Na stevige onderhandelingen is de nieuwe Europese Commissie zondag officieel van start gegaan. Met een dreigend handelsconflict, een sukkelende economie en een oorlog aan de oostgrens liggen er volop uitdagingen voor dit nieuwe Europese kabinet.
Wie zitten er in de nieuwe commissie?
Deze bestaat uit 26 Eurocommissarissen en een voorzitter. Daardoor zit er van iedere lidstaat één bewindspersoon in. Voor Nederland is dat Wopke Hoekstra, over wie later meer. Voorzitter en tevens machtigste persoon binnen de commissie is de Duitse Ursula von der Leyen, die de afgelopen vijf jaar ook al voorzitter was. Ze behoort tot de christendemocraten en dat is geen toeval. Het is de grootste fractie in het Europees Parlement en die levert ook met afstand de meeste commissarissen (13). Verder zitten er vooral leden in van de sociaaldemocraten en de liberalen. Beide partijen sloten vorige week een akkoord met de christendemocraten om alle 27 voorgestelde Eurocommissarissen goed te keuren.
Daar ging een hoop partijpolitiek aan vooraf. Zo dreigden twee van de drie partijen elkaars kandidaten weg te stemmen en was er vanuit links veel weerstand tegen enkele radicaalrechtse commissarissen. Maar na intensief overleg kwam er toch een deal. Daardoor was er bij de officiële stemming afgelopen woensdag een meerderheid in het Europees Parlement. Al ging slechts 54 procent akkoord, het laagste percentage ooit.
Is er dan wel genoeg steun de komende jaren?
Dat blijft afwachten. Een vastomlijnde coalitie zoals in Nederland is er niet. Ook is de fractiediscipline in Brussel minder groot. Zo stemden sommige sociaaldemocraten, liberalen en christendemocraten tegen de nieuwe commissie, ondanks het eerdere akkoord van hun partijen. Daar staat tegenover dat een deel van de rechtsconservatieve fractie wel instemde, net als een aantal leden van De Groenen.
De verwachting is dat de commissie zijn plannen met wisselende meerderheden door het Europees Parlement probeert te loodsen. De ene keer met wat meer steun van linkse partijen, de andere keer met steun van rechts.
Wat zijn de plannen van de nieuwe commissie?
Een regeerakkoord zoals in Nederland is er niet. Maar toen Von der Leyen afgelopen zomer tot voorzitter werd gekozen, noemde ze veiligheid, klimaat en concurrentievermogen de grootste uitdagingen van deze tijd.
Als het gaat om veiligheid speelt de oorlog in Oekraïne een grote rol. De nieuwe Amerikaanse president Donald Trump, die in januari begint, heeft meerdere keren aangegeven de steun aan Oekraïne af te willen bouwen. Dit maakt steun van Europa extra belangrijk.
"Rusland geeft 9 procent van zijn bbp uit aan defensie. Europa geeft er gemiddeld 1,9 procent aan uit. Er klopt iets niet aan deze vergelijking", zei de Von der Leyen vorige week. Daarom wil de EU fors investeren in de Europese defensie-industrie.
Verder wil Von der Leyen dat de Europese economie voortaan beter kan opboksen tegen de twee andere grote economische blokken in de wereld: China en de Verenigde Staten. Zo moet er meer geld naar innovatie en moet de EU zelfstandiger worden, bijvoorbeeld bij grondstoffen die belangrijk zijn voor de energietransitie, zoals lithium.
Ook krijgt de nieuwe commissie waarschijnlijk twee handelsconflicten voor de kiezen. De EU ruziet al een tijdje met China over elektrische auto's, terwijl Trump heeft aangekondigd met importheffingen te komen op Europese goederen. De EU is de strijd met China aangegaan door heffingen op Chinese auto's te verhogen. En mocht de nieuwe Amerikaanse president de daad bij het woord voegen, liggen er naar verluidt in Brussel al tegenmaatregelen op de plank.
Von der Leyen kan ook niet om de migratieproblematiek heen. Ze heeft daarom aangekondigd met beleid te komen dat "zowel eerlijk als stevig" is. "Met strengere regels, maar ook sterke garanties voor individuele rechten".
Hoekstra is dus de Nederlandse Eurocommissaris. Wat gaat hij doen?
Hij gaat zich bezighouden met een ander speerpunt van de nieuwe commissie: klimaat. Dat dossier had Hoekstra in de vorige commissie ook al onder zijn hoede. De EU wil in 2050 klimaatneutraal zijn en daar moet Europa de komende jaren een flinke stap in zetten.
Zo wil de CDA'er de Europese fossiele subsidies afbouwen en wil hij in de eerste honderd dagen van zijn nieuwe termijn met een Clean Industrial Deal komen. Daarin staan maatregelen om bedrijven te helpen duurzamer te worden.
Verder wil de voormalige minister van Financiën vasthouden aan een verbod op nieuwe benzine- en dieselauto's vanaf 2035. Of dat ook lukt, is de vraag. Onder andere Duitsland en Italië, twee van de machtigste EU-landen, willen dat het verbod wordt afgezwakt. Ze vrezen voor hun eigen autofabrikanten, die het nu al moeilijk hebben.
Source: Nu.nl economisch