Haptonoom Ted Troost, overleden op 88-jarige leeftijd, was de vertrouwensman van voetballers als Johan Cruijff, Ruud Gullit en Marco van Basten. Hij maakte gebruik van ongewone methoden om stress weg te nemen.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
De topspelers van het Nederlandse voetbal lieten zich gewillig aanraken door Ted Troost, de deze week overleden Rotterdamse haptonoom. Troost, een specialist in de wisselwerking tussen lichamelijkheid en gevoelsleven, gold als omstreden. Maar wie in hem geloofde, zweerde bij zijn methodes. Tot zijn klantenkring behoorden ook politici en zakenlieden.
Troost probeerde stress weg te nemen door aan te raken en soms door alleen te praten. Over zijn speciale methodes verschenen door de jaren heen kleurrijke verhalen. Hij voelde zelfs aan de ballen van de voetballers, heette het dan, of hij tilde ze op aan hun vel. Uiteindelijk ging het volgens hemzelf om het zoeken en vinden van geborgenheid.
Troost liet René van der Gijp en Ruud Gullit een keer lepeltje-lepeltje liggen. Hij stapelde volgens de overlevering een aantal internationals letterlijk op elkaar voor de beslissende groepswedstrijd tegen Ierland, op het gewonnen EK voetbal van 1988. Toenmalig doelman Hans van Breukelen ontkent die laatste anekdote. ‘We hebben toen elk een eigen, persoonlijke behandeling gehad en veel gepraat.’
Van Breukelen bezocht Troost voor het eerst in 1980, op aanraden van Willem van Hanegem. Daarna keerde hij in het seizoen 1986/1987 terug, na een tip van Gullit, toen Van Breukelen zwaar gebukt ging onder stress. Hij had zijn plek in Oranje voor korte tijd verloren en incasseerde een saillant doelpunt, door een rare stuit van de bal op een polletje. ‘Ik had je eerder verwacht’, zei de haptonoom toen hij binnenkwam.
Van Breukelen: ‘Alle spanning was opgekropt. De eerste keer legde hij me op tafel en zette hij met duim en vinger kracht in mijn zij. Ik dacht dat ik tegen het plafond vloog en wilde hem op zijn bek slaan, zoveel pijn als dat deed. Zijn methode was vooral een kwestie van voelen. Fysiotherapie, manuele therapie, massage. Later zat hij met dat lijf van bijna twee meter met zijn knie tussen mijn schouderbladen. Alle pijn en stress gleden van me af. Ik voelde me veel vrijer.’
Troost behandelde op verzoek van Marco van Basten zijn huilbaby, waarna het kind rustig werd. De spits bedankte na het winnen van de Gouden Bal als beste voetballer van Europa zijn vader, Johan Cruijff en Ted Troost. Troost zat tevens op de bank bij de FA Cup-finale van 1997, toen Ruud Gullit als eerste buitenlandse trainer de felbegeerde Engelse beker won.
Als kind had Troost het bombardement op Rotterdam in 1940 meegemaakt. Hij raakte na de oorlog geïntrigeerd door sport en volgde onder meer een opleiding tot fysiotherapeut. Hij raakte geïnteresseerd in de methode van de uitvinder van de haptonomie, Frans Veldman.
Willem van Hanegem, speler van AZ’67 in de tijd dat Troost als fysiotherapeut bij de club werkte, was na Faas Wilkes een van zijn eerste grote klanten. Tal van topvoetballers en andere tosporters volgden, onder wie tennisser Richard Krajicek, de schaatsers Hein Vergeer en Ria Visser, en atlete Ellen van Langen.
Frits Kessel, arts van Oranje, had een hekel aan hem, maar bondscoach Rinus Michels begreep dat de topspelers hem wilden zien in tijden van grote spanning. Troost was kind aan huis bij Johan Cruijff in Barcelona en bij de ‘Drie van Milaan’: Gullit, Van Basten en Rijkaard. In 1990, tijdens het mislukte WK, logeerde hij zelfs in hetzelfde hotel als de internationals.
Troost incasseerde ook felle kritiek, vanwege de ‘zweverigheid’ van zijn hulpverlening. In jaren tachtig en negentig was afwijkende begeleiding ongebruikelijk, zeker op mentaal vlak.
‘Troost was zijn tijd ver vooruit’, aldus Van Breukelen. ‘Het gaat uiteindelijk om mindset. Het maakt geen ruk uit hoe je dan je doel bereikt. Ted is ongelooflijk belangrijk voor mij geweest, al wilde ik niet afhankelijk van hem zijn.’
Troost bezocht eens een lezing van Frans Veldman, grondlegger van de haptonomie. Die vond de zaal te rumoerig en liep weg. Troost volgde hem, en vroeg later aan Veldman of die zijn leermeester wilde worden.
Hij behandelde in zijn tijd bij AZ’67 Willem van Hanegem. In Voetbal International zei hij: ‘Dan reden we samen naar het stadion. Hij vond het fijn als ik naast hem zat. Werd-ie rustig van. Willem zat lekker te roken. Ik reed, verder deed ik eigenlijk niets.’
Yvonne de Vries, de voormalige echtgenote van Ruud Gullit, vertelde in de media dat zij en Ruud nooit waren gescheiden als Troost zich niet met hem had beziggehouden. Gullit vertelde Troost tijdens behandelingen over zaken waarover hij met haar nooit sprak.
In een op Youtube nog te bekijken filmpje van ‘Die 2’, het satirische duo Harry Vermeegen en Henk Spaan, spreekt de woedende Vermeegen zijn aversie uit over Troost. ‘Mafkees’, noemt hij de hulpverlener. Hij moest wegblijven van de topspelers in Italië. Ze luisterden alleen nog naar hem, niet meer naar hun echtgenotes. In een ziekenhuis spreekt Vermeegen een groep Italiaanse verpleegsters aan. Als de toppers al stress hebben, moeten zij die maar verhelpen. Ze weten best hoe.
Het item zegt iets over de status van Troost, die op zoek was naar de balans tussen lichaam en geest. Hij gold als zielenknijper, een goeroe zelfs. Gullit trok zelfs een tijdje bij hem in. Troost baarde geregeld opzien, onder meer door te stellen dat de echtgenote vaak een molensteen was om de nek van een mannelijke topsporter. Zelf kreeg hij overigens vier dochters.
Troost trad niet graag op in de media en trok zich gaandeweg terug, ook omdat hij zag dat het individu een steeds grotere rol speelde in de voetbalwereld. Al die blessures verbaasden hem niets. Troost bleef wel actief. Tot een paar maanden geleden voerde hij nog behandelingen uit.
De laatste tijd ging zijn gezondheid snel achteruit. In een van zijn laatste interviews, met Voetbal International, relativeerde hij zichzelf. Hij zei: ‘Het klinkt absurd, maar ik doe eigenlijk niks. Als mensen onder druk komen te staan, is tastzin vaak het eerste wat ze kwijtraken. Mensen die in hun schulp kruipen zijn minder belastbaar.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant