De Engelse hiphopchoreograaf Botis Seva (33) brak internationaal door met dansvoorstellingen vol duisternis én veerkracht. Deze weken tourt zijn dansgezelschap door Nederland met Until We Sleep, een ‘ode aan vrouwelijk leiderschap’.
schrijft voor de Volkskrant over dans en (circus)theater.
Gaat hij hier in Nederland misschien zijn vader opzoeken? Of een van zijn dozijn halfbroers en halfzussen? De 33-jarige, goedlachse hiphopkunstenaar Botis Seva zoekt voor het eerst tijdens het gesprek even naar woorden. Seva, geboren in Zuid-Londen en opgegroeid in de arme buitenwijk Dagenham, aarzelt. ‘Waarschijnlijk niet’, antwoordt hij via een videoverbinding met zijn woonplaats Londen op de vraag over zijn familie in Nederland.
Seva: ‘De relatie met mijn vader is complex. Hij verliet ons gezin toen ik klein was. Mijn Congolese moeder bleef achter met vijf jonge kinderen. Zij heeft meerdere schoonmaakbanen tegelijk gehad om ons te kunnen onderhouden. Ondertussen kreeg hij in Nederland meer kinderen. Ik ken ze niet eens allemaal.’
De komende weken tourt Seva met zijn danstheatergezelschap Far From The Norm door Nederland met de voorstelling Until We Sleep. Het is een ‘ode aan vrouwelijk leiderschap’ en de opvolger van BLKDOG, zijn succesvolle debuut waarmee hij in 2019 internationaal doorbrak.
Seva werd toentertijd geprezen om de wijze waarop hij complexe thema’s als huiselijk geweld en mentale gezondheid wist te vertalen naar moderne dansvoorstellingen vol hiphop. Het wekte ook de interesse van het gerenommeerde Nederlands Dans Theater. Momenteel ontwikkelt Seva een nieuwe choreografie voor het NDT, die in maart 2025 in Den Haag in première zal gaan.
Al voor BLKDOG liet Seva – naast choreograaf ook filmmaker – van zich horen met de prijswinnende dansfilm Reach uit 2018. Seva maakte deze korte film over wat er omgaat in een vader die zijn kind verlaat, een jaar nadat hij zelf voor het eerst een zoon in zijn armen had gehouden.
‘Die enorme verantwoordelijkheid voor zo’n onschuldig, afhankelijk wezen vloog mij aan. Ik was 25, de eerste in mijn vriendenkring die een kind kreeg. Ik had geen rolmodel, wist mij nauwelijks raad en worstelde met depressieve gedachten. Totdat ik een boek las van Sally Brampton, Shoot the Damn Dog, over omgaan met angst en donkerte. Mijn zoon heeft mij geleerd een kind lief te hebben.’ Vier jaar later volgden een jongen en een meisje. ‘Het gezinsleven is prachtig. Alleen maakt de tweeling mij te vroeg wakker.’
Hierna maakte Seva de beklemmende hiphopvoorstelling BLKDOG (2019), over huiselijk geweld achter de voordeur en traumatische gevoelens rond een depressie (soms ‘zwarte hond’ genoemd) . Een compacte bende van vijf rillende, schokkende, crawlende lichamen, ingesnoerd in capuchons, sidderde door het halfduister, op een soundscape van kinderstemmen, gesmoord in geweerschoten, en ademteugen die klonken als militair geblaf.
Met de mix van veerkracht en somberte – gehurkte sprongen, gebalde vuisten en gekromde ruggen zijn Seva’s handelsmerk – won BLKDOG een Olivier Award voor beste nieuwe dansvoorstelling. Seva was de eerste Britse hiphopkunstenaar die werd onderscheiden met deze prestigieuze dansprijs. Een bewijs aan zijn moeder dat hij niet voor niets zijn studie vroegtijdig had afgebroken voor een onzeker bestaan in de dans.
Nu reist Seva met de opvolger naar vier theaters in Nederland: Until We Sleep. Deze ode aan vrouwelijk leiderschap ging begin maart in Theater Kerkrade tijdens festival Schrittmacher in première, daarna pas in Londen. ‘Ik wilde eerst een solo maken, Mama, als lofzang op de moederliefde, het geloof en het arbeidsethos van mijn moeder, een christelijke migrant uit Angola en Congo. Maar het werd een groter project met zeven dansers, over hoe een sterke vrouw, een oermoeder, een ontheemde gemeenschap door een duistere, conflictueuze wereld leidt. Ze zoekt naar welke stemmen ze moet luisteren. Die van haar voorouders? De natuur? Haar geloof? Of die van splijtzwammen en gifkikkers?’
Zelf put hij veel steun uit Bijbelteksten, zegt de hiphopkunstenaar, als richtsnoer voor hoe te leven in heftige tijden. De titel, Until We Sleep, kan volgens hem worden opgevat als until we are put to sleep: ‘Tot het moment dat we niet meer op deze aarde zijn, moeten we vechten voor vrede en zoeken naar hoop, ook al leven we in een brute wereld vol conflicten. Leiders moeten een hoger doel dienen en het geluk van een hele gemeenschap nastreven. Dat zie ik eerder bij vrouwen die aan de macht komen dan bij mannen.’
In Until We Sleep baant het zevental onder aanvoering van een gevederde verschijning zich een weg door een schimmig woud van rokerig licht en schuine tl-balken (ontworpen door de veelgevraagde Iers-Nederlandse lichtontwerper Tom Visser). Ze mixen hiphop met moderne dans, krumping met een vleug volksdans. Uiteindelijk kunnen ze de lokroep van een vogel niet weerstaan, een geluid dat Seva’s vaste componist Torben Sylvest ooit opnam tijdens een reis door Cubaanse bossen.
Wat Seva in 2025 gaat maken voor zijn debuut bij Nederlands Dans Theater in Den Haag, weet hij nog niet precies. ‘Ik zit nog in de onderzoeksfase. Jonge NDT-dansers maken zich mijn bewegingstaal eigen en ik ontdek hun virtuositeit. Maar hun benen zullen in mijn choreografie zeker niet verticaal gestrekt de lucht in wijzen.’
Intuïtief zal hij in zijn aanpak reageren op de Engelse criticus die hem na het zien van Until We Sleep het ‘second album syndrome’ verweet: iemand die worstelt met de opvolger van een bejubeld debuut. ‘Zij begreep de voorstelling niet en kon in het halfdonker geen dansersgezichten onderscheiden. Daarom miste ze de impact van BLKDOG. Terwijl dat meer zegt over haar vastgeroeste verwachtingen dan over mijn creativiteit en ontwikkeling. Ik ben alweer een aantal haltes verder op mijn ontdekkingsreis.’
Until We Sleep van Botis Seva door Far From The Norm: Nederlandse tournee t/m 17/12, in Tilburg, Arnhem, Rotterdam en Den Haag.
Falling into Shadow door NDT 2, met nieuw werk van Botis Seva: wereldpremière op 27/3 première in Amare, Den Haag.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant