Unilever is naar verluidt van plan De Vegetarische Slager van de hand te doen. Onder de vleugels van de Britse multinational zijn aanzienlijk meer vleesvervangers verkocht, maar de markt blijft te niche voor het merk om groot te worden.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
Anderhalf miljard euro wilde Unilever in 2025 verdienen met de verkoop van vlees- en zuivelvervangers en andere plantaardige alternatieven voor dierlijke producten. Die ambitie kan – anderhalf jaar na het uitspreken ervan en kort voor het aanbreken van 2025 – vermoedelijk alweer de prullenbak in. De Vegetarische Slager, het belangrijkste vleesvervangersmerk van de Britse voedselgigant, staat volgens Sky News te koop.
Unilever geeft ‘geen commentaar’ op het nieuws, maar het zou passen in de nieuwe strategie van het bedrijf. Momenteel verkoopt Unilever ruim vierhonderd merken in 190 landen, wat volgens critici leidt tot een gebrek aan focus. Topman Hein Schumacher wil daarom een aantal kleinere merken verkopen met een gezamenlijke jaaromzet van 1 miljard euro. Dat moet tijd en geld vrijmaken voor dertig topmerken die samen zo’n 70 procent van de omzet vertegenwoordigen.
De Vegetarische Slager hoort daar niet bij, net als Conimex en Unox. Die twee van oorsprong Nederlandse voedingsmerken heeft Unilever naar verluidt ook in de verkoop gezet. Ze zijn vooral in Nederland bekend en hebben daarom beperkte groeipotentie.
Dat laatste geldt niet voor De Vegetarische Slager – internationaal bekend als The Vegetarian Butcher. In 2018, het jaar dat Unilever het bedrijf overnam van oprichter Jaap Korteweg, behaalde de onderneming een omzet van zo’n 25 miljoen euro, een verdubbeling van het jaar daarvoor.
Sindsdien lijkt die stormachtige groei door te hebben gezet. Unilever doet geen precieze mededelingen over de prestaties van afzonderlijke merken, maar de grote lijnen blijken wel uit opmerkingen in jaarverslagen. In 2020 groeide de omzet van De Vegetarische Slager met ruim 70 procent. Een jaar later was er ‘groei in alle 55 markten’, weer een jaar later ‘groei in de hoge dubbele cijfers’ en in 2023 ‘sterke groei’. Oprichter Korteweg zei in april 2023 tegen Business Insider dat de omzet sinds de overname was verzesvoudigd.
Dat is opvallend, omdat de markt voor vleesvervangers een paar moeilijke jaren achter de rug heeft. De overname van De Vegetarische Slager gebeurde op het toppunt van de hype rond vleesvervangers. De topman van het Amerikaanse Impossible Foods riep dat hij de vleesindustrie binnen vijf jaar in een ‘doodsspiraal’ zou brengen. Consultancybureau AT Kearney voorspelde dat in 2040 de helft van het wereldwijd geconsumeerde ‘vlees’ niet van dieren zou komen.
In de jaren daarna kwam de klad erin. Consumenten bleken niet overtuigd van de smaak en gezondheid van vleesvervangers, inflatie drukte de vraag. De groei vlakte in Europa af, en in de Verenigde Staten was zelfs sprake van krimp.
De Vegetarische Slager is die dip aardig doorgekomen, blijkens de eerder genoemde omzetstijgingen. Thijs Geijer, sectoreconoom voedsel en landbouw van ING, ziet dat het nog altijd een sterk merk is. ‘Wereldwijd is het een van de bekendere namen. Dat heeft ermee te maken dat ze niet alleen sterk zijn in retail, maar ook te koop bij foodserviceketens als Burger King, Domino’s en Starbucks. Dat is een onderscheidend element.’
Die focus op zowel het supermarktschap als restaurants en cateraars is volgens Geijer kenmerkend voor voedingsmerken van Unilever. Binnen een jaar na de overname kwam de samenwerking met Burger King van de grond. ‘Terwijl de groeicijfers van vleesvervangers afnamen, bleef er in de foodservice wel aandacht voor’, zegt Geijer. Uit onderzoek van de ngo ProVeg bleek afgelopen zomer dat de verkoop van vleesvervangers bij horeca en cateraars in twee jaar is verdubbeld.
Het lijkt er dus op dat De Vegetarische Slager dankzij het netwerk en de investeringscapaciteit van Unilever flink is gegroeid de afgelopen jaren. Dat was ook het doel van Korteweg toen hij het bedrijf verkocht. Ondanks de omzetgroei had Unilever er anderhalf jaar geleden nog ‘geen cent’ aan verdiend, vertelde Korteweg Business Insider. ‘Ze investeren er gigantisch veel in, weet je wel? Dat was ons nooit gelukt.’
Toch lijkt de verkoop weinig met De Vegetarische Slager zelf te maken te hebben, en meer met Unilever. Het bedrijf richt zich op de dertig topmerken die het wereldwijd goed doen en de potentie hebben verder te groeien. De Vegetarische Slager doet het niet slecht, maar vleesvervangers blijven te niche om daar bij te horen.
De ‘million dollar question’ is volgens Geijer wie het bedrijf over zal nemen. Volgens Sky News, dat het nieuws over de verkoop als eerste bracht, heeft Unilever al een aantal potentiële kopers benaderd.
Naast investeerders denkt Geijer dat ook vleesbedrijven interesse zouden kunnen hebben. ‘De bekendste deal is de overname van Vivera door JBS (een van de grootste vleesverwerkers ter wereld, red.). Dat geeft aan dat er in potentie interesse is in dit soort activiteiten binnen de vleessector.’ Geijer ziet dat vleesverwerkers zich steeds minder profileren als pure vleesbedrijven, en meer als leveranciers van eiwitten. ‘Vleesvervangers is dan een logische aanvullende activiteit.’
Voor potentiële kopers zijn de groeimogelijkheden bepalend, zegt Geijer. ‘Er is veel hype geweest rondom vleesvervangers, maar het gemiddelde voedingspatroon is nauwelijks veranderd. Ook overheidsbeleid om plantaardig eten te stimuleren blijft uit.’ Toch is Geijer niet pessimistisch. ‘Grote supermarktketens zetten in op de verkoop van meer plantaardige en minder dierlijke producten, om hun broeikasgasuitstoot te reduceren. Dat ondersteunt de interesse voor dit soort producten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant