Het staakt-het-vuren in Libanon geeft hoop voor de situatie rond de Israëlisch-Libanese grens. Houdt het de afgesproken negentig dagen stand? En geeft deze wapenstilstand hoop voor de situatie in Gaza?
Eindelijk is er dan een hoopvolle ontwikkeling voor de burgers aan beide kanten van de Israëlisch-Libanese grens. Na het afsluiten van een staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah, in de nacht van dinsdag op woensdag, konden veel Libanezen na maanden weer terugkeren naar Zuid-Libanon. In Israël wacht men nog even af voor de ongeveer 70.000 geëvacueerde burgers Noord-Israël weer in kunnen.
Burgemeesters uit het gebied hebben zo hun bedenkingen en noemden het een 'capitulatieovereenkomst,' omdat de veiligheid van burgers niet voldoende is gegarandeerd. Internationaal werd juist positief op de wapenstilstand gereageerd. De deal tussen Israël en Hezbollah, gesloten uit naam van de Libanese regering, zorgt voor ontspanning in de regio.
Toch moeten we waken voor te veel optimisme, zeggen experts. "Het sluit een cyclus van geweld af, maar dat garandeert geen vrede in dit gebied", zegt Noa Schonmann, die Midden-Oostenstudies doceert aan de Universiteit van Leiden. "Voor Israël is het doel altijd geweest de militaire dreiging vanuit Zuid-Libanon te stoppen, en zolang er in Libanon geen stabiele regering zit met een legermacht die Hezbollah onder controle heeft, blijft de kans op nieuw geweld aanwezig."
Die stabiele situatie is nog ver weg. Libanon is al vijf jaar zo goed als bankroet. De Wereldbank schat dat de oorlog zo'n 8,1 miljard euro aan schade en verlies van economische activiteit heeft veroorzaakt, meer dan een derde van het Libanese bruto nationaal product. Ongeveer een miljoen Libanezen zijn op de vlucht geslagen en bijna 100.000 woningen zijn verwoest. De Libanese staat heeft weinig middelen om de schade te herstellen en stabiliteit te waarborgen.
Toch is de kans dat het bestand standhoudt aanwezig, zegt onderhandelingsexpert Fleur Ravensbergen. "De belangen van beide partijen lopen redelijk symmetrisch. Beide kunnen een pauze simpelweg goed gebruiken." Zo zijn de Israëlische strijdkrachten overbelast na meer dan dertien maanden van gevechten in Gaza en Libanon.
Uit militaire gegevens blijkt dat 54 procent van de ongeveer 300.000 reservisten die sinds het begin van de Gazaoorlog zijn opgeroepen meer dan honderd dagen hebben gediend, meldde de krant Haaretz eerder deze maand. Voor een derde was dat zelfs meer dan honderdvijftig dagen. Dat brengt zware maatschappelijke en economische druk met zich mee. Tienduizenden bedrijven hebben bijvoorbeeld hun deuren moeten sluiten in het afgelopen jaar.
En ook Hezbollah zal op adem willen komen: veel hooggeplaatste commandanten zijn gedood en de militaire slagkracht van de groepering in Zuid-Libanon is grotendeels afgebroken. Ook staat de steun voor Hezbollah onder de Libanese bevolking onder druk; veel Libanezen waren geen voorstander van een gewapend conflict met Israël.
Het bestand is afgesloten voor een periode van negentig dagen. Schonmann denkt dat die periode wel gehaald gaat worden. "Ik moet een flinke slag om de arm houden, want de exacte tekst van het bestand is niet bekendgemaakt. Maar het lijkt erop dat dit een flexibel bestand is, dat beide partijen ruimte laat de regels te schenden en tóch binnen de afspraken te blijven."
Ook Ravensbergen is voorzichtig positief over het vervolg. Er zijn elementen die kunnen helpen de situatie te stabiliseren, zegt zij. "Het feit dat de VS en Frankrijk bij de totstandkoming van de deal betrokken waren, plus het feit dat de Verenigde Naties zullen monitoren, maakt dat er een internationaal kader is rond deze deal. Dat maakt het zeker geen gelopen race, maar het zijn factoren die niet altijd in conflictgebieden aanwezig zijn."
Lastiger is het feit dat een belangrijke rol is weggelegd voor het Libanese leger, dat er ook op moet toezien dat Hezbollah zich koest houdt in het grensgebied. Die strijdkrachten stellen weinig voor: ze zijn slecht getraind en uitgerust en militairen worden zwaar onderbetaald. Het is de vraag of ze bereid en in staat zullen zijn om een vuist te maken tegen de machtige sjiitische militie als dat nodig is.
Een open vraag is in hoeverre dit bestand in het noorden van Israël invloed zal hebben op de situatie in Gaza. Een blauwdruk voor een akkoord met Hamas is het zeker niet. Netanyahu heeft er bijvoorbeeld geen belang bij om Hamas op adem te laten komen, en ook Hamas toont geen tekenen van overgave. De Palestijnse groepering zal het voorlopig moeten doen zonder de zichtbare steun van bondgenoot Hezbollah vanuit Zuid-Libanon.
Source: Nu.nl algemeen