De samenleving schreeuwt om normering rond sociale media, las ik afgelopen week in deze krant. Maar waar Australië en Scandinavische landen inzetten op een socialemediaverbod voor kinderen tot 16 jaar, houdt de Nederlandse overheid zich op de vlakte. Het stuk had toch een hoopvolle afsluiter – ‘over bijna elk onderwerp wordt tegenwoordig een cultuurstrijd gevoerd, maar hier zouden alle kampen elkaar kunnen vinden’.
Was het maar zo. Overal ter wereld heeft radicaal-rechts feilloos in de gaten dat het de sociale media in de zak heeft, en daarmee een machtig wapen bezit dat wereldwijd verkiezingsoverwinningen oplevert. In Amerika verbinden de twee machtigste socialemediamagnaten, Elon Musk en nu ook Mark Zuckerberg, zich nadrukkelijk aan Donald Trump, en promoten ze een door hyperkapitalisme verstoord beeld van de vrijheid van meningsuiting, doordrenkt van hypocrisie en eigenbelang.
Tot slechts een paar jaar geleden zag radicaal-rechts zichzelf nog als slachtoffer van ‘linkse’ sociale media. Facebook verwijderde af en toe nepnieuws over corona en Trump werd zelfs verbannen van Twitter. In Nederland pleitte FvD in zijn verkiezingsprogramma voor 2021 nog voor het transparant maken van de algoritmen van big tech. Die kritiek is verstomd; radicaal-rechts heeft big tech in de zak (of is het andersom?) en pleit nu tegen elke mogelijke beperking.
Niet alleen moeten burgers vastgelijmd aan hun scherm, ook het onderwijs moet gesloopt. Een voorproefje daarvan was deze week in de Tweede Kamer te zien. Premier Dick Schoof kreeg van bezoekende scholieren de vraag waarom er zo hard wordt bezuinigd op het onderwijs. ‘Jullie kunnen ook veel zelf doen’, was zijn antwoord. ‘Is er nog wel plek voor de natuur met al dat bouwen?’ vroeg een ander kind aan Mona Keijzer, die de vragensteller daarop belachelijk maakte als linkse deuger. Zelfs de beruchtste dictators proberen nog kindvriendelijk over te komen, maar dit kabinet vindt hufterigheid een deugd.
Schoofs ‘veel zelf doen’ betekent vooral een socialemediaverslaving. In een ingezonden stuk uit 2021 in deze krant sprak Michiel Beute, van het Haagse Sorghvliet-gymnasium, over een gehersenspoelde leerling die op zijn diploma-uitreiking in een toespraak uithaalde naar de school. ‘Het was een plek geworden, zei hij, waar diversiteitsdenken de norm was en waar geen ruimte was voor andere geluiden. Hij sprak vanaf een podium dat diezelfde school hem had geboden. (...) De domheid was stuitend.’
Veel scholieren zien niet de leugenachtige propaganda op sociale media als indoctrinatie, maar het onderwijs dat zij genieten, daartoe aangemoedigd door radicaal-rechts. Donald Trump jr. sprak al over ‘loser teachers’ die hun leerlingen ‘socialisme’ proberen te verkopen en Jair Bolsonaro voerde jarenlang campagne tegen leraren die ‘genderideologie’ zouden opdringen. Overal ter wereld komt radicaal-rechts met kliklijnen tegen ‘linkse indoctrinatie’.
Eenmaal aan de macht doet radicaal-rechts waarvan het tevoren de overheid heeft beticht: rommelen met het curriculum. Nadat in Hongarije Viktor Orbán in 2010 de verkiezingen had gewonnen, werden leerboeken herschreven en liberale universiteiten verboden of gesaboteerd. Dit alles met de klassieke domrechtse omdraaiing; de eigen ideologie is wetenschap, en de wetenschap is ideologie.
Sommige van de huidige regeringspartijen kunnen niet wachten. De BBB had in haar programma staan dat ‘foute of suggestieve informatie over welke sector of groep mensen dan ook, uit de schoolboeken verdwijnt.’ Het laat zich raden welke sector de BBB bedoelt. De PVV gaat nog verder: zij wil meer ‘nadruk op nationale identiteit’ en vindt dat het ‘ministerie OCW helemaal kan worden afgeschaft’. Als het aan radicaal-rechts ligt, is de verdomming van Nederland pas net begonnen; hoe lager de lat, hoe meer potentiële kiezers.
Over de auteur
Sander Schimmelpenninck is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant. Eerder was hij hoofdredacteur van Quote. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant