Wagner-baas Jevgeni Prigozjin gold lang als belangrijke vertrouweling van de Russische president Poetin en was met zijn huurlingenleger de lange arm van het Kremlin in Afrika. De Centraal-Afrikaanse Republiek eert hem nu met een groot standbeeld in hoofdstad Bangui.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het is een opmerkelijk beeld: een bronzen Prigozjin in een kogelwerend vest, met in zijn rechterhand een walkietalkie. Aan zijn zijde staat Dmitri Oetkin, de oprichter van het Wagnerleger. Oetkin, ex-luitenant van de Russische commando’s, kwam vorige zomer samen met zijn baas om het leven bij een vliegtuigcrash nabij Moskou.
De crash vaagde het hoogste leiderschap van het huurlingenleger in één klap weg. Wereldleiders wezen direct naar het Kremlin: twee maanden voor het dodelijke incident probeerde Prigozjin met zijn leger op te rukken naar Moskou, mogelijk om een coup tegen de Russische leider in gang te zetten.
Toch plaatste de Centraal-Afrikaanse Republiek uitgerekend een beeld van Prigozjin in hoofdstad Bangui, dat volgens de nationale politie de goede banden tussen het land en Rusland vertegenwoordigt. De onthulling van het beeld vond dinsdag plaats in het bijzijn van meerdere politieke kopstukken van de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR).
De CAR, een van de armste landen ter wereld, is niet zomaar een uitvalsbasis voor de huurlingen. De Londense denktank Royal United Services Institute, specialist op het gebied van defensie en veiligheid, omschreef het land in september als ‘vlaggenschip’ van Wagner op het Afrikaanse continent.
Hoewel Wagner na de dood van Prigozjin grotendeels is opgegaan in het Russische Africa Corps, officieel onderdeel van het Russische leger, opereert het in de CAR nog onder de eigen ‘merknaam’.
In 2018 nodigde president Faustin-Archange Touadéra het huurlingenleger uit om hemzelf te beschermen en zijn strijdkrachten bij te staan in de gevechten tegen rebellen. Met steun van Wagner wist de president de rebellen uiteindelijk terug te drijven. In ruil daarvoor kregen de Russen toegang tot de natuurlijke hulpbronnen die het land rijk is, zoals diamant en goud.
De Russische ambassadeur stelde eerder dit jaar dat er momenteel zo’n tweeduizend Russische ‘militaire instructeurs’ in de CAR actief zijn. In 2030 moet er zelfs een militaire basis zijn verrezen waarvandaan alle Russische operaties in Afrika geleid worden, schreef The Economist eerder.
De banden tussen Touadéra en Rusland bleken eerder zelfs zo goed dat de president in 2021 bepaalde dat studenten voortaan verplicht Russisch moesten leren.
Toch heeft het huurlingenleger verre van een smetteloze reputatie in de CAR. Zo worden Wagnerstrijders beschuldigd van ernstige mensenrechtenschendingen. Drie Russische journalisten die de activiteiten van Wagner in het Afrikaanse land onderzochten, werden er in 2018 doodgeschoten. Het drietal maakte een documentaire over Russische (Wagner)huurlingen in de CAR.
In een rapport uit februari van dit jaar beschuldigde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de huurlingen in de CAR van talloze misstanden. Waar Rusland volhoudt het land ‘gered’ te hebben, maakt Wagner zich in werkelijkheid schuldig aan martelingen, verdwijningen en executies, zo stelden de Amerikanen. In Soedan en Mali, waar het huurlingenleger eveneens actief is, is dat volgens het ministerie niet veel anders.
Via Wagner, dat nu zo goed als onder controle van het Kremlin staat, probeert Moskou inmiddels zijn invloed op het Afrikaans continent te vergroten, zeggen analisten. Nu Rusland door de invasie in Oekraïne alleen is komen te staan in het Westen, heeft het de publiekelijke hulp van andere landen nodig.
Die probeerde Poetin afgelopen maand te vergaren tijdens de Rusland-Afrika-top in Sotsji. Daar zegde hij nog zijn ‘volledige steun’ toe aan de Afrikaanse landen. ‘Sinds de levering van Russische wapens zijn we in staat om ons leger efficiënt te maken’, bedankte Touadéra Poetin op zijn beurt hartelijk.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant