Met de opening van een nieuw vliegveld is Groenland goedkoper en makkelijker te bereiken. Goed voor het toerisme, waarmee het eiland onafhankelijker van Denemarken hoopt te worden. Maar er zijn ook ongewenste gevolgen.
is correspondent Scandinavië van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
Als vlucht GL 781 uit Kopenhagen donderdagmiddag is geland op de nieuwe landingsbaan in Groenland, die als een lange ijstaart boven de fjord van Nuuk uittorent, zal een bescheiden feest losbarsten. Met koffie, sap en cake, met rode linten en toespraken – in de hoop dat een nieuwe, florissante toekomst voor het eiland is aangebroken.
Met de aankomst van de eerste directe internationale vlucht wordt het nieuwe internationale vliegveld van Groenland ingewijd. Het vliegveld ligt aan de rand van Nuuk, de bijna 20 duizend inwoners tellende hoofdstad aan de mond van een gigantische fjord in het zuidwesten van het eiland.
Tot donderdag moest iedereen die vanuit Nuuk naar het buitenland wilde vliegen eerst met een klein vliegtuig ruim 300 kilometer naar het noorden, naar het voormalige Amerikaanse militaire vliegveld in Kangerlussuaq. Daar kon je overstappen op een groter toestel. De nieuwe luchthaven maakt de weg vrij voor directe vluchten uit Europa en Amerika. United Airlines heeft al aangekondigd aankomende zomer van New York naar Nuuk te zullen vliegen. SAS en Air Greenland zullen vanaf Denemarken vliegen. Andere Europese maatschappijen overwegen ook op Nuuk te gaan vliegen.
Het betekent dat het goedkoper en makkelijker wordt om Groenland te bereiken. In 2026 zal nog een tweede internationale luchthaven opengaan, dicht bij Groenlands populairste toeristische bestemming, de vijfduizend inwoners tellende gemeente Ilulissat. Deze plaats staat bekend om haar enorme ijsbergen die vlak voor de kust drijven.
Het gevolg van de nieuwe vliegverbindingen laat zich raden: meer toeristen. Dat is precies wat het bestuur van het eiland voor ogen heeft. Volgens het toerismebureau van Groenland markeert de nieuwe luchthaven het moment dat ‘Groenland zich voor de wereld opent’.
Daar zit wat in, zegt Klaus Iversen, eigenaar van hotel Aurora in Nuuk. De Deen, die al zestien jaar in Groenland woont, verhuurt naast de 32 kamers in zijn hotel ook nog ruim dertig appartementen in de stad. Hij merkt al een effect van de nieuwe luchthaven. ‘Normaal gesproken zijn mei en juni druk, hebben we een dip in juli, en is het weer druk van augustus tot oktober. Maar nu zie ik het hotel ook in juli al vollopen’, zegt Iversen over de telefoon.
Ook zonder het nieuwe vliegveld groeit het aantal toeristen dat, vooral in de zomermaanden, naar Groenland komt. Vorig jaar kwamen er 65 duizend, 9 procent meer dan het jaar ervoor. Het aantal passagiers op cruiseschepen steeg ook tot recordhoogte, ruim 76 duizend. Populaire attracties en activiteiten zijn wandelen, varen langs torenhoge ijsbergen en het noorderlicht.
Met 56 duizend inwoners en een oppervlakte van ruim 2 miljoen vierkante kilometer is Groenland het dunst bevolkte gebied ter wereld. Het eiland is grotendeels bedekt met ijs.
‘De meeste bezoekers zijn avontuurlijk ingesteld, het is hier natuurlijk geen Mallorca’, zegt Iversen. ‘Ze willen de natuur ontdekken en meer te weten komen over de Groenlandse cultuur. Ik raad altijd aan om te gaan zeilen in de fjord, dat is prachtig. En we hebben hier zelfs een paar heel goede restaurants.’
De deur openzetten brengt ook risico’s van ongewenst massatoerisme met zich mee: een vrijgezellenfeest in Nuuk, om maar iets te noemen, wordt nu een stuk makkelijker. De regering van Groenland werkt aan regelgeving om de toeristenstroom te controleren. Zo moeten reisbureaus voor tweederde eigendom zijn van Groenlanders en wordt er gedacht om bepaalde regio’s no-gozones te maken voor toeristen. ‘We willen geen massatoerisme, maar wel veel toeristen, als je begrijpt wat ik bedoel’, zegt Iversen.
Veel Groenlanders hopen dat meer economische slagkracht het eiland onafhankelijker kan maken. Nu nog valt Groenland onder de Deense kroon en is de regering in Kopenhagen verantwoordelijk voor defensie en buitenlandse zaken van het eiland. Ongeveer de helft van de Groenlandse begroting wordt gedekt door de Deense schatkist. Door meer eigen inkomsten – via toerisme dus, en mijnbouw – hoopt Groenland zich geleidelijk los te maken van Denemarken.
Die weg is nog lang. De bouw van de nieuwe vliegvelden kost ruim 750 miljoen euro en dat geld komt voor een deel uit Denemarken. Kopenhagen kwam met een aantrekkelijke lening nadat Chinese investeerders zich eerder hadden gemeld om het project te financieren – een illustratie van de groeiende interesse in het strategisch gelegen Groenland.
De groei van het toerisme kan Groenland een oppepper geven, zowel economisch als bestuurlijk. Nu nog is de economie van Groenland grotendeels afhankelijk van de publieke sector en de visserij. 85 procent van de export is vis, zegt Iversen. ‘We hebben maar één been om op te staan’, aldus de hoteleigenaar. ‘Het zou mooi zijn als dat er twee worden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant