De Libanees Georges Ibrahim Abdallah, veroordeeld voor moord op een Amerikaanse officier en een Israëlische diplomaat, is een van de langstzittende gevangenen van Europa. Zal hij vrijdag, na veertig jaar gevangenschap in een Franse cel, dan toch vrijkomen?
is verslaggever van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit Parijs.
Als voor aanvang van de beladen voetbalwedstrijd Frankrijk–Israël de schemer valt, verschijnen in de Parijse voorstad Saint-Denis pro-Palestina-demonstranten. Tussen de nieuwbouwflats galmen op deze 14de november van 2024 hun leuzen. ‘Free, free, Palestine!’ En: ‘Beyrouth, Gaza! Paris est avec toi!’ Minstens zo vaak klinkt de leus: ‘Libérez Georges Abdallah!’ Tegen de achtergrond van een donkere lucht is op gigantische vlaggen Abdallahs beeltenis zichtbaar.
De manifestatie in Saint-Denis, op ruim 700 kilometer van het Zuid-Franse Lannemezan waar Georges Ibrahim Abdallah gevangen zit, komt op een speciaal moment; de volgende dag zal een Franse rechter bepalen of Abdallah na veertig jaar gevangenschap wordt vrijgelaten.
De 73-jarige Libanees geniet amper bekendheid, maar is een van de langstzittende gevangenen van Europa. In Franse steden wordt geregeld opgeroepen tot zijn vrijlating. Recentelijk gebeurde dit ook tijdens protesten aan de Universiteit van Amsterdam.
In 1984 komt de Franse politie bij toeval de dan 33-jarige Abdallah op het spoor. Als hij wordt opgepakt, weet de politie nog niet dat ze van doen hebben met de leider van de communistische Libanese guerrillagroep FARL. Twee jaar later wordt Abdallah veroordeeld tot vier jaar cel, naar aanleiding van de vondst van wapens en valse papieren in zijn Parijse appartement.
De strafmaat wekt onvrede in Washington, want de Amerikanen verdenken Abdallah van moord op een Amerikaanse officier en een Israëlische diplomaat. Beide moorden in Parijs vinden plaats in 1982, het jaar van de Libanon-oorlog – waarbij Israël buurland Libanon binnenvalt.
De Amerikaanse bemoeienis met de rechtsgang in Frankrijk wordt door Franse politici niet gewaardeerd. Niettemin volgt er een tweede proces tegen Abdallah. In 1987, in een zwaar beveiligde rechtbank (uit angst voor aanslagen), wordt hij alsnog veroordeeld voor de dubbele moord, en hoewel de bewijslast dubieus is, krijgt hij dan levenslang opgelegd.
In 1999 heeft Abdallah zijn minimale tijd voor een levenslange gevangenisstraf in Frankrijk uitgezeten. Terwijl vergelijkbare veroordeelden voor terroristische aanslagen vrijkomen, worden zijn verzoeken telkens afgewezen.
Totdat een rechter in 2013 bepaalt dat Abdallah kan worden vrijgelaten, onder de voorwaarde dat hij Frankrijk verlaat. Libanon is bereid hem op te nemen, maar de toenmalige Franse minister van Binnenlandse Zaken, Manuel Valls, weigert de benodigde uitzettingsformulieren te ondertekenen.
Al bij zijn veroordeling in 1987 zien Abdallahs aanhangers hem als een politieke gevangene. Ze worden in die overtuiging gesterkt als uit WikiLeaks-documenten blijkt dat de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton zich in 2013 met de zaak-Abdallah bemoeide.
In een mail aan haar Franse collega schrijft Clinton: ‘Hoewel de Franse regering geen juridische autoriteit heeft om het oordeel van het gerechtshof van 10 januari (2013, red.) terug te draaien, hopen we dat Franse functionarissen een andere basis kunnen vinden om de legaliteit van de uitspraak te betwisten.’
In de jaren die volgen, raakt Abdallah politiek in de vergetelheid. Op een video uit 2018 is te zien hoe Macron, dan net een jaar president, op bezoek is in de voormalige Franse kolonie Tunesië en er wordt geconfronteerd met kritiek op Abdallahs langdurige detentie.
Als vanuit de menigte steeds meer mensen ‘Libérez Georges Abdallah!’ roepen, kijkt de jonge Franse president verdwaasd naar zijn adviseurs. Je ziet hem denken: over wie hebben ze het? Vervolgens mompelt hij iets van: ‘Dat is niet aan Frankrijk.’
Dat is het natuurlijk wel, beklemtoont de mensenrechtenorganisatie Ligue des droits de l’Homme in 2022. ‘Het is onaanvaardbaar dat de Franse autoriteiten blijven buigen voor de druk van twee buitenlandse regeringen en daarmee de rechten schenden van een man die rechtmatig vrijgelaten mag worden.’
Abdallah heeft dan al aangekondigd geen nieuwe aanvragen tot vrijlating meer te zullen indienen. Na weer een afwijzing in 2015, wil hij alleen nog per presidentieel decreet vrijkomen. In 2023 komt hij hiervan terug. Niet voor zichzelf, maar voor zijn aanhangers, zegt hij tegen Le Monde – de krant bezoekt hem in het voorjaar van 2024 in zijn cel vol met ‘activistenliteratuur’ en een beeltenis van Che Guevara boven het bed.
Volgens Le Monde geniet Abdallah de sympathie van bewakers en dwingt hij als ‘wijs man’ respect af bij (oud)-gedetineerden, onder wie kopstukken van de voormalige Baskische terreurorganisatie ETA.
De dag na de wedstrijd Frankrijk–Israël oordeelt de rechter dat Georges Ibrahim Abdallah op vrijdag 6 december vrijgelaten mag worden, wederom onder de voorwaarde dat hij Frankrijk verlaat. De Franse antiterrorisme-aanklager maakt onmiddellijk daarop bekend in beroep te gaan tegen die uitspraak.
Daarmee blijft het na veertig jaar nog altijd de vraag of Georges Ibrahim Abdallah daadwerkelijk binnenkort vrijkomt.
3x Georges Abdallah
Winnaar van de Nobelprijs voor de Literatuur, Annie Ernaux, zei recentelijk in de communistische krant L’Humanité dat Abdallahs gevangenschap ‘Frankrijk te schande maakt’.
De Noord-Franse plaats Grenay vernoemde in 2023 een plein naar Abdallah, maar het gebiedsbestuur draaide dat besluit terug.
Bagnolet, ten noorden van Parijs, benoemde Abdallah tot ereburger in 2014, waarna een bestuurlijk rechtscollege het besluit ongedaan maakte.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant