Het Syrische leger probeert met Russische hulp het verrassend succesvolle offensief van rebellen in het noordwesten tot staan te brengen. Hoe sterk zijn beide kampen en wat voor verschil kan de Russische en Iraanse militaire hulp maken?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Wat is de militaire kracht van de rebellen?
\Hayat Tahrir al-Sham, een jihadistische strijdgroep die in 2012 vanwege de band met Al Qaida door de VS als terreurgroep werd aangemerkt, zaagt sinds woensdag aan de poten van het regime van president Bashar al-Assad. Het Amerikaanse National Counterterrorism Center schat dat de rebellengroep in 2022 beschikte over zo’n vijfduizend tot tienduizend strijders.
Ze zijn lichtbewapend, voornamelijk met AK-47’s, RPG-raketwerpers en mitrailleurs. Wel zijn er berichten dat de rebellen bij hun offensief en de inname van Aleppo zwaardere wapens op het Syrische leger hebben buitgemaakt, zoals antitankraketten. Alle berichten wijzen erop dat de rebellen hun razendsnelle opmars eerder te danken hebben aan de plotselinge instorting van de legereenheden van president Bashar al-Assad dan aan hun eigen slagkracht of vernuft.
Tot zijn eigen verbazing zag Hayat Tahrir al-Sham hoe wat woensdag was begonnen als een beperkt verweer tegen de bombardementen van het regeringsleger, veranderde in een snelle opmars naar het zuiden. De rebellen rukken inmiddels nog verder op in zuidelijke richting, naar de stad Hama. Assads leger hoopt de strijders daar tot staan te brengen.
De grote zwakte van de rebellen is echter hun gebrek aan luchtsteun. Ze zetten wel drones in, maar tegen de zware bombardementen van Syrische en Russische gevechtsvliegtuigen kunnen ze, bij gebrek aan luchtdoelraketten, niets aanrichten. Als de rebellen hun ‘blitzkrieg’ naar Damascus willen voortzetten, zullen ze op de weg tussen Aleppo en de hoofdstad zeer kwetsbaar zijn.
Hoe sterk is het Syrische regeringsleger nog?
Ooit, voor de burgeroorlog van 2011, was het Syrische leger op papier een van de sterkste van de regio. Israël bereidde zich jarenlang voor op een militaire confrontatie met Damascus, dat royaal werd voorzien van Russische wapens. Maar het leger, dat voor de burgeroorlog zo’n 300 duizend man sterk was en beschikte over duizenden tanks en pantservoertuigen om een grote conventionele oorlog met Israël te kunnen uitvechten, is zwaar gehavend uit de burgeroorlog gekomen.
De landmacht zag veel pantsermaterieel verloren gaan, ervaren soldaten sneuvelden of sloegen op de vlucht. Luchtmachtbases die ooit luchtgevechten met Israël uitvocht, vielen in handen van de rebellen, compleet met de vliegtuigen.
Tegen het einde van de burgeroorlog is met Russische adviezen begonnen aan een herstructurering en wederopbouw van het leger. Vorig jaar beschikte de krijgsmacht over naar schatting 170 duizend manschappen. Het leger is nu vooral een strijdmacht van infanteriesoldaten die snel moeten kunnen worden ingezet als ergens in het land de strijd ontvlamt.
‘Het Syrische leger mag dan op papier opnieuw zijn opgebouwd, het is nog maar net begonnen aan de ontwikkeling tot een effectieve strijdmacht die succesvolle operaties kan uitvoeren zonder afhankelijk te zijn van zware luchtsteun’, stelt Syrië-expert Gregory Waters van de denktank Middle East Institute in een studie over de wederopbouw van het leger. Het gevecht tegen Hayat Tahrir al-Sham wordt dus de eerste grote test voor Assads nieuwe krijgsmacht.
Wat is de rol van de Russische luchtmacht?
In 2015 mengde de Russische luchtmacht zich in de burgeroorlog. Met de hulp van onder meer Russische Soe-25 gevechtsbommenwerpers en Mil Mi-24-aanvalshelikopters wist Damascus uiteindelijk de strijd te beslechten. Op het hoogtepunt van de interventie stonden er zo’n vijftig Russische vliegtuigen op de luchtmachtbasis Khmeymim bij Latakia.
Voor het eerst sinds de instorting van de Sovjet-Unie kon het Westen het Russische leger in actie zien. Moskou gebruikte de interventie in Syrië onder meer om nieuwe wapens te testen. Na de grote invasie in Oekraïne zag het Kremlin zich echter genoodzaakt de operaties in Syrië terug te schroeven. Zo werd onder andere een squadron Soe-25’s en een S-300-luchtverdedigingssysteem uit Latakia teruggetrokken.
Maar Rusland beschikt nog altijd over genoeg vliegtuigen in Khmeymim om het Syrische leger bij te staan, zo werd de afgelopen dagen snel duidelijk. Samen met de Syrische luchtmacht voerden de Russen in het weekeinde onder meer luchtaanvallen op posities van de rebellen in Aleppo en Idlib. Ook Moskou beschouwt Hayat Tahrir al-Sham als een terreurgroep, en het zal niet lijdzaam willen toekijken hoe de beweging nog meer terrein verovert op het Syrische leger.
Zullen Iran en sjiitische milities Assad te hulp te komen?
Behalve de steun van de Russische luchtmacht speelde ook de hulp van Iran een belangrijke rol bij het beslechten van de Syrische burgeroorlog in het voordeel van Damascus. Met name de inzet van Libanese Hezbollah-strijders was cruciaal. Maar nu likt Hezbollah nog altijd de wonden na de oorlog met Israël.
Volgens Israëlische schattingen heeft Hezbollah in de afgelopen maanden zo’n drieduizend strijders verloren, evenals een fors deel van het wapenarsenaal. Israël houdt ook nauwlettend het grensgebied in de gaten, wat de inzet van Hezbollah-strijders in Syrië moeilijker maakt. Een alternatief kunnen Iran-gezinde sjiitische milities in Irak zijn, die ook met Damascus meevochten en die zich de afgelopen dagen al solidair hebben verklaard met Assad.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant