Een blaasontsteking lijkt onschuldig, maar kan wel degelijk vervelende gevolgen hebben. Hoe ontstaat die? En hoe voorkom je dat je er een krijgt?
Meer dan de helft van alle vrouwen krijgt in haar leven minimaal één blaasontsteking. Die wordt over het algemeen veroorzaakt door darmbacteriën zoals de poepbacterie E. coli. Wanneer die in de darm zit, veroorzaakt E. coli geen problemen. Maar als zij in de plasbuis terechtkomt en omhoogkruipt naar de blaas, kan ze daar tot een infectie leiden.
Vrouwen hebben beduidend vaker last van een blaasontsteking dan mannen. Huisartsen diagnosticeren gemiddeld 124 blaasontstekingen per duizend vrouwen per jaar. Bij mannen zijn dat er slechts 19.
Dat komt door verschillen in de anatomie van mannen en vrouwen, zegt Tamara Platteel. Zij is huisarts, epidemioloog en universitair docent aan het UMC Utrecht. ‘Bij vrouwen ligt de uitgang van de plasbuis dichter bij de anus en is de plasbuis korter dan bij mannen. Daardoor hoeven bacteriën een kortere weg af te leggen om in de blaas terecht te komen.’
Beter Leven In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Vrouwen tussen de 15 en 24 jaar oud en vrouwen na de menopauze lopen het grootste risico op een blaasontsteking. Jonge vrouwen worden vaak seksueel actief, wat de kans op een blaasontsteking vergroot. Niet zozeer vanwege de bacteriën van hun sekspartner, maar omdat hun eigen darmbacteriën door wrijving makkelijker de oversteek naar de plasbuis kunnen maken.
Voor vrouwen na de menopauze geldt dat ze minder aanmaken van het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen. Daardoor verandert de afweer van de vagina en krijgen ziekteverwekkers zoals E. coli sneller de overhand. Wanneer die vervolgens richting de plasbuis bewegen, kunnen ze een blaasontsteking veroorzaken.
Een blaasontsteking veroorzaakt pijn of een branderig gevoel bij het plassen. Mensen met een blaasontsteking voelen ook eerder aandrang en plassen daardoor steeds kleine beetjes. Soms heeft de urine een andere kleur of geur of is er sprake van buik- of rugpijn.
Dat klinkt relatief mild, maar in zeldzame gevallen kan de infectie zich uitbreiden naar de nieren of de bloedbaan. Volgens hoogleraar inwendige geneeskunde Suzanne Geerlings (Amsterdam UMC) zeggen patiënten met een blaasontsteking ook geregeld sociale afspraken af, of kunnen ze niet naar hun werk. Vrouwen met terugkerende blaasontstekingen veranderen soms zelfs hun seksuele gedrag omdat ze bang zijn voor een nieuwe infectie.
Om een blaasontsteking te voorkomen is het allereerst belangrijk om voldoende te plassen en dus voldoende te drinken. Er komen altijd wat bacteriën in de plasbuis en de blaas terecht en door veel te plassen spoel je die naar buiten voordat ze een infectie kunnen veroorzaken.
Omdat er bij het vrijen sneller bacteriën in de plasbuis en blaas komen, raadt Platteel vrouwen aan na de gemeenschap naar de wc te gaan. Het is niet onderzocht hoe snel vrouwen dat precies moeten doen om een blaasontsteking te voorkomen, maar ‘je hoeft niet het bed uit te springen en meteen heel hard te rennen’.
Urine die lange tijd in de blaas staat, is een perfecte voedingsbodem voor bacteriën. Ga daarom naar het toilet zodra je moet plassen en plas de blaas altijd volledig leeg.
Daarnaast is het van belang om na een toiletbezoek van voren naar achteren af te vegen en niet andersom. Op die manier voorkom je dat de bacteriën uit de ontlasting een zetje krijgen richting de plasbuis.
Cranberry’s bevatten stoffen die ertoe leiden dat E. coli-bacteriën zich niet aan de blaaswand kunnen vasthechten. Mensen die geregeld last hebben van een blaasontsteking kunnen daar baat bij hebben. Maar af en toe een handje cranberry’s zet geen zoden aan de dijk; om de kans op een infectie te verminderen moet je geconcentreerde cranberryproducten zoals capsules of speciale sapjes gebruiken.
Als vrouwen minimaal drie keer per jaar een blaasontsteking hebben, kan de huisarts preventieve medicijnen voorschrijven. 'Antibioticapillen werken goed, maar hebben veel nadelen’, zegt Geerlings. ‘Als je een lage dosis antibiotica neemt, kunnen de bacteriën die je bij je draagt er ongevoelig voor worden. Als je dan toch een blaasontsteking krijgt, is er minder keuze in effectieve antibiotica.’
Veel artsen geven vrouwen na de overgang daarom geen preventieve antibiotica, maar hormoonpillen of vaginale hormooncrèmes om blaasontstekingen te voorkomen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant