Rebellen vallen het Syrische leger voor het eerst in jaren weer aan. En met groot succes: binnen drie dagen stonden ze in het centrum van de tweede stad van het land. Maar wat volgt nu?
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse Gebieden, het Midden-Oosten en België.
De mannen op het filmpje zijn uitgelaten: juichend zwaaien ze hun armen in de lucht, vaak met een automatisch geweer in de ene, en een telefoon in de andere hand. Het is hen gelukt. In luttele dagen tijd hebben deze rebellen de Syrische stad Aleppo bereikt en de regeringstroepen verjaagd.
De verrassende ontwikkelingen in Syrië zijn in talloze filmpjes op sociale media te volgen: rebellen die dinsdag vanuit de provincie Idlib in het noordwesten van Syrië een offensief beginnen tegen de troepen van Bashar al-Assad, oprukken langs de M5 snelweg, dorpen en checkpoints innemen, en na drie dagen Aleppo, de tweede stad van het land, bereiken.
Twitter bericht wordt geladen...
Het is de eerste keer in jaren dat Syrische rebellen een grootschalig offensief beginnen tegen het regeringsleger, en die ontwikkelingen wakkeren direct de vrees aan dat de burgeroorlog weer oplaait. ‘Dit is een enorme verrassing en voor de rebellen een onverwacht succes’, vertelt Syrië-kenner Aymenn Jawad al-Tamimi, die is verbonden aan denktank Middle East Forum. ‘Het conflict in Syrië is nooit volledig uitgedoofd geweest, er werd vrijwel dagelijks langs de frontlinie geschoten, maar tegelijkertijd was die linie al jaren niet verschoven. Nu de rebellen het offensief hebben geopend en zo snel oprukken, worden de kwetsbaarheid en de impopulariteit van het regime duidelijk blootgelegd.’
De burgeroorlog begon in 2011, kostte tussen de 500 en 600 duizend mensen het leven, en joeg miljoenen op de vlucht naar buurlanden Libanon en Turkije en naar Europa. Aleppo was lange tijd voor de helft in handen van de rebellen, maar na een jarenlange strijd wist de regering de stad in 2016 weer in handen te krijgen na vernietigende bombardementen (grotendeels uitgevoerd door bondgenoot Rusland).
Nu zijn de rebellen voor het eerst weer terug. Dit keer behoren de strijders tot de jihadistische organisatie Hayat Tahrir al-Sham (HTS) en verschillende rebellengroepen die door Turkije worden gesteund. Zij zijn de laatsten die na een jarenlange burgeroorlog door zijn blijven vechten tegen het leger van Assad. HTS, dat ooit was gelieerd aan Al Qaeda, maar jaren geleden al de banden met deze organisatie verbrak, is de sterkste groep in de provincie Idlib. Populair zijn zij volgens al-Tamimi niet. ‘Ze zijn islamistisch, beïnvloed door salafistisch gedachtegoed, autocratisch en treden hard op tegen critici of andere strijdgroepen.’
Rebellengroepen die in delen ten noorden van Aleppo de dienst uitmaken en nu aan de zijde van HTS vechten, zijn meer seculier. Mochten de opstandelingen Aleppo daadwerkelijk in handen krijgen en deze gaan besturen, is het volgens al-Tamimi nog de vraag wie van deze twee scholen de touwtjes daadwerkelijk in handen krijgt.
Het is volgens al-Tamimi raden naar de motieven van de rebellen om het offensief nu te openen. Sommige analisten suggereren dat zij inspelen op de zwakte van Assads bondgenoten: Hezbollah en Rusland. Beide zijn in andere oorlogen verwikkeld op eigen grondgebied en zouden daarom minder goed bereid zijn om steun te verlenen. ‘Israël heeft bijvoorbeeld leiders van Hezbollah gedood die een belangrijke rol speelden in Syrië’, zegt al-Tamimi over de telefoon vanuit Londen. ‘Anderzijds werd het grootste deel van de gevechten altijd uitgevoerd door Syriërs.’
De rebellen zelf zeggen dat het offensief een reactie is op de aanvallen die het regime de afgelopen weken heeft uitgevoerd in Idlib. ‘Zware bombardementen en aanvallen met drones’, aldus al-Tamimi.
Die bombardementen gaan door − ook daarvan zijn vele filmpjes op sociale media terug te vinden. Burgers zijn hiervan, als altijd, het slachtoffer: gezinnen verdwijnen onder instortende appartementen, kinderen en hun ouders komen om in een vuurzee. Hoeveel doden er zijn gevallen is moeilijk te zeggen. Volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, dat zich in Londen laat informeren door een groot netwerk van Syriërs ter plekke, gaat het om zeker 250 slachtoffers. Duizenden families zouden ontheemd zijn geraakt en de inwoners van Aleppo dreigen weer bekneld te worden door de strijdende partijen.
Twitter bericht wordt geladen...
Al-Tamimi waagt zich liever niet aan voorspellingen, ‘maar als het de regeringstroepen niet lukt om het tij in Aleppo te keren, is dat een belangrijke kentering van de dynamiek’. ‘Maar de strijd duurt pas drie dagen. Het is onmogelijk te zeggen hoe het er volgende maand bij ligt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant