Na het ongeluk van de Belgische presentator Tom Waes is alcoholgebruik in het verkeer het gesprek van de dag. Maar wanneer heb je ook alweer te veel op om te mogen rijden? En welke straffen staan er in Nederland en België op rijden onder invloed?
Een bestuurder mag in Nederland en België niet achter het stuur zitten met meer dan 0,5 promille alcohol in het bloed. In Nederland geldt voor beginnend bestuurders, die maximaal vijf jaar hun rijbewijs hebben, nog een lager promillage: 0,2.
De promillages worden vaak vergeleken met glazen alcohol. Zo is een vaak gebruikte vuistregel dat 0,5 promille min of meer hetzelfde is als twee glazen alcohol voor mannen. Bij vrouwen gaat het om iets minder dan twee glazen. Bij zo'n vuistregel moet de kanttekening worden gemaakt dat die zeker niet volledig te vertrouwen is.
In België is er geen uitzonderingspositie voor beginnend bestuurders. Maar ze worden vaak wel strenger gestraft als ze worden betrapt. Net zoals in Nederland gebeurt, trouwens.
In België zit wel een verschil in het toegestane promillage voor beroepsbestuurders. Tot die groep behoren onder meer buschauffeurs, vrachtwagenbestuurders en pakketbezorgers. Voor hen geldt het promillage van 0,2 promille.
Volgens het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) bereiken mannen de 0,2 promille al na één glas alcohol. Interessant is dat de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) 0,2 promille in de praktijk als 'nultolerantie' ziet: met één glas alcohol loop je al het risico om hoger uit te komen. "De limiet laat nog nét toe dat je als professionele bestuurder bijvoorbeeld een gerecht of praline zou eten waar een scheutje alcohol in verwerkt is", schrijft de VSV.
Welke straf je voor autorijden onder invloed krijgt, hangt in beide landen af van de hoeveelheid drank die je op hebt. Ook wordt je straf zwaarder als je al eerder betrapt bent op rijden onder invloed, of als je een ongeluk met letsel of dodelijke slachtoffers hebt veroorzaakt.
Voor de hoogste promillages riskeer je in Nederland bij je eerste overtreding honderd uur taakstraf en ben je 22 maanden je rijbewijs kwijt. Die richtlijn geldt voor promillages van 3,46 en hoger: dat is dus ongeveer zeven keer zoveel drank als wettelijk is toegestaan. We spreken dan van grofweg meer dan dertien glazen alcohol.
De laagste straf volgens de richtlijn is een boete van 300 euro. Die krijg je als je iets meer dan 0,5 promille alcohol in je bloed hebt.
Het OM en de rechter leggen in Nederland ook vaak een zogenaamde educatieve maatregel op. Dat is een straf die boven op de boete komt. Deze verplichte cursus moet bestuurders bewust maken over de gevaren van rijden onder invloed. Als iemand weigert daaraan deel te nemen, dan wordt zijn rijbewijs ongeldig verklaard.
In 2023 kregen 11.043 automobilisten een educatieve maatregel over alcohol in het verkeer opgelegd. Dat blijkt uit cijfers die NU.nl opvroeg bij het CBR. Deze mensen hadden een promillage van ruim boven de 0,5, of zijn meerdere keren in de fout gegaan.
Het betekent dat grofweg een kwart van de betrapte automobilisten een cursus moet volgen. In totaal bestrafte de politie in 2023 namelijk 42.769 automobilisten voor rijden onder invloed.
In België kan je bij een eerste zware overschrijding boetes tot 16.000 euro krijgen of een rijverbod van vijf jaar. Daarnaast kan een rechter je verplichten tot een alcoholslot in je auto. Om dat slot te kunnen ontgrendelen, moet je eerst een blaastest doen.
Voor minimale overschrijding van het toegestane promillage beginnen de boetes in België bij 179 euro.
Een gevangenisstraf wordt in Nederland en België vaak pas opgelegd na een tweede veroordeling voor rijden onder invloed. Zo'n straf is ook dan bedoeld voor bestuurders die de alcohollimiet ruim hebben overschreden. In Nederland gaat het bij rijden onder invloed alleen om celstraffen van enkele weken.
Maar de straffen kunnen ook verder oplopen. "Dat gebeurt vooral als er ook sprake is van zeer gevaarlijk rijgedrag", zegt Werner De Dobbeleer van de VSV.
Bij een tweede veroordeling voor rijden onder invloed binnen vijf jaar kan de Nederlandse of Belgische rechter ook je rijbewijs ongeldig laten verklaren. Je zal dan opnieuw rijexamen moeten doen om weer een auto te mogen besturen. "In België kan de rechter zelfs een levenslang verbod opleggen", zegt De Dobbeleer.
Verkeersorganisaties benadrukken trouwens dat het beter is om helemaal geen alcohol te drinken voordat je achter het stuur kruipt. Bij twee glazen alcohol is de kans op een ongeluk al bijna 50 procent groter dan als je nuchter achter het stuur zit. Dat komt doordat ook bij een kleinere hoeveelheid alcohol je reactievermogen al afneemt.
Of Tom Waes een van deze straffen zal krijgen voor het rijden onder invloed, is uiteraard nog onduidelijk. "Het Openbaar Ministerie zal verdere onderzoeksvragen stellen aan de politie en andere experts", zegt De Dobbeleer. "Bijvoorbeeld over de vermoedelijke snelheid bij het ongeval en de analyses van het bloed. Op basis daarvan zal het parket beslissen om Waes te dagvaarden voor de politierechtbank. Het is vervolgens aan de politierechter om over een mogelijke straf te beslissen."
Source: Nu.nl algemeen