Het begint in 2011 als Mark Woerde (1973), eigenaar van het Amsterdamse reclamebureau Lemz, in de krant leest dat charitatieve instelling Terre des Hommes kampt met overvolle opvanghuizen in de Filippijnen. Daar kunnen kinderen terecht die slachtoffer zijn van gedwongen webcamseks. Woerde biedt Terre des Hommes hulp van zijn bureau aan. Hij stelt voor in te grijpen bij de ‘vraagkant’ van het probleem: de veelal westerse mannen die kinderen vanachter hun computer seksuele activiteiten laten uitvoeren.
Woerde gaat op zoek naar informatie over het onderwerp. „Ik was allereerst benieuwd of het echt een probleem was”, zegt hij. „Ik ging achter de computer zitten en binnen vijf minuten zat ik al te chatten met een jochie. Hij had de leeftijd van mijn zoon toen, een jaar of acht. En die jongen zat daar niet om met mij te kletsen over school, maar om misbruikt te worden. Dat is hartverscheurend.”
Woerde formeert een team dat een list bedenkt om de misbruikers te ontmaskeren. Ze werken twee jaar aan een digitaal lokpersonage dat ze Sweetie noemen. Terre des Hommes steekt 300.000 euro in het project. Volgens Woerde dragen andere betrokkenen nog eens meer dan 1 miljoen euro bij. Met hulp van Sweetie ontmaskeren ze in 2013 duizend misbruikers, wier gegevens naar Interpol gaan.
Als het project is afgelopen en in de publiciteit gebracht, wil Woerde het ook geestelijk afsluiten en aan een nieuw project beginnen. Dan hapert zijn lichaam, vlak nadat hij een uitzending van Peter R. de Vries over kinderhandel heeft gezien. Hij meldt zich bij het ziekenhuis met een hoge bloeddruk en hartritmestoornissen.
Dat voorval, en hoe Woerde daarna leerde zich staande te houden in de strijd tegen indringende problemen, brachten hem ertoe dit jaar een boek met tips uit te brengen. Creative Under Fire heet het. De ondertitel luidt: een survivalgids voor creatieve mensen om geestelijk overeind te blijven tijdens het oplossen van krankzinnige wereldproblematiek. De gedachte hierachter: doordat creatievelingen in hoge mate empathisch zijn, openstaan voor de buitenwereld en gevoelig zijn voor prikkels, kunnen al te heftige invloeden van buitenaf hen buitenproportioneel uit het lood slaan.
Zijn reclamebureau verkocht Woerde in 2016, waarna hij zich volledig richtte op LetsHeal, de ngo die hij in 2010 had opgericht. Die ontwikkelt ‘maatschappelijke’ initiatieven en ondersteunt goede doelen. Zo maakte Woerde een video waarin hij religieuze leiders een ‘boodschap van eenheid’ liet uitspreken. Het vergde veel tijd en doorzettingsvermogen om ook de paus en de dalai lama voor de camera te krijgen.
De survivalgids spreekt vooral vakgenoten aan, mensen in de reclame en marketing die hun tijd aan goede doelen willen besteden, maar is volgens Woerde voor iedereen die onrecht wil bestrijden of grote problemen wil oplossen. Het boek wil mensen helpen die in werken in extreme situaties, en die niet kunnen teruggrijpen op de protocollen en trainingen die hulpverleners, militairen of journalisten hebben.
Werken aan een betere wereld is een roeping geworden voor Mark Woerde. Dat dit pijn oplevert, is inherent aan zijn manier van werken. „Als ik bij een groot publiek aandacht wil vragen voor wereldproblematiek, moet ik de pijn van die situatie vangen en zo tastbaar mogelijk overbrengen. Voor mij geldt dan dat ik die pijn moet voelen en omarmen, om dat te gebruiken als energie voor een campagne. Dat is wel wat heftiger dan een beetje tijdsdruk wanneer je een reguliere commercial maakt.”
Woerde heeft er baat bij dat zijn compagnon Dennis van Aalst grotere projecten opknipt in kleinere taken, en die in een Excelbestand zet. In het boek is dat tip drie: small is great. „Het goede is dat het de emotie uit een project haalt. Dennis schreef bij de plannen voor Sweetie niet over het redden van Filippijnse kinderen, maar hij maakte deelgebieden zoals ‘onderzoek naar vraag en aanbod’. Dat opknippen en zakelijk hernoemen van losse onderdelen maakt het minder heftig en beter behapbaar.”
Met zijn boek wil Woerde niet alleen anderen helpen. Hij wil ook jongeren bewegen zich toe te leggen op het oplossen van grote problemen. Het boek staat vol adviezen over hoe je een project begint en welke technieken je kunt inzetten of verbeteren om goede resultaten te behalen. Begin klein, is een van de adviezen voor jongeren.
Wie gelijk het klimaatprobleem wil oplossen of een oorlog beëindigen, loopt het risico snel op te branden, waarschuwt Woerde. „Kijk wat je kan doen in je straat, in je gemeente, binnen Nederland. Je doet dan de benodigde vaardigheden op, en het wordt vanzelf groter. Jongeren willen vaak te snel.”
Woerde geeft een voorbeeld uit zijn jeugd. Als tienjarige belde hij aan bij zijn overbuurman die raadslid was, omdat hij graag een BMX-baan wilde in zijn woonplaats. Het raadslid spoorde hem aan handtekeningen te verzamelen. Toen dat gelukt was, mocht hij zijn plan aan de wethouder voorleggen – die groen licht gaf.
Woerde gelooft in de inzet van jongeren, die minder vastzitten in conventies. „Het is een creatieve doodzonde om een goed idee dat iets kan oplossen niet te delen”, geeft hij hun mee. Persoonlijke obstakels zijn er om overwonnen te worden: „Je kan een beetje verlegen zijn, maar doe toch je best om je plannen te delen. Ga eropuit.”
Creative under fire is hier gratis te downloaden.
Geld is geen probleem
Doe alsof geld geen probleem is bij je idee, schrijft Woerde in zijn boek. Want denken over geld belemmert. Het doet je snel denken dat iets niet haalbaar is.
„Geldgebrek wordt vaak als smoesje gebruikt om iets niet te doen”, legt hij uit. „En vraag je iemand om geld, dan kan je te horen krijgen dat het geen goed idee is. Of je krijgt het geld wél, en dan moet je je plan ook echt gaan uitvoeren. Dat is eng.”
Helemaal belangrijk, volgens Woerde: „Begin niet aan een groots en meeslepend project als je aan het eind van de maand zelf geld tekortkomt.”
Durf projecten af te schieten
Te lang bezig zijn met een idee dat uiteindelijk niet levensvatbaar blijkt, remt je creatieve stroom, volgens Woerde. Hij beschrijft in zijn survivalgids mogelijk interessante ideeën die anderen in korte tijd afschoten. Zo was hij een jaar bezig met een plan om vredesboodschappen op wolken boven conflictgebieden te projecteren. Een directeur van een goededoelenorganisatie wist hem in vijf minuten te overtuigen dat dit weleens verkeerd kon uitpakken.
„Als het niet goed is, dan is het zonde ermee door te gaan. Wil je verschil maken, dan moet je dat met de goede projecten doen.”
Oefenen in het callcenter
Je hebt creatives en creative connectors, schrijft Woerde. Hijzelf behoort tot de laatste groep. Die kan een netwerk bouwen: strategisch denken, afstand nemen, mensen verbinden.
Ben je van dit type, oefen dan je vaardigheid in contact leggen door een paar weken te werken in een callcenter of als straatverkoper. Je leert voorbij je schaamte te gaan, makkelijker mensen te bellen, hen samen te brengen, trucjes. Goedkoper dan een cursus.
Elke maandagochtend ontvang je in je mailbox stukken en gidsen waar je meteen wat aan hebt: over carrière, geld, gezondheid, duurzaamheid en tips voor wat je kunt doen