Honderden illegale mijnwerkers zitten al weken vast in een goudmijn in Zuid-Afrika. Ze verstoppen zich voor de politie, die de mijnwerkers opwacht bovenaan de enige geopende schacht. Actievoerders zeggen dat de mijnwerkers worden uitgehongerd.
Wat is er aan de hand in de goudmijn?
In een 2 kilometer diepe goudmijn houden honderden mijnwerkers zich schuil uit angst gearresteerd te worden. De politie begon in september met het afsluiten van de schachten van de illegale mijn in de regio Stilfontein, 150 kilometer ten zuidwesten van Johannesburg. Agenten laten geen voedsel en water toe, en wachten de mijnwerkers op bij de enige schacht die ze niet hebben afgesloten. De regering zegt de illegale mijnwerkers zo te willen ‘uitroken’.
Meer dan duizend mijnwerkers zijn al opgepakt nadat ze de mijn verlieten. Het is onbekend hoeveel mensen er nog in de mijn verblijven. Afgelopen donderdag schatte de politie het aantal in op 350 tot 400 mensen.
Actievoerders en familieleden van de mijnwerkers maken zich grote zorgen over de mijnwerkers, die al lange tijd onder de grond verblijven zonder bevoorrading. Zeker één mijnwerker is omgekomen. Zijn lichaam is uit de mijn getakeld.
Wie zijn deze mijnwerkers?
De mijn in Stilfontein is eind vorige eeuw gesloten, na het vertrek van een groot mijnbouwbedrijf. Nadat het meeste goud op relatief veilige plekken gedolven was, verliet het bedrijf de mijn. De mijnwerkers, die veelal uit het buitenland komen, bleven achter zonder werk, verblijfsvergunning en pensioen.
Velen komen uit buurlanden Mozambique, Lesotho en Zimbabwe. Ze worden ‘zama zama’s’ genoemd, Zoeloe voor ‘beproef je geluk’. ‘Nadat ze zonder geld en papieren achterbleven, hadden ze vaak geen andere keuze dan de mijn weer in te gaan ‘op zoek naar hun pensioen’’, zegt David van Wyk, hoofdonderzoeker bij Bench-Marks Foundation, een organisatie die opkomt voor de rechten van illegale mijnwerkers.
Ze zijn overgeleverd aan gewapende bendes die de mijn exploiteren. Mijnwerkers kunnen het goud dat ze vinden alleen aan de bendes verkopen, en zijn afhankelijk van het voedsel en water dat de criminelen tegen hoge prijzen verspreiden onder de grond. In mijnen waar meerdere bendes actief zijn, moeten ze betalen voor bescherming.
Hoe groot is de illegale mijnbouw in Zuid-Afrika?
Er zijn zesduizend van dit soort ‘verlaten’ mijnen in Zuid-Afrika. Ze zijn vaak niet goed afgesloten, waardoor het criminele syndicaat gebruik van ze maakt. Door de hoge werkloosheid in het land, zien veel mensen de illegale mijnen als de enige manier om aan geld te komen.
Van Wyk stelt dat veel bendes onder een hoedje spelen met de machthebbers. ‘Er is een zeer grote kans dat de bendes een deel van het geld dat ze verdienen aan de overheid geven’, zegt Van Wyk. ‘Want als de mijnen niet meer veilig zijn, waarom zorgt de overheid er dan niet voor dat ze goed worden afgesloten?’
Waarom treedt de politie op bij deze specifieke mijn?
Actievoerders vermoeden dat de criminelen in de Stilfontein-mijn in conflict zijn geraakt met de plaatselijke autoriteiten. Volgens hen zijn er duizenden van dit soort mijnen, waar illegaal goud wordt gewonnen zonder dat de Zuid-Afrikaanse autoriteiten ingrijpen.
De autoriteiten zeggen de bendes juist te willen aanpakken. President Cyril Ramaphosa zei onlangs dat de Stilfontein-goudmijn een ‘plaats delict’ is. Hij stelde dat sommige mijnwerkers betrokken zijn bij ernstige misdaden, zoals moord of groepsverkrachting. Ook zei hij dat illegale mijndelving de economie miljoenen euro’s kost.
Hoe gaat het nu verder met de ondergrondse mijnwerkers?
Veel mijnwerkers vrezen arrestatie als ze via de enige geopende schacht naar boven gaan en zoeken daarom andere uitwegen. ‘Sommige mijnwerkers kennen doorgangen die buiten het bereik van de politie zijn, maar het kan een week duren om deze te bereiken’, zegt Van Wyk. ‘Ze bewegen zich dagenlang door nauwe tunnels, met het risico dat ze verdwalen of dat hun hoofdlamp het begeeft.’
Zondag gaf de politie toestemming aan actiegroepen om voedsel en water naar beneden te laten zakken. Hoewel het een stap in de goede richting is, vindt Van Wyk dat het onderliggende probleem hiermee niet wordt aangepakt. ‘De overheid zou de verlaten mijnen correct moeten afsluiten, zodat mijnwerkers niet meer gedwongen kunnen worden om in slechte omstandigheden te moeten werken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant