De tijd dat immigratiebeperking vooral een rechts verkiezingsthema was, lijkt voorbij nu ook de linkse oppositie een rem wil zetten op het aantal mensen dat naar Nederland komt. Maar concrete maatregelen en een quotum zijn nog uit zicht, blijkt woensdag.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Al in de eerste minuut van zijn betoog stelt de linkse oppositieleider Frans Timmermans een drastische ‘koerswijziging’ voor. De leider van GroenLinks-PvdA wil dat de overheid voortaan ‘gaat sturen op de bandbreedte van hoeveel mensen we per jaar in termen van bevolkingsgroei aankunnen’, zegt hij woensdag in het Tweede Kamerdebat over de demografische ontwikkeling van Nederland.
Tot nu waren het vooral de rechtse regeringspartijen PVV en NSC die aandrongen op een ‘richtgetal of bandbreedte’ van het aantal migranten dat naar Nederland komt. Ook VVD en BBB konden zich in dat voornemen vinden.
Concreet komt het erop neer dat de linkse partijleider zich nu aansluit bij het advies van de gezaghebbende Staatscommissie voor Demografie om een migratiesaldo van 40- tot 60 duizend mensen per jaar te hanteren. Dat is fors lager dan het huidige migratiesaldo van circa 224 duizend (inclusief 100 duizend Oekraïners). Driekwart van de huidige migranten zou zich dan niet meer mogen vestigen in Nederland.
Alles over politiek vindt u hier.
De reden voor de koerswijziging is wat je voortschrijdend inzicht kunt noemen. Eerder dit jaar presenteerde de Staatscommissie voor Demografie een jarenlange studie waarin de gevolgen van de bevolkingsgroei voor Nederland in kaart zijn gebracht. De groei wordt hier vrijwel uitsluitend door immigratie veroorzaakt.
Zonder immigratiebeperkende maatregelen zal de huidige bevolking van 18 miljoen inwoners in 25 jaar tijd groeien met 5 miljoen, becijferde de Staatscommissie. Dat legt zo veel druk op de voorzieningen dat tegen 2050 niet meer alle inwoners van Nederland kunnen rekenen op ‘onderwijs, zorg of een woning’. De commissie pleit daarom voor ‘gematigde groei’. Dan komt het bevolkingsaantal rond 2050 uit op circa 20 miljoen.
Timmermans ‘omarmt’ die conclusie woensdag, ook al ging dat niet zonder pijn in zijn partij. ‘We hebben er in de fractie lang over gesproken.’ De partij is inmiddels om. ‘Als de aantallen aanhouden zoals het de afgelopen jaren is gegaan, dan kun je de brede welvaart in Nederland niet garanderen’, zegt Timmermans. ‘We moeten dus naar een sturing op basis van aantallen waarbij we uiteindelijk uitkomen op een bevolking van rond de 20 miljoen.’
Ook D66 sluit zich aan bij de ‘de richtgetallen van de Staatscommissie’, zegt Kamerlid Anne-Marijke Podt. De SP gaat nog een stap verder en wil aankoersen op een maximaal migratiesaldo van 40 duizend mensen. Alleen Denk verzet zich tegen migratiebeperking. Volgens Kamerlid Dogukan Ergin is er in Nederland kennelijk ‘nog ruimte voor twee miljoen extra mensen in 2050’.
Het rechtse kabinet is verheugd dat de meeste linkse partijen meegaan in de noodzaak van een beperkende bevolkingspolitiek. Maar dat betekent niet dat een oplossing nu nabij is. Onenigheid blijft bestaan over de hamvraag: hoe de migratie dan moet worden afgeremd.
Op het gebied van asielmigratie stelt de grootse linkse oppositiepartij bijvoorbeeld geen grote veranderingen voor. Timmermans wil vooral dat Nederland werk maakt van het al eerder gesloten Europese asiel- en migratiepact. Dat leidt tot teleurstelling bij regeringspartij VVD. ‘Het is een beetje alsof je je met Sinterklaas verheugt op het cadeautje dat je gaat krijgen, maar dat je dan gewoon je oude speelgoed weer aantreft in de cadeauverpakking’, zegt het VVD-Kamerlid Bente Becker.
Op zijn beurt ziet Timmermans vooral heil in het beperken van arbeidsmigratie, ‘want dat is de grootste groep’. Hij pleit onder meer voor een ‘verbod op uitzendwerk in de vleessector, de glastuinbouw en de distributiecentra’. Dat stuit echter weer op groot verzet bij de rechtse partijen, die vrezen dat de economie dan vastloopt. Vooral BBB hamert op genoeg personeel voor de voedselindustrie en de zorg,
Daarmee staan de regeringspartijen en de linkse oppositie zoals vanouds weer tegenover elkaar.
Extra compicerende factor is dat het kabinet zich niet wil vastleggen op een migratiequotum, terwijl de eigen coalitieplartijen in de Tweede Kamer wel pleiten voor een ‘richtgetal of een bandbreedte’. Volgens NSC-minister Eddy van Hijum (Werkgelegenheid) is dat echter niet werkbaar. ‘Ik denk niet dat wij nu een richtgetal kiezen.’
Impliciet erkent het kabinet wel dat een bandbreede van 40- tot 60 duizend noodzakelijk is, want het wil wel degelijk uitkomen op de 19- tot 20 miljoen inwoners in 2050. Als het migratiesaldo jaarlijks bijvoorbeeld boven de 68 duizend zou uitkomen, ‘dan ga je dat inwonertal niet halen’, gaf Van Hijum toe. Daarom werkt het kabinet aan ‘aanvullende maatregelen’ om minder migranten naar Nederland te laten komen.
Maar vooralsnog worden de grote keuzes die nodig zijn voor een beperkende bevolkingspolitiek nog niet gemaakt. Van Hijum is nog bezig met het ‘uitwerken’ van zijn plannen voor het reguleren van arbeidsmigratie. PVV-minister Marjolein Faber (Asiel) zet in op de strengste asielmaatregelen ooit, maar ook zij moet woensdag erkennen dat die nog niet van de grond zijn gekomen. Faber: ‘We geven wel al een duidelijk signaal af.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant