Home

Live Oekraïne: Zelensky bereid tot staakt-het-vuren op basis van huidige frontlinie, in ruil voor Navo-lidmaatschap

Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.

Liveblog

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is bereid tot een staakt-het-vuren op basis van de huidige frontlinie, op voorwaarde dat Oekraïne lid wordt van de Navo. De bescherming die Navo-lidmaatschap biedt zou aanvankelijk alleen gelden voor de delen van Oekraïne die niet worden bezet door Rusland. Vervolgens wil Zelensky ‘op diplomatieke wijze’ onderhandelen over de teruggave van de bezette gebieden.

Zelensky doet dit voorstel in een interview met het Britse Sky News, een van zijn eerste interviews in westerse media sinds de verkiezingswinst van Donald Trump. Hij benadrukt dat Oekraïne nooit formeel afstand zal doen van de bezette delen, die ongeveer een vijfde van het Oekraïense grondgebied omvatten. Niettemin is Zelensky’s voorstel een aanzienlijke koerswijziging: Oekraïne heeft altijd volgehouden dat het niet wil praten over het opgeven van land − ook niet tijdelijk.

De laatste weken zinspeelde Zelensky al vaker op de mogelijkheid van onderhandelingen, maar hij liet zich niet eerder zo concreet uit over de voorwaarden die Oekraïne daarbij zou stellen. Dat hij dat nu wel doet, heeft alles te maken met het aanstaande presidentschap van Donald Trump, die de oorlog in Oekraïne snel zegt te willen beëindigen. Ook heeft Oekraïne het al maanden moeilijk aan het front. Tegen Sky News zegt Zelensky dat hij op korte termijn met Trump om tafel wil. Hun laatste gesprek, in september, verliep volgens de Oekraïense president ‘zeer warm en constructief’.

Daan de Vries

Het Oekraïense leger stuurt reservetroepen, wapens en munitie naar het front bij de steden Pokrovsk en Koerachove, in de Oost-Oekraïense provincie Donetsk. Dat schrijft de Oekraïense bevelhebber Oleksandr Syrsky op Telegram, na afloop van een bezoek aan het oostfront. Door materiële en personele versterking naar het front te sturen, hoopt Syrsky de Russische opmars af te remmen.

Bij Koerachove, dat voor de invasie zo’n twintigduizend inwoners had, naderen Russische troepen de stad vanuit drie kanten. Het oostelijke deel van Koerachove is al in Russische handen, net als de dorpen ten noorden en zuiden van de stad. Koerachove ligt in het zuiden van de provincie Donetsk, waar Oekraïne sinds de val van Voehledar, begin oktober, relatief veel terrein heeft verloren.

Het strategisch gelegen Pokrovsk, dat voor de huidige oorlog nog een bevolking van zestigduizend had, is sinds de zomer een belangrijk doelwit van Rusland. Een frontale aanval op Pokrovsk is vooralsnog uitgebleven, hoewel de Russen wel langzaam oprukken ten oosten en zuiden van de stad.

In totaal boekte Rusland afgelopen week meer dan 200 vierkante kilometer terreinwinst, waarvan een aanzienlijk deel in de provincie Donetsk. Dat is de snelste Russische opmars sinds de eerste weken van de invasie in februari 2022.

Daan de Vries

De Russische dissident Aleksej Gorinov is veroordeeld tot nog eens drie jaar extra in een Russisch strafkamp voor het publiekelijk ‘rechtvaardigen van terrorisme’, bovenop de jarenlange straf hij momenteel uitzit. Hij kreeg beide straffen voor het bekritiseren van de Russische invasie van Oekraïne, in het meest recente geval vanuit het gevangenisziekenhuis.

Gorinov zit al ruim twee jaar vast vanwege uitspraken die hij deed als gemeenteraadslid. Kort na het uitbreken van de oorlog in 2022 stelde hij tijdens een vergadering van de deelraad voor om een minuut stilte te houden voor de slachtoffers van de Russische invasie. Het kwam hem op een celstraf van zeven jaar te staan.

De straf van drie jaar die daar nu bovenop komt, is opgelegd op basis van gesprekken die Gorinov met andere gevangenen zou hebben gevoerd. Volgens de aanklagers probeerde Gorinov hen te overtuigen van een ‘terroristische ideologie’ en heeft hij het opgenomen voor het Oekraïense Azovbataljon, een vrijwilligerseenheid die volgens de Russen uit neonazi’s bestaat.

Gorinov zit zijn straf momenteel uit onder erbarmelijke omstandigheden. Volgens zijn advocaat kan het raampje van zijn isoleercel niet dicht, waardoor het er erg koud is. Ook heeft hij geen matras en geen werkende wc. Gorinov kampte voordat hij werd vastgezet al met zwakke gezondheid, doordat hij een deel van zijn longen mist.

Het weerhield Gorinov er allemaal niet van zich tijdens de laatste rechtszaak opnieuw uit te spreken tegen de oorlog. ‘Het derde jaar van deze oorlog loopt op zijn eind, het derde jaar van slachtoffers en verwoesting die we sinds de Tweede Wereldoorlog op Europees grondgebied niet hebben gezien, de ontberingen en het lijden van miljoenen mensen’, zei hij in zijn slotwoord, dat via Telegram werd verspreid. ‘Laten we een einde maken aan deze bloedige slachting waar niemand wat mee opschiet – wij niet, noch de mensen in Oekraïne.’

Jasper Daams

Het Oekraïense leger zegt een Russisch oliedepot te hebben geraakt in de provincie Rostov. De Russische gouverneur in de regio, Joeri Sljoesar, meldde vannacht op Telegram dat hulpdiensten bezig waren met het blussen van een brand bij een ‘industriële faciliteit’, vermoedelijk doelend op het oliedepot.

Oekraïne probeert nog altijd Russische olie-infrastructuur te raken, in de hoop de voor de Russen lucratieve sector schade toe te brengen. Moskou financiert de oorlog voor een groot deel met geld dat het verdient met de verkoop van olie. Volgens het Oekraïense leger wordt het oliedepot in Rostov, ten zuidoosten van Oekraïne, gebruikt voor de bevoorrading van het Russische leger met petroleum.

De Russische gouverneur Sljoesar spreekt van een ‘enorme luchtaanval’ vanuit Oekraïne. De Russen zouden erin zijn geslaagd dertig drones onschadelijk te hebben gemaakt in het noordwesten van Rostov. Naast het oliedepot zouden gebouwen op twee andere locaties schade hebben opgelopen, waarbij niemand gewond zou zijn geraakt.

Oekraïne meldt op zijn beurt vannacht 88 Russische drones uit de lucht te hebben geschoten. In totaal zou Rusland met 132 drones hebben aangevallen, verspreid over heel Oekraïne. 41 drones zijn kwijtgeraakt, één keerde terug naar Rusland, aldus de Oekraïense luchtmacht.

Jasper Daams 

De militaire samenwerking tussen Rusland en Noord-Korea breidt zich snel uit. Dat zei de Russische minister van Defensie, Andrej Beloesov. Beloevov brengt momenteel een bezoek aan Noord-Korea, waar ontmoetingen met de politieke en militaire top van het land op de planning staan.

De ontmoeting onderstreept de warme banden tussen Rusland en Noord-Korea, die verder zijn verbeterd tijdens de Oekraïne-oorlog. Ruim tienduizend Koreaanse militairen zouden momenteel aan Russische zijde vechten tegen de Oekraïeners. Ook zou Pyongyang zwaar militair materieel naar Rusland hebben gestuurd.

Eerder deze zomer ondertekenden Rusland en Noord-Korea een bilateraal defensiepact. Beloesovs bezoek heeft tot doel dit ‘strategische partnerschap’ te versterken, aldus de defensieminister.

Het Russische ministerie van Defensie deelt beelden van Beloesov en zijn Noord-Koreaanse ambtgenoot No Kwang-chol op een rode loper. Daarop zijn ook Noord-Koreaanse functionarissen te zien, applaudisserend onder een spandoek met de tekst: ‘Volledige steun en solidariteit met het strijdende Russische leger en volk’.

Jasper Daams

Een van de twee beschadigde datakabels in de Oostzee is gerepareerd. De Litouwse dochteronderneming van het Zweedse telecombedrijf Telia meldde dat de verbinding die belangrijk is voor het internetverkeer is hersteld en dat zich geen grote problemen hebben voorgedaan.

De kabel tussen Zweden en Litouwen en een tussen Finland en Duitsland werden halverwege deze maand doorgesneden in de territoriale wateren van Zweden. Waardoor is nog onduidelijk, maar mogelijk gaat het om sabotage. De aandacht gaat uit naar het Chinese schip Yi Peng 3. De bulkcarrier was in de buurt van de kabels toen ze beschadigd raakten. 

Zweden heeft China gevraagd mee te werken aan het onderzoek naar de beschadigingen. Ook het Aziatische land ontkent betrokkenheid bij de mogelijke sabotage.

De Yi Peng 3 verliet op 15 november een Russische haven ten westen van Sint-Petersburg. Op 17 november raakte de eerste kabel beschadigd en een dag later ook de tweede. Beide keren was het Chinese schip in de buurt. Volgens The Wall Street Journal vermoeden onderzoekers dat de kabels bewust zijn beschadigd door het anker te laten zakken en het zo'n 160 kilometer over de zeebodem te laten meeslepen.

ANP

•  Rusland heeft vanochtend een grootschalige raket- en droneaanval uitgevoerd op het Oekraïense elektriciteitsnet. Dat schrijft de Oekraïense energieminister Herman Haloesjtsjenko op Facebook. De omvang van de schade is nog onduidelijk, maar lokale bestuurders melden dat de stroom op verschillende plaatsen in het land is uitgevallen.

• De Russische raket- en droneaanval van vannacht was de vierde grote aanval in een week tijd. Volgens de Oekraïense luchtmacht vuurde Rusland vannacht in totaal 91 raketten en 97 drones af op Oekraïne. Het belangrijkste doelwit was het Oekraïense elektriciteitsnet. Voor zover bekend zijn bij de aanval zes mensen gewond geraakt in de provincies Kyiv, Odesa en Vynnitsja.

• De Russische advocaat Dmitri Talantov is veroordeeld tot 7 jaar cel vanwege zijn kritiek op het Russische leger. Dat meldt de Russische mensenrechtenorganisatie OVD-Info. In april 2022 omschreef Talantov op zijn Facebookprofiel de acties van Russische soldaten in Oekraïne als ‘extreem nazistische praktijken’.

Oekraïne krijgt drie Patriot-lanceerbuizen van Nederland. Dat meldt minister van Defensie Ruben Brekelmans vandaag op X. ‘Dit redt mensenlevens en beschermt cruciale infrastructuur’, aldus Brekelmans. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky vroeg westerse landen vandaag nog om meer luchtverdedigingssystemen.

Nederland zegde Oekraïne eerder een heel Patriot-systeem toe, maar bleek dat niet te kunnen leveren. De drie lanceerbuizen vormen slechts een deel van een compleet Patriot-systeem.

‘Ik ben minister Brekelmans en de Nederlandse overheid dankbaar’ zei de Oekraïense minister van Defensie, Rustem Umerov, in een reactie op Brekelmans aankondiging. Van Duitsland kreeg Oekraïne eerder al drie Patriot-systemen, van de Verenigde Staten kreeg het land er één. Nederland leverde ook eerder al onderdelen van een Patriot-systeem.

Oekraïne vraagt zijn westerse bondgenoten al langer om meer luchtverdedigingsmateriaal, omdat Rusland zijn luchtaanvallen op het land opvoert. Afgelopen nacht voerde Rusland nog een grootschalige luchtaanval uit op Oekraïense infrastructuur. Meerdere delen van Oekraïne zitten daardoor sinds vanochtend (deels) zonder stroom. Militaire analisten verwachten dat Rusland, met het oog op aankomende winter, zijn aanvallen op onder meer het Oekraïense elektriciteitsnet zal opvoeren.

De Russische president Vladimir Poetin zei in een verklaring vandaag dat de aanval van afgelopen nacht een vergelding was voor Oekraïense aanvallen met Amerikaanse Atacms-raketten op Russisch grondgebied. Ook zei Poetin dat bij een volgende aanval met zijn nieuwe, ‘onverdedigbare’ experimentele middenafstandsraketten overheidsgebouwen in Kyiv doelwit kunnen zijn. 

Yassin Boutayeb

De Russische advocaat Dmitri Talantov is veroordeeld tot 7 jaar cel vanwege zijn kritiek op het Russische leger. Dat meldt de Russische mensenrechtenorganisatie OVD-Info. In april 2022 omschreef Talantov op zijn Facebookprofiel de acties van Russische soldaten in Oekraïne als ‘extreem nazistische praktijken’.

Voor zijn arrestatie was Talantov de voorzitter van de orde van advocaten van de Russische deelrepubliek Oedmoertië, ruim duizend kilometer ten oosten van Moskou. Hij geniet in Rusland enige bekendheid als de voormalig advocaat van journalist Ivan Safronov, die in 2022 werd veroordeeld tot 22 jaar strafkamp wegens ‘hoogverraad’.

Safronov publiceerde kritische artikelen over het Russische leger. Twee andere advocaten van Safronov zijn Rusland ontvlucht, omdat de autoriteiten dreigden met vervolging. Russische mensenrechtenactivisten vermoeden dat het proces tegen Talantov te maken heeft met zijn verdediging van Safronov.

Talantov werd in juni 2022, twee maanden na het plaatsen van de Facebookberichten, gearresteerd. Sindsdien zit de advocaat in voorarrest in de gevangenis. Nu heeft de rechtbank in Oedmoertië hem schuldig bevonden aan haatzaaien en het in diskrediet brengen van het Russische leger.

Mariana Katzarova, speciaal VN-rapporteur voor de mensenrechten in Rusland, riep de rechtbank eerder op om de aanklachten tegen Talantov in te trekken. ‘De vervolging van Tarantov is onderdeel van een verschrikkelijk patroon van onderdrukking in Rusland, waarvan steeds vaker ook juristen het doelwit zijn,’ aldus Katzarova.

Daan de Vries


De Russische raket- en droneaanval van vannacht was de vierde grote aanval in een week tijd. Volgens de Oekraïense luchtmacht vuurde Rusland vannacht in totaal 91 raketten en 97 drones af op Oekraïne. Het belangrijkste doelwit was het Oekraïense elektriciteitsnet. Voor zover bekend zijn bij de aanval zes mensen gewond geraakt in de provincies Kyiv, Odesa en Vynnitsja.

