VVD-leden blijken zaterdag tijdens het najaarscongres te worstelen met het ‘onaangename kabinet’ waarin ze zijn beland. Het merendeel heeft zelfs weinig vertrouwen dat de eindstreep met PVV, NSC en BBB wordt gehaald. Maar de liberalen willen er het beste van maken, desnoods met hulp van de oppositie: ‘Het is geven en nemen.’
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
‘U leest de krant ook: het is niet altijd gemakkelijk’, zegt VVD-leider Dilan Yesilgöz zaterdag in een zilver pak in de Brabanthallen tegenover enkele honderden VVD-leden. ‘Het is een bijzondere coalitie’, zegt ze met gevoel voor understatement nadat de spanningen afgelopen week weer torenhoog zijn opgelopen tussen de liberalen en PVV, NSC en BBB.
Bij de VVD zijn ze nauwelijks nog bekomen van het gerucht dat vorige week vanuit de coalitie werd verspreid dat VVD-bewindspersonen zich schuldig zouden hebben gemaakt aan racistische uitspraken in de ministerraad. Het verwijt werd een paar uur later weliswaar weer de kop in gedrukt door de coalitieleiders, maar het blijft plakken: zo’n etiket.
Toch moet je door met elkaar, maakt Yesilgöz zaterdag tijdens het najaarscongres duidelijk. ‘Om samen Nederland bestuurbaar te houden in een gevaarlijke wereld.’ Volgens de VVD-leider staan er afspraken in het hoofdlijnenakkoord die de VVD ‘nooit eerder heeft kunnen maken’, omdat ze hiervoor altijd met middenkabinetten heeft geregeerd. ‘Wij nemen hier onze verantwoordelijkheid. Met alle mitsen en maren, en geloof me: ik ken ze allemaal. Nederland kan zich geen chaos permitteren. Daarvoor zijn de opgaven te groot. Nationaal, maar ook internationaal.’
Alles over politiek vindt u hier.
Het applaus is luid en enthousiast als Yesilgöz is uitgesproken. Ze krijgt zelfs een staande ovatie. ‘Bravo!’, had een lid even daarvoor dwars door haar speech heen geroepen. VVD’ers zijn optimisten, recenseerde Yesilgöz zelf al. ‘Naar het voorbeeld van Mark Rutte.’
Dat optimisme overheerst ook daarna bij VVD’ers die aan sta-tafels een broodje eten voor de lunch. Enthousiast stelt ondernemer Bart van Wanroij zich voor als iemand die behoort tot de ‘linkervleugel van de VVD’. Hij had zijn brief om zijn lidmaatschap op te zeggen al klaar liggen toen de PVV als coalitiekandidaat in beeld kwam. Maar hij zag daar vanaf vanwege de punten die de VVD wist binnen te halen op het gebied van defensie, financiën en klimaat. Doorslaggevend voor hem was dat Wilders geen premier is geworden. ‘Dat had ik niet meegemaakt als VVD-lid’, zegt Van Wanroij.
Eigenlijk moet je het zo zien, zegt dit VVD-lid: ‘Het is wel een onaangenaam kabinet met de PVV, ik had het liever niet gezien, maar eigenlijk niks van wat die partij wil wordt ook echt verwezenlijkt.’ Bij de VVD zijn we bijvoorbeeld wel voor het beheersbaar maken van de instroom van asielzoekers, vertelt Van Wanroij, ‘maar dehumaniseren met die bordjes bij asielcentra enzo, daar doen we niet natuurlijk aan mee.’
Het is ook de mening van VVD-prominent die we later tegenkomen bij de koffiebar. ‘Van die PVV-agenda is nog niets terechtgekomen, we zijn gewoon VVD-beleid aan het uitvoeren’, aldus de VVD-prominent. Iets verderop vertelt de ook al zo goedgemutste minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) dat hij vandaag van nog geen enkel VVD-lid de wens heeft gehoord dat het kabinet moet klappen. ‘Ik hoor vooral optimisme om punten te realiseren die voor ons belangrijk zijn.’
Kortom, er zijn belangrijkere dingen in de wereld dan de soms onaangename samenwerking met de PVV en NSC, beamen de leden. ‘VVD’ers willen gewoon dat hun kinderen naar een goede school kunnen, dat ze een woning kunnen vinden en dat ze geen last krijgen van die raketten uit Rusland’, zegt het VVD-lid Van Wanroij. ‘De rest accepteer je met lange tanden.’
Dat neemt niet weg dat de liberalen zich geen illusies maken over de houdbaarheid van het kabinet. Ruim driekwart van de VVD-kiezers heeft inmiddels geen vertrouwen meer in het kabinet (77 procent), blijkt zaterdag uit nieuw kiezersonderzoek van RTL Nieuws. Rondom het VVD-congres is te horen dat veel leden het kabinet ongeveer nog een jaar tot anderhalf jaar geven.
Ondertussen doet Yesilgöz alvast een opvallende handreiking naar de oppositie. Ze erkent dat de coalitie geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer om plannen te verwezenlijken en wil graag meer samenwerken. ‘Ik reik daarom al die partijen de hand’, zegt de VVD-leider. ‘Ik wil geven en nemen, in alle redelijkheid.’ Die woorden klinken toch anders dan die van PVV-leider Geert Wilders die vrijdagavond nog op X meldde dat zijn partij ‘al genoeg water bij de wijn heeft gedaan’ en helemaal niet een pakket aan afspraken wil met maken de oppositie.
Maar de VVD wil dus wél samen met de oppositie ‘begrotingen door de Kamer loodsen’, zoals de coalitie nu probeert met de onderwijsbegroting. Ook wil de VVD samen met de oppositie ‘het grote probleem van integratie aanpakken’. Volgens haar hebben ‘vooral linkse partijen’ moeite met dat laatste. Ze vindt bijvoorbeeld dat GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans ‘weerzin heeft om het probleem te erkennen’.
Haar handreiking naar oppositiepartijen is nadrukkelijk bedoeld als uitnodiging om meer samen op te trekken, maar dit voorstel gaat tegelijkertijd dus wel gepaard met kritiek op diezelfde partijen. Niet alleen GroenLinks-PvdA krijgt kritiek, ook CDA en ChristenUnie moeten eraan geloven. Yesilgöz vraagt zich zaterdag af ‘waar de christelijke partijen zijn als de VVD zegt dat conservatieve religieuze clubs geen rol meer mogen hebben in het bepalen van het regeringsbeleid’. Ook de D66’ers krijgen ervan langs, omdat ze ‘vanaf hun dakterras neerkijken op de wereld’, aldus Yesilgöz.
Op het VVD-congres wordt hard gelachen om dit soort plaagstootjes. Minister Van Weel: ‘Ik zei je toch, wij zijn optimisten!’ Het congres wordt afgesloten met een hoempapa-band en confetti uit de lucht, vanwege het aangekondigde ere-lidmaatschap van Mark Rutte.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant