Een gelijk speelveld voor alle werknemers op de arbeidsmarkt kan een rem zetten op arbeidsmigratie. Om dat te realiseren, zijn een hoger minimumloon, eerlijke arbeidsvoorwaarden en minder flexibilisering noodzakelijk, zeggen deskundigen tegen NU.nl.
Het is tegenwoordig niet meer weg te denken. Wie zondag om 21.55 uur nog snel een boodschap wil doen, kan terecht in een van de vele supermarkten. Een nieuwe koelkast besteld? De bezorgers staan een dag later op de stoep.
Om dat mogelijk te maken, zijn in ons land de afgelopen jaren veel distributiecentra gebouwd, waar vooral arbeidsmigranten werkzaam zijn. Zij werken vaak tegen lage lonen. Het kabinet wil in de toekomst minder van dit soort werkgelegenheid faciliteren om de arbeidsmigratie af te remmen.
Arbeidssocioloog Fabian Dekker vindt het verstandig om na te denken over welke vorm van arbeidsmigratie ons land nastreeft. Hij vraagt zich bijvoorbeeld af of al die platformbezorgers en tomatenplukkers wel nodig zijn.
"In het verleden belandden arbeidsmigranten te vaak in laagbetaalde en laagproductieve sectoren zoals de tuinbouw en distributie. Bovendien hebben we momenteel een groot tekort aan woningen. Het lijkt me verstandig om serieuzer na te gaan denken over de bredere maatschappelijke gevolgen van arbeidsmigratie. En daar past gerichter beleid bij."
Volgens Dekker moet verder gedacht worden aan het verhogen van het minimumloon. Veel arbeidsmigranten worden namelijk ingezet voor laaggeschoold werk. Door het minimumloon te verhogen, wordt het voor werkgevers duurder om werknemers uit het buitenland te halen.
"Verder kunnen er aanpassingen worden gedaan in het aanbestedingsbeleid en striktere eisen worden gesteld aan de toelating van arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie."
Er werken momenteel ongeveer 850.000 arbeidsmigranten in ons land en de verwachting is dat dat aantal toeneemt tot 1,2 miljoen in 2030. Het beperken van de toestroom is lastig, aangezien er nog altijd vrij verkeer van personen in de Europese Unie is.
De arbeidsmigranten zijn vooral actief in de land- en tuinbouw, distributiecentra, bouw, logistiek, voedingsmiddelenindustrie en metaalsector. Ongeveer twee derde is afkomstig uit Oost-Europese landen zoals Polen, Roemenië en Bulgarije. De meesten zijn in dienst en een deel werkt via een uitzendbureau.
Het kabinet wil dat arbeidsmigratie tegen lage lonen en onder slechte omstandigheden wordt beperkt. Er moeten dan ook keuzes worden gemaakt welk soort arbeid als wenselijk wordt gezien. De plannen zijn nog niet concreet en de verwachting is dat er volgend jaar zomer meer duidelijk komt.
Minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) reageerde afgelopen week dan ook enthousiast op het initiatief van E-commerce Nederland, Thuiswinkel.org en INretail om betere arbeidsvoorwaarden te realiseren voor enkele tienduizenden werknemers in de e-commerce die niet onder een cao vallen. Het gaat dan om onder anderen werknemers die orders verwerken in distributiecentra en bezorgers.
Volgens Sonja Bekker, hoogleraar Europees Sociaal Beleid aan de Universiteit Utrecht, is het van groot belang om de flexibilisering op de arbeidsmarkt aan te pakken. "We hebben veel arbeidsmigranten in Nederland, omdat werkgevers deze mensen via allerlei constructies aan het werk zetten tegen lage lonen. Er is in bepaalde gevallen zelfs sprake van uitbuiting."
Bekker benadrukt dat alle werknemers voor hetzelfde werk dezelfde arbeidsvoorwaarden moeten krijgen. "Dat kunnen de sociale partners afspreken in een cao, maar het is ook mogelijk via wetgeving. De overheid moet niet van bovenaf bepalen welke werkgelegenheid we wel of niet willen. Dat is geen oplossing."
De hoogleraar meent verder dat werkgevers hun verantwoordelijkheid moeten nemen. "Veel bedrijven klagen dat er geen geschikt personeel te vinden is door de krapte op de arbeidsmarkt. Maar ondertussen bieden ze banen aan waarbij mensen geen stabiel inkomen hebben. Dat is natuurlijk vreemd."
Het gelijk trekken van arbeidsvoorwaarden zorgt ervoor dat bedrijven ook te maken krijgen met hogere kosten. "En dat kan dus betekenen dat consumenten voortaan moeten betalen als ze een pakketje laten bezorgen. Maar ik vraag me af hoeveel mensen daadwerkelijk weten wat er gaande is op de werkvloer", zegt Bekker.
Source: Nu.nl economisch