Het is onduidelijk hoeveel schade de aanval heeft veroorzaakt aan de Oekraïense stroomvoorziening. Lokale bestuurders in het westen van Oekraïne melden dat meer dan een miljoen mensen zonder elektriciteit zitten.

De Russische raket- en droneaanvallen van de afgelopen maanden behoren tot de zwaarste aanvallen sinds het begin van de invasie. In aanloop naar de aanval van vannacht voerde Rusland maandag en dinsdag ook al grote droneaanvallen uit. Vermoedelijk probeert Rusland het zwaar gehavende Oekraïense elektriciteitsnet verder te verzwakken, zodat Oekraïense burgers komende winter in de kou komen te zitten.

Daan de Vries 

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat Rusland vannacht clustermunitie heeft gebruikt bij de grootschalige aanval op het Oekraïense elektriciteitsnet. Hij spreekt van een ‘schandelijke escalatie’. Rusland heeft niet op Zelensky’s beschuldiging gereageerd.

Het gebruik van clustermunitie is omstreden. Een clusterbom verspreidt bij inslag tientallen kleinere bommen, die doorgaans niet allemaal direct tot ontploffing komen. Jaren later kunnen die achtergebleven explosieven nog burgerslachtoffers maken. Meer dan honderd landen hebben een verdrag getekend dat het gebruik van clustermunitie verbiedt. Rusland en Oekraïne behoren niet tot de ondertekenaars van dat verdrag.

Oekraïne heeft Rusland vaker beschuldigd van de inzet van clustermunitie bij aanvallen op burgerdoelen. Het Oekraïense leger beschikt eveneens over clustermunitie, die het onder meer inzet om Russische loopgraven onder vuur te nemen.

Daan de Vries

Tussen Europese landen is intensief diplomatiek overleg gaande over de vraag hoe de Europeanen het voortouw kunnen nemen in de veiligheidsgaranties aan Oekraïne bij een eventueel akkoord. Daarbij wordt niets uitgesloten – ook Europese militaire presentie in Oekraïne niet.

De besprekingen vloeien voort uit de noodzaak voor Europese landen om een dreigende verslechtering van de veiligheidssituatie in Oekraïne en het hele continent onder een presidentschap van Donald Trump te voorkomen. Diplomatieke bronnen bevestigen tegen de Volkskrant dat daarbij ook wordt gekeken naar een mogelijke Europese militaire aanwezigheid in Oekraïne.

Lees hier het hele artikel van politiek verslaggever Arnout Brouwers.

In het westen van Oekraïne zitten ten minste een miljoen mensen zonder elektriciteit na de grote Russische raket- en droneaanval van vanochtend. Dat melden de gouverneurs van de provincies Lviv, Volyn en Rivne.

Daan de Vries

Rusland heeft vanochtend een grootschalige raket- en droneaanval uitgevoerd op het Oekraïense elektriciteitsnet. Dat schrijft de Oekraïense energieminister Herman Haloesjtsjenko op Facebook. De omvang van de schade is nog onduidelijk, maar lokale bestuurders melden dat de stroom op verschillende plaatsen in het land is uitgevallen.

De afgelopen weken heeft Rusland zijn aanvallen op het Oekraïense stroomnet opgevoerd, in aanloop naar de winter. Meer dan de helft van de productiecapaciteit is door de voortdurende aanvallen buiten werking gesteld. Volgens Andri Jermak, de stafchef van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, heeft Rusland een voorraad raketten opgebouwd, die het de komende tijd zal gebruiken voor nieuwe aanvallen op de Oekraïense infrastructuur.

Daan de Vries

In heel Oekraïne is een luchtalarm van kracht vanwege raketdreiging vanuit Rusland. De Oekraïense luchtmacht waarschuwt vooral burgers in de regio's Odesa, Cherson en Mykolajiv.

In onder meer havenstad Odesa aan de Zwarte Zee en in de stad Kropyvnytsky in Centraal-Oekraïne klonken donderdagochtend vroeg explosies. De regionale gouverneur van Odesa, Oleh Kiper, drong er in een bericht op Telegram bij inwoners op aan om naar een schuilplaats te gaan. (ANP)

Oekraïense vluchtelingen in Nederland leven in een kwetsbare situatie, zo komt naar voren uit een rapport over Oekraïners in Nederland. Een deel van de vluchtelingen wil in Nederland blijven, maar onduidelijkheid over hun mogelijkheden belemmert hen om goed mee te kunnen doen, stelt het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) donderdag in een publicatie.

Oekraïners vormen een van de grootste groepen vluchtelingen in Nederland van de afgelopen 25 jaar. Dit najaar waren hier ongeveer 115.000 Oekraïense vluchtelingen. Het WODC ondervroeg ruim drieduizend van hen. De eerste conclusies van deze enquête werden afgelopen zomer al bekendgemaakt, nu is er uitgebreider onderzoek gedaan.

Het grootste deel van de Oekraïners verblijft in een opvanglocatie van een gemeente. Gemeenten zelf uiten al langer zorgen over deze tijdelijke opvang en zeggen dit niet goed meer te kunnen blijven faciliteren. Ook nemen spanningen op deze locaties toe. Oekraïners hebben geen toegang tot sociale huurwoningen. Dat zorgt ervoor dat ze relatief weinig contact hebben met Nederlanders.

De groep mag werken in Nederland, maar heeft door de speciale regeling waaronder ze vallen geen toegang tot inburgeringslessen. Sommige mensen spreken Engels, maar er is ook een deel dat alleen de eigen taal spreekt. Werk doen de vluchtelingen vaak ‘aan de onderkant van de arbeidsmarkt’. Meer dan de helft van de Oekraïense vluchtelingen voelt zich niet gezond. Het gaat hierbij voornamelijk om vrouwen.

De groep is volgens het WODC evengoed positief over Nederland. Driekwart van de ondervraagden wil de komende twee jaar nog in Nederland blijven en een deel van die groep wil, ook als het weer veilig is in Oekraïne, toch niet terug. (ANP)

• De Amerikaanse regering dringt er bij Oekraïne op aan de zogenoemde mobilisatieleeftijd te verlagen naar 18 jaar. Dat heeft persbureau AP gemeld op basis van een anonieme hooggeplaatste Amerikaanse functionaris. Oekraïne kampt met een tekort aan mankracht, terwijl Rusland bezig is met een opmars aan het front.

• Donald Trump heeft Keith Kellogg benoemd tot nieuwe gezant voor Oekraïne en Rusland. Dat heeft de aankomende president laten weten op zijn sociale medium Truth Social. Kellogg, een voormalig luitenant-generaal in het Amerikaanse leger, pleitte er onlangs voor om Oekraïne onder druk te zetten om vredesonderhandelingen te beginnen met Rusland.

• De Amerikaanse president Joe Biden heeft het Congres dinsdag om extra geld gevraagd voor Oekraïne. Het zou gaan om een bedrag van 24 miljard dollar ( 22,8 miljard euro). Dat heeft Politico gemeld op basis van twee anonieme bronnen binnen het Congres.

Donald Trump heeft Keith Kellogg benoemd tot nieuwe gezant voor Oekraïne en Rusland. Dat heeft de aankomende president laten weten op zijn sociale medium Truth Social. Kellogg, een voormalig luitenant-generaal in het Amerikaanse leger, pleitte er onlangs voor om Oekraïne onder druk te zetten om vredesonderhandelingen te beginnen met Rusland.

Trump is zelf ook voorstander van het beëindigen van de oorlog en heeft meermaals gezegd dat hij dat bij zijn aantreden als president zo spoedig mogelijk zal doen. Hoe hij dat wil bewerkstelligen en of dat betekent dat hij bindt dat Kyiv een deel van het door Rusland bezette Oekraïense grondgebied moet afstaan, is niet duidelijk. De functie van gezant voor het conflict tussen Oekraïne en Rusland is door Trump in het leven geroepen.

De 80-jarige Kellogg was tijdens Trumps vorige regering de stafchef van de Nationale Veiligheidsraad en vervolgens nationale veiligheidsadviseur van vicepresident Mike Pence. Met zijn opvolger bij de veiligheidsraad, Frederick Fleitz, presenteerde hij afgelopen zomer een plan aan Trump dat een einde moet maken aan de oorlog in Oekraïne.

Het plan dicteert dat gevechtslinies op hun huidige ligging bevroren moeten worden en dat zowel Kyiv als Moskou gedwongen moet worden plaats te nemen aan de onderhandelingstafel, door te dreigen met het stopzetten dan wel verhogen van de wapensteun aan Oekraïne.

Thom Canters

De Amerikaanse regering dringt er bij Oekraïne op aan de zogenoemde mobilisatieleeftijd te verlagen naar 18 jaar. Dat meldt persbureau AP op basis van een anonieme hooggeplaatste Amerikaanse functionaris. Oekraïne kampt met een tekort aan mankracht, terwijl Rusland bezig is met een opmars aan het front.

Oekraïne heeft de afgelopen tijd actie ondernomen om het leger aan meer manschappen te helpen. Zo werd de mobilisatieleeftijd in april verlaagd van 27 naar 25 jaar. Voor bepaalde groepen gedetineerden is het toegestaan te dienen in het leger in ruil voor strafvermindering. Oekraïense mannen tussen de 18 en 60 jaar, die (op termijn) dienstplichtig zijn, kunnen in het buitenland niet meer aan een nieuw paspoort komen.

Vooralsnog blijken de maatregelen niet genoeg om de Oekraïense verliezen te compenseren. ‘Als je puur kijkt naar de cijfers, dan heeft Oekraïne nu gewoon meer troepen nodig in de strijd’, zei de functionaris tegen AP. Volgens de bron denkt Oekraïne zo’n 160 duizend extra militairen nodig te hebben, waar de Amerikanen denken dat dit aantal te laag ligt, en er meer mankracht nodig is.

Thom Canters

Lees hier ook: Oekraïne slaat alarm over snelle Russische opmars: ‘Moeilijkste situatie in drie jaar’

Rusland zet twee Duitse journalisten van de ARD het land uit, heeft het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt. ARD bevestigt dat twee medewerkers opdracht hebben gekregen om te vertrekken. De uitzetting is een reactie op de vermeende Duitse sluiting van de Russische zender Channel One in Berlijn, zei een Russiche woordvoerder.  

Channel One stelde woensdag dat de Duitse regering de redactie heeft gesloten in verband met de sancties tegen Rusland. De correspondent en een cameraman zouden half december het land uitgezet worden.

Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent dat het kantoor van Channel One wordt gesloten en zegt dat de berichten van een gedwongen vertrek waarschijnlijk te maken hebben met het verblijfsrecht.

De Russische buitenlandwoordvoerder Maria Zacharova stelde evenwel dat Rusland ‘gedwongen was vergeldingsmaatregelen te treffen richting journalisten van de ARD-redactie in Moskou’. Als Duitsland toch Russische medewerkers van Channel One in staat zou stellen om hun ‘normale werkzaamheden’ te verrichten, mag de ARD misschien een nieuw team naar Rusland sturen.

Rusland heeft de afgelopen jaren meermaals buitenlandse journalisten het land uitgezet. De autoriteiten hebben sinds de oorlog in Oekraïne bovendien zowel buitenlandse als binnenlandse nieuwssites geblokkeerd. Veel journalisten en onafhankelijke media zijn uit vrees voor vervolging naar het buitenland uitgeweken. 

ANP/Redactie

Donald Trump heeft enkele kandidaten op het oog voor de nieuwe functie van gezant voor het conflict in Oekraïne. Op gezag van verschillende anonieme ingewijden meldt persbureau Reuters dat het gaat om twee oud-topfunctionarissen in zijn vorige regering, die beiden aandringen op het beëindigen van de oorlog met Rusland.

De topkandidaat voor de post is volgens Reuters Richard Grenell, die tijdens Trumps eerste ambtstermijn meerdere functies bekleedde. Zo was hij ambassadeur in Duitsland en waarnemend hoofd van de nationale inlichtingendiensten. Grenell pleitte afgelopen zomer voor het creëren van ‘autonome zones’ om een einde te maken aan het conflict. Bovendien sprak hij zich, in navolging van Trump, uit tegen Oekraïens lidmaatschap van de Navo.

Een andere kanshebber voor de functie is Keith Kellogg, meldt Reuters. Kellogg, de voormalig stafchef van de nationale veiligheidsraad van Trumps vorige regering, presenteerde deze zomer een plan aan de aankomende president om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne.

De VS zouden wat Kellogg betreft geen wapens meer moeten sturen naar Oekraïne zolang Kyiv niet bereid zou zijn tot vredesbesprekingen. Omgekeerd zou Washington het Kremlin moeten waarschuwen dat een weigering om naar de onderhandelingstafel te komen, zal leiden tot het ophogen van de Amerikaanse wapensteun aan Oekraïne.

Trump heeft zelf herhaaldelijk gezegd dat hij als president razendsnel een einde zal maken aan de oorlog in Oekraïne. Over hoe hij precies van plan is dat te doen, heeft hij nooit meer informatie gegeven. Met name aan de uiterst rechterflank van zijn partij bestaat er grote weerstand tegen het leveren van financiële en militaire steun aan Oekraïne. De kandidaten die Trump op het oog heeft voor belangrijke posten voor het defensie- en buitenlandbeleid vertolken stuk voor stuk hetzelfde geluid.

Thom Canters

De Amerikaanse president Joe Biden heeft het Congres dinsdag om extra geld gevraagd voor Oekraïne. Het zou gaan om een bedrag van 24 miljard dollar ( 22,8 miljard euro). Dat meldt Politico op basis van twee anonieme bronnen binnen het Congres.

Uit het door Politico verkregen document blijkt dat ongeveer 16 miljard dollar gebruikt moet worden om het Amerikaanse wapenarsenaal aan te vullen. 8 miljard dollar gaat in het plan naar een door het minister van Defensie geleid initiatief om militaire goederen bij het Oekraïense leger te krijgen.

Of het verzoek om de 24 miljard dollar op tijd door het Congres komt, is nog niet duidelijk. Op 20 januari neemt Donald Trump het stokje als president over. Een steunplan van 61 miljard dollar nam eerder dit jaar maanden in beslag voordat er politieke goedkeuring voor kwam.

Biden probeert gedurende zijn laatste weken in het Witte Huis zoveel mogelijk steun voor Oekraïne veilig te stellen. Trump is zeer kritisch op Amerikaanse steun aan Oekraïne. Eerder deze maand gaf Biden Oekraïne toestemming om langeafstandswapens te gebruiken in de Russische regio Koersk.

Yassin Boutayeb

Een Oekraïense delegatie onder leiding van minister Rustem Umerov van Defensie bezoekt deze week Zuid-Korea om wapenhulp te vragen, melden diverse Aziatische media. Oekraïne wil de Zuid-Koreaanse wapens gebruiken in de oorlog met Rusland.

In oktober kondigde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een interview met de Zuid-Koreaanse omroep KBS al aan dat hij een delegatie naar Seoul zou sturen voor wapenhulp, waaronder artillerie en luchtafweersystemen. Volgens de South China Morning Post ontmoet de Oekraïense delegatie woensdag al Zuid-Koreaanse functionarissen.

Zuid-Korea is een toonaangevende wapenproducent en staat onder druk van enkele westerse landen om Oekraïne te voorzien van wapens. Tot nu toe heeft het militaire materieel geleverd dat niet bedoeld is om mee aan te vallen, zoals mijnenruimingsapparatuur. 

ANP

De voormalige Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft dinsdag, bij de presentatie van haar memoires in Berlijn, haar beleid ten aanzien van Oekraïne verdedigd. Merkel weigerde op een top in Boekarest in 2008 om de weg vrij te maken voor Oekraïne om toe te treden tot de NAVO.

'Zelfs na grondig onderzoek kom ik tot de conclusie dat het absoluut het juiste was om te doen en dat er goede redenen voor waren', zei Merkel. 'Deze redenen gelden nog steeds voor mij.'

Ze wees erop dat een groot deel van de Oekraïense bevolking destijds tegen toetreding tot de NAVO was. 'Het land zelf was verdeeld." Bovendien had Rusland nog het recht om zijn Zwarte Zeevloot jarenlang op de Krim te stationeren. Toetreding van Oekraïne tot de NAVO "zou Rusland als een provocatie hebben gezien', betoogde ze. 'Dat wist iedereen.'

Merkel presenteerde haar memoires in het Deutsches Theater in Berlijn. Het ruim zevenhonderd pagina's tellende boek is getiteld Freiheit en beslaat de periode van 1954, Merkels geboortejaar, tot 2021. 

ANP

Lees hier ook: 700 pagina’s tellende memoires van Merkel: wie een mea culpa vermoedde, komt bedrogen uit

De Oekraïense hoofdstad Kyiv is vannacht bestookt met een golf van Russische drones. Dat laat de burgemeester van de stad, Vitali Klitschko, weten, meldt persbureau ReutersEr zijn nog geen berichten over slachtoffers of schade.

Ook Rusland zegt te zijn bestookt met drones. Volgens het Russische ministerie van Defensie hebben de Russische luchtverdedigingssystemen vannacht 39 Oekraïense drones vernietigd in zeven regio's.

Redactie

• De Russische roebel is vrijdag gedaald naar het laagste niveau in twee jaar tijd. Vandaag is één Amerikaanse dollar evenveel waard als 103,50 roebel, blijkt uit cijfers van de Londense beurs. De gedaalde waarde van de roebel zorgt in Rusland voor inflatie.

• Het Verenigd Koninkrijk heeft dertig nieuwe schepen van de zogeheten Russische schaduwvloot op zijn sanctielijst gezet. Dat meldt het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag. In totaal heeft het VK nu 73 van dergelijke schepen op die lijst staan.De Britten proberen op deze manier Russische schepen die stiekem olie vervoeren in het Westen, tegen te houden.

• Het grootste private energiebedrijf van Oekraïne, DTEK, zegt 107 miljoen euro te ontvangen van de Europese Commissie en de Verenigde Staten. Het geld is volgens DTEK bedoeld om de energiecentrales te herstellen die door Russische aanvallen vernietigd of beschadigd zijn.

Het Verenigd Koninkrijk heeft dertig nieuwe schepen van de zogeheten Russische schaduwvloot op zijn sanctielijst gezet. Dat meldt het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag. In totaal heeft het VK nu 73 van dergelijke schepen op die lijst staan.De Britten proberen op deze manier Russische schepen die stiekem olie vervoeren in het Westen, tegen te houden.

Rusland mag al langer geen olie verkopen, invoeren of overdragen aan westerse landen. Sinds de invoering van de westerse sancties probeert de Russische president Vladimir Poetin die restricties te omzeilen door middel van zijn schaduwvloot. Dat zijn schepen die onder de vlaggen van andere landen toch olie vervoeren binnen onder meer de EU. Onlinekrant Politico beschrijft dat het veelal om verouderde schepen gaat waarbij de kans op het lekken van olie aanzienlijk is. Doordat de verzekeraars van de schepen niet bekend zijn bij westerse landen ontsnappen ze vaak aan internationaal toezicht en wetgeving, zegt Politico.

Oliewinsten zijn voor Rusland belangrijk om zijn oorlog in Oekraïne te financieren. De helft van de dertig schepen die het VK op zijn sanctielijst heeft gezet slaagde er vorig jaar toch in voor meer dan 4 miljard dollar (3,8 miljard euro) aan olie(producten) te exporteren.

Vorige maand berichtte de Britse krant The Guardian dat het Westen het niet goed lukt om die Russische winsten in te perken. De Russische schaduwvloot wordt, zo bericht de krant, steeds groter en transporteert zo’n 70 procent van zijn olie, ondanks de westerse maatregelen. Volgens de Kyiv School of Economics heeft Rusland sinds 2022 10 miljard dollar geïnvesteerd in zijn schaduwvloot.

Yassin Boutayeb

Het grootste private energiebedrijf van Oekraïne, DTEK, zegt 107 miljoen euro te ontvangen van de Europese Commissie en de Verenigde Staten. Het geld is volgens DTEK bedoeld om de energiecentrales te herstellen die door Russische aanvallen vernietigd of beschadigd zijn.

Volgens de Oekraïense energiegigant is zo’n 90 procent van zijn opwekcapaciteit door Russische aanvallen vernietigd. Eerder deze maand sloegen Russische raketten in bij drie van de vijf werkende warmte-energiecentrales van DTEK. Daarbij raakte een centrale volledig buiten werking. Vóór de grootschalige Russische invasie was DTEK goed voor zo’n kwart van de Oekraïense elektriciteit.

Omdat Oekraïne kampt met een energietekort schakelt het land gecontroleerd het stroomnetwerk uit op verschillende tijdstippen in verschillende delen van het land. Met die maatregel probeert Oekraïne energie te besparen voor de komende winter.

Met de Europees-Amerikaanse steun kan DTEK centrales herstellen, wat naar schatting 1,8 gigawatt aan opwekcapaciteit moet opleveren. Dat is net genoeg om de meest basale faciliteiten van stromend water, verwarming en riolering draaiende te houden, schrijft de Londense denktank Royal United Services Institute (RUSI). De volledige elektriciteitsvraag in Oekraïne bedraagt volgens RUSI 15 tot 18 gigawatt in de wintermaanden. 

Dana Holscher

De Russische roebel is vrijdag gedaald naar het laagste niveau in twee jaar tijd. Vandaag is één Amerikaanse dollar evenveel waard als 103,50 roebel, blijkt uit cijfers van de Londense beurs. De gedaalde waarde van de roebel zorgt in Rusland voor inflatie.

Daarmee komt de Russische economie voor het eerst sinds het begin van de oorlog onder druk te staan. Ondanks sancties uit het Westen bleef die economie de afgelopen twee jaar volop draaien. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) verwachtte dit jaar 2,6 procent economische groei voor Rusland, na 3 procent vorig jaar. Vooral het floreren van de Russische defensie-industrie, zoals de productie van tanks en wapens, zorgde voor een stijging van het bruto binnenlands product.

Het zakken van de waarde van de roebel volgt op nieuwe Amerikaanse sancties voor de Russische Gazprombank. Die bank zou in Rusland sinds het begin van de oorlog veel gebruikt worden om oorlogsuitgaven in roebels te doen, zoals de aankoop van wapens en de salarisbetaling aan soldaten. De Verenigde Staten ontzeggen Gazprombank nu de toegang tot de dollarmarkt, wat de mogelijkheden van de bank ernstig inperkt.

De oorlog in Oekraïne ging afgelopen week een nieuwe fase in. De Verenigde Staten gaven Oekraïne toestemming voor de inzet van hun raketten op Russisch grondgebied. Vladimir Poetin breidde daarop de mogelijkheid voor het gebruiken van kernwapens uit en het Russische leger vuurde naar verluidt voor het eerst een experimentele langeafstandsraket af.

Dana Holscher

Dit was het belangrijkste nieuws van afgelopen week:

• De Oekraïense autoriteiten melden dat Rusland donderdag een intercontinentale ballistische raket afvuurde op Oekraïne. Het zou gaan om de RS-26, die nooit eerder in een oorlog is ingezet. Volgens Amerikaanse media gaat het echter om een ‘experimentele middenafstandsraket’.

• Het Oekraïense leger heeft voor het eerst meerdere Amerikaanse Atacms-raketten en Britse hightechkruisraketten Storm Shadow afgevuurd op Russisch grondgebied. Als reactie stelde Poetin de nucleaire doctrine van Rusland bij. Vanaf nu kan Rusland kernwapens inzetten tegen landen die zelf geen nucleaire wapens bezitten, als die met steun van een kernmacht Rusland hebben aangevallen.

• Oekraïne heeft 40 procent van het territorium verloren dat het begin augustus veroverde in de Russische provincie Koersk. Dat zegt een hooggeplaatste militaire bron uit Oekraïne tegen persbureau Reuters. ‘Op het hoogtepunt hadden we 1.376 vierkante kilometer onder controle, nu is ons territorium kleiner’, zei hij. ‘We hebben nu nog 800 vierkante kilometer in handen. We zullen vasthouden aan dit gebied zo lang het militair verantwoord is.’

Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.

Lees hier alle artikelen over dit thema

Source: Volkskrant

Previous

Next