Totaal onverwacht heeft de Zuid-Koreaanse president dinsdag de staat van beleg uitgeroepen. Yoon Suk Yeol verwijst daarbij naar pro-Noord-Koreaanse krachten die de veiligheid van Zuid-Korea zouden ondermijnen. Volstrekte onzin, aldus hoogleraar Koreastudies Remco Breuker.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Hoe zou u karakteriseren wat er nu gebeurt in Zuid-Korea?
‘Als een staatsgreep. Heel simpel. President Yoon is sinds hij is aangetreden verwikkeld in een strijd met de oppositie. Recentelijk zijn er afzettingsprocedures geweest tegen openbaar aanklagers, omdat ze weigeren de vrouw van Yoon te vervolgen voor fraude met aandelen. Yoon is zelf in het verleden ook aanklager geweest. Het was wachten tot er ook een afzettingsprocedure tegen hem zou worden geopend.
‘De steun voor Yoon van de bevolking is historisch laag. Dat hij iets zou proberen had ik wel verwacht, dit past in een patroon. Maar dit is een hele dramatische ingreep die niemand zag aankomen.’
Ter rechtvaardiging verwijst Yoon naar een dreiging vanuit Noord-Korea. Waar doelt hij op?
‘Er is een zeer ernstige dreiging vanuit Noord-Korea, maar die is in de afgelopen tijd niet veranderd. Yoon zegt ook niet wie hij precies bedoelt als hij spreekt van ‘pro-Noord-Koreaanse, anti-statelijke krachten’. Dat is voor hem gewoon een scheldwoord voor de oppositie. Zijn tegenstanders stonden op het punt hem een zware politieke slag toe te brengen. Daar gaat het om.’
Ingebeelde dreiging of niet, bestaat er een kans dat dit de spanningen met Noord-Korea verhoogt?
‘Dat hangt er helemaal vanaf hoe groot de politieke instabiliteit in Zuid-Korea wordt. Ik verwacht niet dat Noord-Korea nu denkt dat ze met een verrassingsaanval gebruik kunnen maken van de chaos in Zuid-Korea. Het Zuid-Koreaanse leger is sinds het einde van de militaire dictatuur in 1981 apolitiek. Ze hebben vanaf dat moment de verleiding kunnen weerstaan om zich in de politiek te mengen. De eerste taak van het leger is het land veilig houden en dat met name tegen Noord-Korea.’
Wat valt er nu nog tegen Yoon te doen? Het parlement heeft in meerderheid gestemd om de staat van beleg terug te draaien.
‘Die macht heeft het parlement, maar de vraag is nu of het leger zich achter Yoon schaart of niet. De toegang tot het parlement werd geblokkeerd om te proberen te voorkomen dat het samen kon komen om te stemmen.
‘Onduidelijk is of slechts delen van het leger nu Yoons bevelen uitvoeren of dat de hele legertop achter hem staat. In het eerste geval bestaat de kans dat Yoon wordt afgezet en dat er nieuwe verkiezingen komen. In het tweede geval kan er sprake zijn van een militaire dictatuur.’
Zuid-Korea was al decennialang een militaire dictatuur. Rijt dit de oude wonden weer open?
‘Absoluut. De associaties met de dictatuur zijn meteen duidelijk, ook voor generaties die dat niet hebben meegemaakt. Politieke activiteiten zijn opgeschort, media staan onder censuur, protest is verboden. In die zin is het een vrij klassieke staatsgreep.
‘Ik denk dat er een hele felle tegenreactie komt vanuit de samenleving, ook vanuit mensen die op Yoon hebben gestemd. Dat kan het einde zijn van zijn loopbaan en zelfs van zijn vrijheid. Er zijn nu al clashes bij het parlement met demonstranten.
‘Als Yoon wordt afgezet en er nieuwe verkiezingen komen, denk ik dat progressieve krachten zullen winnen. Dat zal ook gevolgen hebben voor de toon tegen Noord-Korea, die dan verzoenender zal zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant