovendien levensomstandigheden die leidden tot ondervoeding, honger en ziektes.
De daden van Hamas verklaren volgens Amnesty onvoldoende waarom Israël levensreddende hulp opzettelijk beperkte.
"Aangezien deze daden zijn gepleegd in een al bestaande context van onteigening, apartheid en onwettige militaire bezetting, kunnen we maar één conclusie trekken: de bedoeling van Israël is de fysieke vernietiging van Palestijnen in Gaza", stelt secretaris-generaal Agnès Callamard van Amnesty in het rapport.
Amnesty zegt dat ze de bevindingen meerdere keren met Israël heeft gedeeld, maar geen reactie heeft ontvangen. Israël gaf donderdag wel een publiekelijke reactie. Het land spreekt van "antisemitische laster" en een verzonnen rapport. Ook herhaalt Israël dat het Hamas wil vernietigen met de aanvallen. De VS, de belangrijkste bondgenoot van Israël, reageerde donderdag ook en noemt de beweringen van Amnesty "ongegrond". Wat er niet aan het rapport zou kloppen, zeggen de landen niet.
Amnesty keek naar mensenrechtenschendingen in Gaza tussen 7 oktober 2023 en begin juli 2024. De organisatie analyseerde onder meer vijftien luchtaanvallen op burgerdoelen, satellietbeelden en beeldmateriaal op sociale media. Ook sprak Amnesty met ruim tweehonderd mensen, onder wie Palestijnse slachtoffers, getuigen, lokale autoriteiten en hulpverleners.
De mensenrechtenorganisatie analyseerde bovendien verklaringen van Israëlische regerings- en legerfunctionarissen en Israëlische instanties, zoals televisietoespraken.
Ook maakte Amnesty gebruik van het beschikbare materiaal uit de zaak die Zuid-Afrika heeft aangespannen tegen Israël bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ). In die zaak bekijken rechters van de Verenigde Naties of Israël genocide pleegt of wil plegen op de Palestijnse bevolking.
"Genocide is de grootste schending die je kunt plegen in het internationaal recht. Dat betekent ook dat de drempel om iets zo te noemen heel hoog is", zegt Jessica Dorsey tegen NU.nl. Zij is universitair docent Internationaal Recht aan de Universiteit Utrecht.
Om vast te stellen of er sprake is van genocide, wordt gekeken naar de daden van een land en naar de intentie daarachter. "Het is niet zo moeilijk om vast te stellen dat er verschrikkelijke dingen gebeuren: dat bewijs is er al lang", zegt Alette Smeulers, hoogleraar Internationale Misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen.
"Wat het lastig maakt, is dat je de intentie om een groep uit te roeien moet bewijzen. Dat moet je concluderen op basis van een combinatie van verschillende factoren." Die factoren zijn onder meer uitspraken van Israëlische ministers en de acties van het Israëlische leger.
Bewijsstukken kunnen direct zijn, maar ook indirect aan de hand van patronen. "Niemand zegt letterlijk: we gaan genocide plegen", vertelt Dorsey. Maar de patronen die Amnesty blootlegt, laten volgens Dorsey en Smeulers zien dat Israël dit bewust deed en dat er geen sprake was van een roekeloze actie. Ze menen dat de conclusie van Amnesty gebaseerd is op een grondige en solide analyse.
Genocide is een combinatie van een proces van apartheid en ontmenselijking, zo staat in het rapport. Het gebruik van denigrerende taal door ambtenaren kan daarbij ook duiden op de genocidale intentie. En dat is volgens Dorsey terug te zien in het Israëlische beleid.
"Het gaat er niet om dat iemand een keer iets ongepast heeft gezegd. Honderden statements passen binnen de apartheid en het discrimineren van de Palestijnse bevolking. Je moet mensen niet meer kunnen zien als mensen om ze te vernietigen. Dat is een eerste stap richting het plegen van genocide."
Dat is te verklaren doordat de drempel om tot een conclusie te komen voor Amnesty lager ligt dan voor de gerechtshoven, zegt Smeulers. Het ICJ moet alles juridisch onderbouwen.
"Daarin moet je Israël de mogelijkheid geven om zich te verdedigen", legt de hoogleraar uit. "Dat heeft alles te maken met onze visie dat iedereen een eerlijk proces moet krijgen."
Amnesty hoeft zich niet per se aan de procedures te houden. "Daar maken ze nu een statement om de rechten van de slachtoffers te beschermen", zegt Smeulers.
Daarbij duurt het proces bij het ICJ lang omdat de consequenties van een uitspraak groot zijn, vertelt Dorsey. "Het is bindend voor partijen die voor het hof komen. Maar het heeft ook consequenties voor de rest van de internationale gemeenschap."
Amnesty heeft geen mandaat zoals het ICJ, dus landen zijn niet verplicht naar haar conclusies te handelen. "Maar het is wel de belangrijkste mensenrechtenorganisatie internationaal, samen met Human Rights Watch. Als zij dit schrijven in een driehonderd bladzijden tellend rapport, moeten staten daarnaar luisteren en hun gedrag aanpassen", stelt Dorsey.
Bovendien is het voor de strafhoven lastig de intentie sluitend te bewijzen, wat dus moet gebeuren door de combinatie van uitspraken en daden. "Maar Netanyahu (de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, red.) zal altijd blijven zeggen dat het niet de bedoeling was de Palestijnen uit te roeien, maar Israël te beschermen", legt Smeulers uit.
Het rapport moet volgens Amnesty een "wake-upcall" zijn voor wereldleiders. "Het moet hen wijzen op de zeer dringende noodzaak van een staakt-het-vuren", zegt een Amnesty-woordvoerder tegen NU.nl. Maar het is nog maar de vraag of landen daar iets mee doen.
Dorsey maakt zich daar "veel zorgen" over. "De conclusie is heel schadelijk voor Israël, maar ook voor de internationale gemeenschap. Iedere staat heeft de verplichting genocide te voorkomen. Dat hebben wij niet gedaan en we doen nog steeds onvoldoende om dat te voorkomen of te stoppen", vindt ze.
"Als we onze eigen verplichtingen niet nakomen en als we geen naleving eisen van anderen, valt de basis voor een veilige en vredige samenleving weg. De reden dat we internationaal recht hebben, is om oorlogsmisdaden en grote schendingen van het recht te voorkomen. Maar het eist wel politieke wil."
Source: Nu.nl algemeen