Met 5 miljard euro wil landbouwminister Femke Wiersma boeren weer toekomstperspectief geven. Maar de realiteit is dat er nog zoveel onduidelijk is, dat voor veel boeren de toekomst onzeker blijft.
"Ik span mij tot het uiterste in voor een oplossing voor de PAS-melders", zei minister Femke Wiersma (Landbouw) deze week maar weer. Na ruim vijf jaar onzekerheid is het een boodschap waar veel PAS-melders ongetwijfeld vraagtekens bij zetten.
Zeker nu Wiersma drie jaar extra wil nemen om PAS-melders aan een vergunning te helpen. PAS-melders zijn bedrijven (veelal boeren) die voor hun stikstofuitstoot geen vergunning hoefden aan te vragen. Een melding volstond. Nadat de Raad van State daar in 2019 een streep door zette, zitten PAS-melders zonder vergunning. Buiten hun schuld om.
Wiersma noemt ook wel erg vaak dat ze zich "tot het uiterste inspant". Alleen al in de brief die ze afgelopen donderdagavond naar de Tweede Kamer stuurde, zegt ze het meer dan vijf keer. Maar het kabinet blijft de bal ondertussen vooruit trappen. Zo verwoordde de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) het vrijdag.
Dat Schiphol wel een natuurvergunning kreeg, steekt boeren nog eens extra. Helemaal omdat voor de benodigde stikstofruimte negen boeren werden uitgekocht. "Niet te verantwoorden", vindt LTO.
Het is ook maar de vraag of PAS-melders nog drie jaar rustig kunnen wachten op hun vergunning. Officieel moet Wiersma het voor 28 februari hebben geregeld. Door een nieuwe wet hoopt ze drie jaar extra te krijgen.
Een milieuorganisatie als Mobilisation for the Environment (MOB) staat ook al in de startblokken om handhavingsverzoeken bij provincies in te dienen. De Raad van State heeft aangegeven dat tot medio volgend jaar niet gehandhaafd hoeft te worden. Wiersma hoopt dat te kunnen verlengen. Maar waar die hoop op is gebaseerd en of dat reëel is, is onduidelijk.
En al die tijd dat PAS-melders hebben gewacht en nog moeten wachten op een vergunning, hebben ze hun bedrijf niet kunnen ontwikkelen. Als ze bij de bank komen voor een lening, krijgen ze nul op het rekest, want: in feite zijn ze illegaal en dus is hun toekomst hoogst onzeker.
Nederland telt enkele duizenden PAS-melders, maar ook de vele boeren die wél een natuurvergunning hebben lopen tegen weigerende banken aan. De toekomst in de agrarische sector is zo onzeker dat veel banken er geen geld in durven of willen steken.
Boeren moeten weer toekomstperspectief krijgen, zei minister Wiersma vrijdag bij de bekendmaking van de plannen voor de agrarische sector. Er worden miljarden uitgetrokken voor innovatie en een vrijwillige uitkoopregeling.
Maar de vraag is wat een boer die door wil, heeft aan een enorm uitkoopbudget voor boeren die willen stoppen. De kleinere veestapel zorgt voor minder stikstofuitstoot. Dat biedt de gelegenheid om door te gaan, maar ze zien zelf niks terug van die maximaal 2,5 miljard euro.
Innovatie kan bijdragen aan een lagere stikstofuitstoot. Innovatie is het toverwoord dat Wiersma sinds haar aantreden afgelopen zomer al meerdere keren heeft genoemd. Maximaal 2,5 miljard euro trekt ze uit om met innovaties de stikstofuitstoot terug te dringen.
Maar vertrouwen op innovatie is een wankele basis, bleek uit een uitspraak van de Raad van State in 2022. Er zit vaak een groot verschil tussen wat innovatieve systemen op papier doen en in de praktijk.
De plannen van Wiersma schetsen ook nog maar in grote lijnen wat er de komende jaren op landbouwvlak gaat gebeuren. Heel erg concreet zijn de plannen nog niet. Dat gaat de minister de komende tijd invullen.
En dan hangt ook nog de rechtszaak die Greenpeace aanspande boven het stikstofdossier. De milieuorganisatie eist onder meer dat volgend jaar drie kwart van de zeer kwetsbare natuurgebieden niet meer overbelast wordt door stikstof.
Als de rechter daarin meegaat, kan dat grote gevolgen hebben. De landbouwsector zal daar dan als grootste stikstofuitstoter ongetwijfeld hard in geraakt worden.
Wiersma wil boeren weer perspectief geven, maar de realiteit is dat boeren de komende tijd nog volop in onzekerheid blijven zitten.
Source: Nu.nl algemeen