Nadat de politie Gisèle Pelicot had verteld wat haar man Dominique zoal op zijn computer opsloeg in het mapje ‘misbruik’, verliet ze hun huis in het Zuid-Franse Mazan met haar hond en één koffer. In de daaropvolgende periode wandelde ze veel met de hond, en dan schreeuwde ze in het niets. Dominique Pelicot heeft bekend dat hij Gisèle gedurende een periode van negen jaar drogeerde en liet verkrachten door tientallen mannen, terwijl hij filmde. Toch vertelt Gisèle Pelicot vaak dat Dominique een ‘supervent’ was, en hun vijftig jaar durende huwelijk even doorsnee als gelukkig.
Dominique Pelicot, ook wel ‘het monster van Avignon’ in Franse media, werd door een psycholoog in de rechtbank omschreven als een Jekyll and Hyde-figuur: zo bracht hij Gisèle, die met allerlei sores kampte door zijn misbruik, plichtsgetrouw naar doktersafspraken. Het speelt zich ook nog eens af in dat malle Frankrijk, het land waar zelfs president Macron in de bres sprong voor acteur Gérard Depardieu (toen die al door tig vrouwen werd beschuldigd van seksueel misbruik) en waar ‘vrouwen lastigvallen’ door een club Franse actrices een onvervreemdbaar recht werd genoemd. Dáár zijn ze wel toe aan wat shocktherapie, dacht ik.
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Tot ik de verklaringen las van de vijftig mannen die naast Dominique terechtstonden: ambtenaren, bewakers, een verpleegkundige, een journalist, vrachtwagenchauffeurs. De werkeloze Andy R. ging op oudejaarsavond 2018 naar het huis van de Pelicots voor seks, zei hij, want zijn broers hadden hem niet uitgenodigd voor het oudejaarsfeest. Militair Joan K. miste de geboorte van zijn dochter − die avond verkrachtte hij volgens de rechtbank Gisèle Pelicot. Jean-Marc L. zei dat hij altijd dacht dat ‘verkrachting iets geweldddadigs was... iets dat een madman doet’, wat hij deed met de Pelicots was ‘seksueel spel’. Een meerderheid verklaarde zelf slachtoffer te zijn van (seksueel) geweld.
Bij veel beklaagden daalde in de rechtzaal pas het besef in dat ze misschien wél verkrachters zijn. Tegelijk met het publiek moesten ze hun beeld van de verkrachter als barbaar zien te verenigen met dat van zichzelf: een gewone vent. Omdat Gisèle Pelicot haar zaak in het openbaar laat voeren, geldt ze inmiddels als heldin, maar daar wil ze zelf weinig van horen. Net zomin noemt ze de mannen die terechtstaan monsters: ‘Je kunt familie zijn van een verkrachter’, zei ze, ‘het kan een vriend van je zijn.’
Dat doet ze niet voor niets: monsters zijn fantasiefiguren, de echte horror schuilt in de alledaagsheid van het misbruik en de banaliteit van het verweer. Gisèle Pelicot was getrouwd met de man die haar leven verwoestte, ze kende een aantal mannen die hij had uitgenodigd. Via haar advocaat noemde Gisèle Pelicot de verkrachtingen ‘achteloos’: ‘Wat ze (de video’s, red.) laten zien, is een verkrachting door gelegenheid.’
Ook in Nederland is #MeToo in de media verengd, gericht op een bepaald type grensoverschrijder: een bekende, elitaire figuur, die zijn macht op de werkvloer misbruikt. Soms vergeet ik bijna dat #MeToo daar niet per se over ging. De hyperfocus op die rijke beroemdheid, of die aloude ontsnapte tbs’er, voor de man die níét bij je aan het ontbijt zou kunnen zitten, verbloemt de realiteit van seksueel misbruik. Het voorkomt dat gewone mannen zich de zaak aantrekken.
Door de moed van Gisèle Pelicot stellen Franse mannen zichzelf eindelijk de vraag: is dit misschien ook ons probleem? Zo onderschreven tweehonderd bekende mannen in het linkse dagblad Libération een ‘routekaart tegen mannelijke overheersing’. Ik las: ‘Het is niet genoeg om te zeggen: ik ben niet zoals die andere mannen.’ Ik grinnikte even om zoveel plotse braafheid, maar ach: beter laat dan nooit, en het is meer actiebereidheid dan ik hier tot dusver zie. De Nederlandse man is op dit front nog hopeloos emotioneel geconstipeerd. In dat malle Frankrijk liggen ze achter, maar ze liggen ook voor, dankzij Gisèle.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant