De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wil een staakt-het-vuren op basis van de huidige frontlinie, op voorwaarde dat Oekraïne lid wordt van de Navo. Met deze formule kan volgend jaar de oorlog voorbij zijn, meent Zelensky.
De Navo zou Oekraïne na een staakt-het-vuren ‘onmiddellijk’ moeten beschermen, aldus Zelensky in een interview met het Britse televisiestation Sky News vrijdag. Dat is volgens hem de enige manier om te voorkomen dat Poetin niet ‘terugkomt’ om meer Oekraïens grondgebied te veroveren. De daadwerkelijke bescherming van zo’n Navo-lidmaatschap zou slechts gelden voor de delen van Oekraïne die niet worden bezet door Rusland.
Van formele opgave van Oekraïens territorium zou volgens de Oekraïense president geen sprake zijn, omdat het Navo-lidmaatschap geldt voor het hele land binnen de in 1991 internationaal erkende grenzen. Rusland bezet ongeveer een vijfde van het Oekraïense territorium: delen van de regio’s Donetsk, Loehansk, Cherson, Zaporizja en het schiereiland de Krim zijn in Russische handen. Die gebieden wil Zelensky via diplomatieke onderhandelingen terugkrijgen.
Het voorstel is een behoorlijke koerswijziging, want Oekraïne wilde tot dusver niet praten over het opgeven van territorium, ook niet als dat tijdelijk is. ‘Het land is belangrijk, het is onderdeel van onze identiteit. Maar mensen zijn belangrijker dan land,’ aldus Zelensky tegen Sky News.
Het vraaggesprek was een van Zelensky’s eerste gesprekken met westerse media sinds Donald Trump de Amerikaanse presidentsverkiezingen won. Die heeft gezegd op zijn eerste werkdag als president de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Zelensky heeft daarna laten doorschemeren dat hij wil onderhandelen met Rusland, maar niet op welke voorwaarden.
Voorstellen van de internationale gemeenschap voor een wapenstilstand beschermen Oekraïne niet tegen toekomstige Russische agressie, aldus Zelensky. Hij kan accepteren dat een Navo-lidmaatschap moet wachten tot de oorlog voorbij is, als er snel veiligheidsgaranties van het bondgenootschap komen om uit de ‘hete fase van de oorlog’ te komen.
Militair heeft Oekraïne het zwaar te verduren, nu beide partijen met het oog op mogelijke onderhandelingen een zo sterk mogelijke uitgangspositie op het slagveld proberen te krijgen. Vorige week deed Rusland grote luchtaanvallen op de energievoorziening in Oekraïne. Dat was een reactie op de Britse en Amerikaanse langeafstandsraketten die Oekraïne op Russische grondgebied afvuurde. Moskou dreigt ook gebouwen van regeringsinstanties in Kyiv onder vuur te nemen.
Zelensky’s nieuwe formule voor gedeeltelijke bescherming onder de Navo-paraplu maakt weinig kans. De Navo besloot in 2008 dat Oekraïne lid zou worden van het bondgenootschap. In september 2022 heeft Kyiv het Navo-lidmaatschap aangevraagd, maar tot dusver blijft een uitnodiging uit.
De Navo houdt vol dat Kyiv op een ‘onomkeerbare weg’ naar het lidmaatschap zit, maar loopt vast op gebrek aan consensus onder de 32 lidstaten. Op dit moment wacht de Navo, die dinsdag op verzoek van Oekraïne een spoedberaad houdt, waarschijnlijk af wat de Verenigde Staten als belangrijkste partner in het bondgenootschap gaan doen. De huidige Amerikaanse president Joe Biden zei eerder deze zomer dat een Oekraïens Navo-lidmaatschap niet nodig is voor vrede.
Ook is het ondenkbaar dat de Russische president Vladimir Poetin instemt met een lidmaatschap voor Kyiv, zelfs als deze slechts gedeeltelijke bescherming biedt. Poetin heeft herhaaldelijk gezegd alleen over vrede te willen onderhandelen als Oekraïne zijn wens toe te treden tot de Navo opgeeft.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant