Israël pleegt genocide op de Palestijnse bevolking van de Gazastrook. Tot die conclusie komt Amnesty International in het woensdag in Den Haag gepresenteerde rapport You Feel Like You Are Subhuman.
schrijft doorgaans vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden. Hij bezocht de presentatie van het Amnesty-rapport in Den Haag.
Sinds oktober vorig jaar maakt Israël zich schuldig aan misdrijven die volgens de mensenrechtenorganisatie tezamen genomen de bedoeling hebben de Palestijnse bevolking in Gaza ‘geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen’, zoals de formulering in het Genocideverdrag luidt.
Amnesty ziet onder ogen dat Israël ook militaire doelen kan hebben, zoals het vernietigen van Hamas en vergelding voor de door Hamas gepleegde misdrijven. Dat neemt niet weg dat daarnáást genocide de bedoeling is van het afknijpen van humanitaire hulp en van onbesuisde militaire acties die geen ander effect hebben dan het doden van grote aantallen burgers en het vernietigen van civiele infrastructuur. Bovendien kan genocide een middel zijn om de militaire doelen te bereiken.
Veel aandacht wordt in het rapport besteed aan de vraag of Israël de intentie had en heeft om de Palestijnse bevolking deels te vernietigen. Zo nee, dan kan immers niet van genocide worden gesproken. ‘Wat wij na grondig onderzoek concluderen, is dat genocide absoluut een intentie is van de Israëlische autoriteiten’, zegt Agnès Callamard, secretaris-generaal van Amnesty. ‘Wat daarvan de reden is, dat is een moeilijke vraag. Het is niet aan ons die te beantwoorden. Onze rol is te bewijzen dat er internationale misdaden worden gepleegd.’
Amnesty verwerpt de redenering dat onverschilligheid over Palestijnse slachtoffers nog geen genocidale intentie impliceert. Het excuus zou dan zijn dat het nodig is Palestijnen te doden om Hamas te vernietigen. ‘Met andere woorden, de vernietiging van Palestijnen zou instrumenteel zijn voor het militaire doel’, aldus het rapport. ‘Instrumentele intentie is echter nog steeds een genocidale intentie.’
Deze minachting voor Palestijns leven is op zich al bewijs van genocidale opzet, volgens Amnesty, omdat in de ogen van Israëls politieke en militaire leiders de levens van Palestijnen het kennelijk niet waard zijn om rekening mee te houden. Slachtoffers ‘beschouwen als minder dan menselijk is een kenmerk van genocide’.
Amnesty zegt de kwestie ‘holistisch’ te benaderen. Dat betekent dat misdrijven in samenhang met elkaar worden gezien en in het licht van tal van uitspraken van politieke en militaire leiders die duiden op genocidale intentie. Dit alles in de context van ‘onteigening, het systeem van apartheid en de onwettige militaire bezetting’ van de Palestijnse gebieden.
Het Amnesty-rapport is de zoveelste klap voor Israël op internationaalrechtelijk vlak. Na de genocidezaak bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ), een vernietigende uitspraak van hetzelfde hof over de bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de arrestatiebevelen tegen Israëlische leiders door het Internationaal Strafhof, ligt er nu een oordeel van een prominente mensenrechtenorganisatie over het misdrijf der misdrijven: volkenmoord.
Met het rapport is over de uiterst gevoelige kwestie – wel of geen genocide in Gaza? – uiteraard niet het laatste woord gezegd. Genocide is een juridische term en onder volkenrechtkundigen bestaat geen consensus over de vraag of daarvan in Gaza sprake is. Het ICJ moet in de door Zuid-Afrika aangespannen genocidezaak nog tot een oordeel komen.
Nu echter het Israëlische leger zijn acties onverminderd voortzet, gaan steeds meer deskundigen overstag. Een uitgesproken voorbeeld is de Israëlisch-Amerikaanse historicus Omer Bartov, hoogleraar Holocaust- en genocidestudies aan Brown University in de VS en een van ’s werelds bekendste genocide-experts. In november vorig jaar schreef hij in The New York Times dat van genocide in Gaza nog geen sprake was. Wel zag hij ‘genocidale intentie, die eenvoudig kan omslaan in genocidale actie’.
Inmiddels heeft die omslag plaatsgevonden, zo heeft Bartov de afgelopen tijd in diverse interviews gezegd. Dat gebeurde in mei dit jaar, toen het Israëlische leger Rafah binnentrok en opnieuw de Palestijnse bevolking op drift joeg. Inmiddels ziet hij in Gaza ‘een combinatie van genocidale acties, etnische zuivering en annexatie’. Ook Amos Goldberg, hoogleraar aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem, deelt die opvatting.
In de mondiale publieke opinie kan de conclusie van Amnesty de gedachte voeden dat Israël in Gaza inderdaad bezig is met genocide. ‘Ons verontrustende bewijs moet de internationale gemeenschap wakker schudden. Het moet nu stoppen’, zegt Callamard. ‘De gruweldaden die Hamas heeft gepleegd, kunnen nooit Israëls genocide op Palestijnen in Gaza rechtvaardigen.’
Het bijna 300 pagina’s tellende rapport bevat een lange opsomming van daden die afzonderlijk gezien neerkomen op oorlogsmisdaden of misdrijven tegen de menselijkheid, maar bij elkaar opgeteld wijzen op genocidale opzet. Naast aanvallen op burgers en burgerdoelen en het gebruik van zware bommen in dichtbevolkte woonwijken, betreft dat onder meer ‘de vaak onbegrijpelijke, misleidende en willekeurige bevelen tot ‘evacuatie’, leidend tot massale gedwongen verplaatsingen onder onmenselijke omstandigheden’ en ‘de voortdurende weigering om voldoende humanitaire hulp Gaza te laten bereiken, ondanks internationale veroordelingen en juridisch bindende bevelen van het Internationaal Gerechtshof’.
Veel jurisprudentie inzake genocide bestaat er niet, geeft Callamard toe. Juist daarom bestaat het rapport voor bijna een derde uit een poging genocidale opzet aan te tonen. ‘Tientallen mensen hebben zes maanden aan het rapport gewerkt’, zegt ze. ‘Er is geen enkele regel die niet door veel mensen is beoordeeld. We hebben naar de tegenhypothese gekeken, we hebben de advocaat van de duivel gespeeld. We hebben alles gedaan wat nodig was om uiteindelijk met ijzersterk bewijs te komen dat Israël van plan was om genocide te plegen.’
Het concept-rapport is twee maanden geleden naar de Israëlische regering gestuurd. Daar kwam geen reactie op.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant