De bitcoin heeft een symbolisch koersrecord van 100 duizend bereikt. De nieuwste bitcoinhausse is te danken aan een monsterverbond tussen de ooit zo overheidsschuwe crypto-industrie en de winnaar van de Amerikaanse presidentsverkiezingen, Donald Trump.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de financiële sector.
Dit stuk verscheen eerder op 2 december 2024, toen de bitcoin nog net niet boven de 100 duizend dollar kwam. In deze versie is aangepast dat de koers inmiddels wel boven die grens is uitgekomen.
Donald Trump belooft crypto-investeerders gouden bergen, als dank voor astronomische donaties tijdens zijn verkiezingscampagne. ‘Make Bitcoin Great Again’ stond op de petjes van zijn aanhangers, toen Trump enkele maanden geleden in Nashville, Tennessee, de jaarlijkse bitcoinconferentie toesprak. Onder ovationeel applaus beloofde hij van de VS de ‘cryptohoofdstad van de planeet en de bitcoinsupermacht van de wereld’ te maken.
Trumps liefdesverklaring aan de crypto-industrie was nogal een Saulus-Paulusbekering voor de man die drie jaar geleden in een interview met Fox nog verzuchtte dat de bitcoin hem ‘gewoon oplichterij’ leek. Nu sloeg Trump een geheel andere toon aan. ‘Oh, you’re going to be very happy with me’, beloofde hij de tienduizenden toeschouwers in Tennessee.
Blij zijn bitcoinadepten zeker, nu het vlaggenschip van de cryptomarkt de kaap van de 100 duizend dollar heeft gerond. Sinds de Amerikaanse verkiezingen van 5 november, toen één bitcoin nog 68 duizend dollar noteerde, heeft de digitale munt de wind flink in de zeilen.
Investeerders verwachten dat de regering-Trump en het nieuwe, door Republikeinen gedomineerde Congres de crypto-industrie met fluwelen handschoen zullen aanpakken. Al was het maar omdat geen enkele industrie tijdens de voorbije verkiezingscampagne zo veel geld uitstrooide over politici – van Republikeinse én Democratische huize – als de cryptolobby. En ook omdat Trump en zijn zoons, plus veel van Trumps beoogd ministers, zelf cryptobelangen hebben.
Waar de apostel Paulus op weg naar Damascus een goddelijke openbaring schijnt te hebben gehad, lijkt de bekering van Trump dus vooral het gevolg van een financiële openbaring. Via zogeheten Political Action Committees (PACs) staken cryptobedrijven en bitcoininvesteerders ruim 245 miljoen dollar in de verkiezingscampagne, bijna de helft van alle donaties van het Amerikaanse bedrijfsleven, blijkens cijfers van de Federal Election Commission.
Het cryptobedrijf Coinbase doneerde bijvoorbeeld 93 miljoen dollar, netjes verdeeld over beide partijen. Bitcoinmiljardairs Tyler en Cameron Winklevoss, beroemd om hun vete met Facebook-oprichter Mark Zuckerberg, schonken dan weer 2 miljoen dollar – let wel: in bitcoin – aan Trump, uit protest tegen de ‘oorlog tegen crypto’ die de regering-Biden volgens de broers zou voeren.
En zo zijn de libertarische idealen waarmee de bitcoin begin 2009 werd gelanceerd wel zo’n beetje binnenstebuiten gekeerd. Het doel van de door de mysterieuze ‘Satoshi Nakamoto’ gecreëerde munt was revolutionair: een peer-to-peer betaalmiddel, volledig buiten de macht van staten en (centrale) banken om. Anno 2024 geldt de bitcoin echter eerder als een speculatieve belegging dan als een betaalmiddel, en lijken investeerders tot een ontnuchterende conclusie gekomen: de beste manier om de bitcoin uit handen van de overheid te houden, is door de overheid brutaalweg te kopen.
Dit werpt zijn vruchten af. De campagnesteun heeft tot een zuivering van cryptokritische Congresleden geleid. Volgens lobbygroep Stand With Crypto zijn er 276 bitcoinvriendelijke kandidaten verkozen in het Huis van Afgevaardigden (tegenover 122 tegenstanders), en nog eens twintig in de Senaat (tegenover twaalf tegenstanders).
Een van de voornaamste slachtoffers was de Democratische senator Sherrod Brown uit Ohio, de invloedrijke voorzitter van de bankencommissie in de Senaat én pleitbezorger van meer regulering van cryptovaluta. Brown werd verslagen door autohandelaar en blockchainondernemer Bernie Moreno, mede dankzij 40 miljoen dollar aan donaties van de cryptolobby. ‘We krijgen het meest procrypto-Congres dat ooit is gekozen, maar ook de meest pro-crypto-regering die ooit aan de macht is geweest’, jubelde de honderd leden tellende Blockchain Association, de VNO-NCW van de Amerikaanse crypto-industrie.
Inmiddels is bovendien Gary Gensler gesneuveld, de in bitcoinkringen gehate voorzitter van de Securities and Exchange Commission (SEC), de toezichthouder van de Amerikaanse effectenbeurzen. Gensler vergeleek cryptovaluta met het Wilde Westen, en aarzelde tot frustratie van de lobby jarenlang met groen licht geven aan beleggingsfondsen in bitcoins, zogeheten exchange-traded funds, die sinds januari mogen worden aangeboden door grote vermogensbeheerders als Blackrock.
Trump kondigde in Nashville al aan dat hij Gensler zou ontslaan mocht hij de verkiezingen winnen, al zijn presidenten daartoe eigenlijk niet bevoegd. In plaats daarvan maakte Gensler bekend dat hij op 20 januari, de dag van Trumps inauguratie, zal afzwaaien. Naar verwachting wordt hij opgevolgd door een meer cryptogezinde voorzitter.
Bovendien is de kans groot dat de nieuwe Senaat voor een volgens critici grotendeels door de crypto-industrie ingefluisterde wet zal stemmen, die het toezicht op virtuele munten verplaatst van de SEC naar de Commodity Futures Trading Commission. Die laatste toezichthouder heeft veel minder budget en personeel dan de SEC.
De financiële belangen van de nieuwe regering zouden weleens een ander probaat medicijn tegen strengere regulering kunnen zijn. Immers, hoe hoger de koers van de bitcoin, des te profijtelijker het voor Trump en consorten is.
Langzamerhand vormt zich in de VS namelijk een soort crypto-industrieel complex. Zo zou de Trump Media & Technology Group, eigenaar van Trumps sociale medium Truth Social, volgens de Financial Times in onderhandeling zijn om de cryptohandelsfirma Bakkt over te nemen. Ook zijn Trump en zijn zoons Eric en Donald junior onlangs het cryptoplatform World Liberty Financial begonnen, en hebben ze het merk TruthFi laten registreren, een beoogde betaaldienst voor cryptovaluta.
‘Bijna iedereen in het kabinet bezit bitcoins en is voorstander van digitale activa’, constateerde cryptomiljardair Mike Novogratz vergenoegd over de nieuwe regering. Vicepresident JD Vance bezat naar eigen opgave in augustus nog tussen de 250- en de 500 duizend dollar aan bitcoins, een peulenschil vergeleken bij de ruim elfduizend bitcoins van Elon Musks autofabrikant Tesla. Veelzeggend is de naam van het nieuwe ministerie dat Musk gaat leiden: het Department of Government Efficiency, afgekort Doge, een knipoog naar de eigenlijk als grap bedoelde, maar desondanks door Musk opgehemelde cryptomunt dogecoin.
Trumps beoogd minister van Financiën, Scott Bessent, staat te boek als een groot voorstander van cryptovaluta. En de beoogd minister van Handel, Howard Lutnick, mag als baas van zakenbank Cantor Fitzgerald de cryptomunt tether tot zijn belangrijkste klanten rekenen, waarvan de bank bovendien voor 5 procent eigenaar is. Dit ondanks het strafrechtelijk onderzoek dat volgens de Wall Street Journal zou lopen naar het gebruik van tether door onder meer Hamas, Russische wapenhandelaars, Mexicaanse drugskartels en het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma. Tether zelf ontkent dat het onderwerp van een strafrechtelijk onderzoek is.
Trumps opmerkelijkste bitcoinbelofte is tot nu toe zijn in cryptokringen met gejuich onthaalde plan om een ‘strategische bitcoinreserve’ te creëren. Dit naar analogie met de goudreserves die centrale banken aanhouden als monetair anker om het schip van staat recht te houden bij financiële stormen. De Amerikaanse overheid bezit momenteel ruim 200 duizend bitcoins, vooral dankzij het confisqueren van crimineel geld. Als het aan Trump ligt, houdt de overheid deze bitcoins.
Trumps beoogd minister van Volksgezondheid Robert Kennedy opperde tijdens de campagne dat de overheid elke dag nog eens 550 extra bitcoins moet kopen, tot er een cryptoversie van Fort Knox is opgebouwd met 4 miljoen bitcoins. Het prijsopdrijvende effect van deze overheidsaankopen zou Kennedy vermoedelijk niet slecht uitkomen, aangezien het grootste deel van zijn privévermogen naar eigen zeggen uit bitcoins bestaat, ‘de valuta van de vrijheid’, aldus Kennedy.
Bovendien kan de Amerikaanse overheid met dergelijke aankopen de bitcoinmarkt manipuleren. En ook de koers van de dollar verzwakken, zoals economisch historicus Adam Tooze onlangs al constateerde.
De bitcoin en de dollar bewegen tot nu toe namelijk dikwijls in omgekeerde richting: als de koers van de bitcoin stijgt, daalt de waarde van de dollar, en vice versa. Een verzwakking van de dollar zou Trump goed uitkomen, aangezien hij al decennia klaagt dat de sterke dollar de Amerikaanse export schaadt. En dat, paradoxaal genoeg, allemaal dankzij een cryptomunt die ooit in het leven is geroepen als tegengif voor de monetaire manipulaties van de overheid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant