Oud-diplomaat Robert Serry, die als VN-gezant van 2007 tot 2014 nauw betrokken was bij het vredesproces in het Midden-Oosten, vraagt zich af hoe levensvatbaar het nieuwe staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah is. ‘Ik maak me zorgen om de uitspraken van Netanyahu.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het staakt-het-vuren komt grotendeels overeen met VN-resolutie 1701, die in 2006 een einde maakte aan de toenmalige oorlog tussen Israël en Hezbollah. De voorwaarden daarvan werden nooit nageleefd. Is de situatie nu anders?
‘Net als in 2006 moeten Hezbollah en het Israëlische leger zich beide terugtrekken uit het zuiden van Libanon. Destijds zagen alleen VN-vredesmacht Unifil en het zwakke Libanese leger toe op de naleving van de resolutie.
‘Nu gaan ook de Amerikanen en de Fransen middels een militair comité toezien op het staakt-het-vuren. Het lijkt erop dat dit mechanisme iets sterker is dan voorheen. Voor de Libanezen is het belangrijk dat naast de Verenigde Staten ook Frankrijk in dat comité zit. De Franse aanwezigheid kan leiden tot een minder eenzijdig bestand.’
Is het Libanese leger in staat om toe te zien op de naleving?
‘Het Libanese leger is heel zwak. Libanon heeft nauwelijks een regering, maar moet net als in 2006 een sleutelrol spelen bij de uitvoering van het staakt-het-vuren. Het Libanese leger zal financieel gesteund moeten worden om zijn gezag in Zuid-Libanon te herstellen, zonder dat Hezbollah weer terugkeert.
‘De komende dagen zal blijken wat daarover is afgesproken. Maar ik begrijp dat mensen in Noord-Israël er allerminst gerust op zijn dat ze niet opnieuw in dezelfde situatie verzeild zullen raken.’
Kan dit bestand leiden tot een duurzaam staakt-het-vuren in Libanon?
‘Het gaat om een bestand van twee maanden. Dat betekent dat er nog verder zal moeten worden gesproken om het bestand permanenter te maken.
‘Ik maak me wel zorgen om de uitspraken van Benjamin Netanyahu. Hij heeft duidelijk gezegd dat hij het recht wil behouden om direct terug te slaan als Israël door Hezbollah wordt aangevallen, maar ook als Hezbollah zich ergens probeert te hergroeperen, zelfs buiten het mandaatgebied van Unifil. Het is dan ook de vraag hoe levensvatbaar dit bestand is.
‘Ik denk dat het bestand alleen levensvatbaar zal zijn als er ook een staakt-het-vuren komt in de Gazastrook. Israël heeft weliswaar bereikt dat Hezbollah akkoord is gegaan met een bestand in Libanon zonder dat het verbonden is aan een staakt-het-vuren in Gaza, maar die link is er natuurlijk wel.’
Wat betekent het staakt-het-vuren in Libanon voor de oorlog in Gaza, en voor de spanning tussen Israël en Iran, de belangrijkste bondgenoot van Hezbollah?
‘Het bestand in Libanon biedt een sprankje hoop, maar ik zie geen reden voor al te veel optimisme. De situatie in de Gazastrook heeft een geheel eigen dynamiek. Israël zal nooit instemmen met een bestand totdat alle gijzelaars vrij zijn, Hamas wil pas praten als het Israëlische leger uit de Gazastrook is vertrokken.
‘Ik verwacht niet dat er binnen twee maanden een bestand zal komen in de Gazastrook. Het is verschrikkelijk dat de situatie in Gaza, die door onze minister van Buitenlandse Zaken catastrofaal is genoemd, voorlopig ook catastrofaal blijft.
‘Het staakt-het-vuren in Libanon was niet mogelijk geweest zonder instemming van Iran. Als het bestand de komende twee maanden standhoudt, dan zal Iran in die periode waarschijnlijk niet terugslaan tegen Israël. Laten we hopen dat bij Hezbollah, Iran en Israël de politieke wil bestaat om niet opnieuw te escaleren en het bestand tussentijds te verbreken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant