Een wisseling van de wacht van Sinterklaas en de Kerstman is in aantocht; het moment om een kerstboom in huis te halen. Maar is dat wel duurzaam, elk jaar een nieuwe boom kopen? Of is de plastic variant toch groener?
Voor ruim 2 miljoen Nederlanders vormt begin december het startschot voor het kopen en versieren van een nieuwe, vers geurende kerstboom.
Anderen kiezen voor een alternatief: de kunstboom. Elf maanden per jaar in de bezemkast, optuigen in maand twaalf. Weinig gedoe, ongeveer hetzelfde resultaat. En duurzaam, toch? Je hoeft immers niet elk jaar een nieuwe.
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoordt de Volkskrant, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Maar hoe milieuvriendelijk is een kunstboom nou echt, en welke andere alternatieven zijn er? Vier tips voor wie door de naaldbomen het bos niet meer ziet.
Om te beginnen bij de kunstboom: of die duurzamer uitpakt dan een 'echte', is moeilijk te zeggen, aldus Sanne Janssen, kerstboom-expert van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. Duurzaamheid is namelijk niet in één getal te vatten. ‘Bij kunstbomen is de CO2-uitstoot door productie en transport het voornaamste probleem, bij naaldbomen is dat vooral het gebruik van land, bestrijdingsmiddelen en kunstmest.’
Studies naar de milieueffecten van kerstbomen schetsen een wisselend beeld: volgens een Amerikaans onderzoek uit 2017 zorgt een kunstboom voor evenveel CO2-uitstoot als drie naaldbomen, volgens een Canadees onderzoek uit 2009 zijn dat er twintig. De uiteenlopende resultaten zijn te verklaren door verschillen in productieprocessen, transportafstanden en manieren van afvalverwerking.
En dan spelen naast de uitstoot ook nog andere milieueffecten, zoals waterverbruik en grondvervuiling. Een eenduidig antwoord is er dus niet, maar het devies is in ieder geval om zo lang mogelijk met je kunstboom te doen, aldus Janssen. Nog meer tips: ‘Koop een tweedehands kunstboom, en breng hem aan het eind van zijn leven naar de milieustraat.’
Liever een echte boom? Ook dan is milieuwinst te behalen. Zo is het credo: kies een kleine uit. Een naaldboom – geen dennenboom overigens, zoals menig kerstlied suggereert, maar een spar – staat meestal namelijk tussen de vier en tien jaar in een productiebos in Nederland, België, Duitsland of Denemarken. Een kleinere boom betekent een kortere kweektijd, en dus een lagere milieubelasting.
Het meest gunstig is om een kerstboom met kluit te kopen, en die na de feestdagen weer in de tuin te planten. Dat is wel een flinke klus, en gaat soms fout, vooral bij de door zijn diepe wortels niet erg geschikte Nordmannspar. Janssen adviseert: 'Zoek voor een grotere overlevingskans naar een kleine boom met een relatief grote kluit, en laat hem even wennen aan de temperatuur voor je hem weer naar binnen of buiten verplaatst .’
Verder belangrijk: bevochtig de boom dagelijks terwijl hij in de woonkamer staat (ook bevorderlijk voor de brandveiligheid), gooi voor het terugplaatsen twee emmers water in de kuil en plant hem niet te diep. Bijkomend voordeel is de band die je door de jaren heen met je kerstboom opbouwt, meent Janssen. ‘Dit jaar dacht ik dat mijn boom het echt niet ging overleven, maar hij heeft zich toch herpakt. Zo gaat hij nu al vier jaar mee.’
Geen tuin, maar wil je toch je boom terugplanten? Dan biedt adoptie of huur uitkomst. Beide woorden betekenen in dit geval hetzelfde: ophalen bij een kweker, na de feestdagen bij die kweker terugbrengen. Soms is het zelfs mogelijk om dezelfde boom het volgende jaar weer mee te nemen.
‘Kijk wel uit dat je niet een heel eind gaat rijden om een boom te huren, dan is de uitstootbesparing meteen weer verloren’, waarschuwt Janssen. Voor een overzicht van kwekers die adoptie of huur aanbieden, verwijst ze naar de website van Milieu Centraal. Als er geen aanbieders in de buurt te vinden zijn, is een biologische boom de beste keus. Verbrand die in het nieuwe jaar niet op straat, maar breng hem naar een inleverpunt.
Maar de meeste duurzaamheidswinst behaal je door überhaupt geen boom aan te schaffen, zegt Janssen. Toch een beetje kerstgevoel in huis? Ga dan voor een enkele tak – nep of echt. Of nog beter: hang wat LED-lampjes – geen minder efficiënte gloeilampjes dus – en andere kerstversiersels in je mooiste kamerplant. De enige milieulast die dan overblijft, is het energieverbruik van de verlichting.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant