Sinterklaas die in een ambulance afgevoerd werd en een mysterieuze ingreep kreeg in het ziekenhuis: sommige kinderen vonden de uitzendingen van het Sinterklaasjournaal 'te spannend'. Hoe help je een kind dat geschrokken is van kindertelevisie?
Het Sinterklaasjournaal kan geruststellend voor kinderen zijn. Maar als er juist iets gebeurt dat minder leuk is, kan het voor angst zorgen, zegt ontwikkelingspyscholoog Marielle Balledux van het Nederlands Jeugdinstituut.
"Dat kan gebeuren als kinderen niet op zo'n scène voorbereid zijn of wanneer ze er niet over kunnen praten", vertelt ze. "Een kind kan dan ongerust worden over Sinterklaas. Maar het kan bij iets oudere kinderen ook leiden tot grotere zorgen. Zij denken dan bijvoorbeeld dat er iets met opa of oma kan gebeuren. Zo werkt hun fantasie."
Het voorstellingsvermogen van kinderen, oftewel hun fantasie, is minder ontwikkeld dan bij volwassenen, legt Peter Nikken uit. Hij is lector jeugd en media bij hogeschool Windesheim en doet onder andere onderzoek naar mediagebruik onder kinderen.
"Kinderen hebben natuurlijk veel minder levenservaring en kunnen niet goed inschatten hoe zo'n scene afloopt", zegt hij. "Voor hen zijn tekenfilms of zo'n gespeelde sinterklaasscène heel realistisch. Het is voor kinderen op dat moment de werkelijkheid en emoties komen zo harder binnen dan bij volwassenen."
Kijk daarom samen met je kind naar programma's of filmpjes, adviseert Balledux. "Ook bij kindertelevisie kunnen onverwachte dingen gebeuren, zoals bij het Jeugdjournaal. Ik zou dit heel de basisschooltijd aanraden. Dan heb je hetzelfde gezien, kun je erover praten en je kind geruststellen."
Een goed gesprek kan helpen als een kind schrikt, zegt ook Nikken. "Dit werkt bij iets oudere kinderen goed. Vanaf een jaar of negen kunnen kinderen hun eigen angsten en emoties beter benoemen. Rampen en oorlogen in het Jeugdjournaal zijn natuurlijk echt. Maar je kunt vertellen dat het ver weg is en dat de kans dat kinderen zelf slachtoffer worden klein is."
Het is volgens Jolles altijd belangrijk om uit te leggen wat er gebeurt in een televisieprogramma of video. Ook als het niet om echte gebeurtenissen gaat in een tv-programma. "Kinderen zien in een spannende scène iets wat gevaarlijk is, maar begrijpen niet waarom. Een kind houdt bijvoorbeeld niet van een boef, omdat ze gehoord hebben dat boeven gevaarlijk zijn. Vertel daarom als ouder wat je ziet. Zeg bijvoorbeeld met een grijns op je gezicht dat het een verkleed persoon is."
Hiermee laat je als opvoeder ook aan je lichaamshouding zien dat je zelf niet bang bent. "Voor kinderen moet je niet alleen woorden gebruiken. Lach er dus een beetje bij, maak grapjes en stel ook de vragen. Zo leert een kind wat echt gevaarlijk is en wat niet. Je maakt de situatie duidelijker."
Is je kind jonger dan zes jaar? Dan helpt het vaak om ze af te leiden en te troosten als ze schrikken tijdens het kijken. "Doe dit met een voorleesboekje of de favoriete knuffel", zegt Nikken. "Zo denken kinderen aan iets anders en kunnen ze hun emoties delen. Je kunt kinderen ook hun angsten laten verslaan tijdens het spelen, bijvoorbeeld met een rollenspel. Laat het kind de held spelen terwijl jij de draak bent."
Alle drie de experts benadrukken dat het belangrijk is om goed op de signalen van je kind te letten. "Vraag in een gesprek door", zegt Balledux. "Zo ontdek je of er meer achter zit en je kind zich vaker zorgen maakt. Doorvragen bij kinderen kost tijd, dat vergeten volwassenen vaak. Stel dus niet alleen vragen als je een programma samen kijkt, maar check zo nu en dan hoe het gaat."
Het is ook niet het einde van de wereld als een kind een paar dagen moeilijker in slaap komt, vertelt Balledux verder. "Zolang je er maar bent als het nodig is. Het hoort bij deze fase dat kinderen door angsten soms niet kunnen slapen."
"We hebben angsten nodig om onze eigen grenzen te leren kennen", vult Nikken aan. "Je moet in je leven af en toe met angsten geconfronteerd worden om te ontdekken wat te veel is. Het is niet erg dat een kind soms overstuur is, zolang de spannende dingen niet te ernstig zijn. Daarom hebben wij ook een systeem als Kijkwijzer."
Je hoeft volgens Nikken niet te denken dat kinderen van spannende dingen 'wel hard worden'. "Sommige kinderen kunnen een heleboel hebben, terwijl andere kinderen snel geraakt zijn", zegt hij. "Als ouder ken je je kind het beste. Als een kind elke keer bang is bij hetzelfde televisieprogramma, kijk er dan niet naar en verzin iets anders. Het moet niet traumatiserend zijn."
Source: Nu.nl algemeen