Tijdens corona suggereerde Jay Bhattacharya dat corona niet dodelijker was dan de griep en hooguit enkele tienduizenden levens zou eisen in de VS. Nu wil Donald Trump hem de baas maken van de National Institutes of Health, het Amerikaanse agentschap voor medisch onderzoek.
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Daarmee nomineert Trump, na advocaat en anti-vaccinatieactivist Robert F. Kennedy, opnieuw een zeer omstreden kandidaat. Tijdens de coronacrisis stelde Bhattacharya (56) een alternatieve aanpak voor: hij wilde het virus laten rondgaan en intussen ouderen beschermen, totdat er ‘groepsimmuniteit’ was bereikt en de uitbraak vanzelf zou uitdoven.
Een kijk op de zaak die de WHO afdeed als ‘onethisch’, omdat het tot veel vermijdbare doden en ernstig zieken zou leiden. In werkelijkheid kwamen er, mét lockdowns, in de eerste golven van de pandemie zo’n 1,2 miljoen mensen om het leven in de VS.
Bhattacharya is arts en econoom, verbonden aan de Stanford Universiteit. Als de Senaat zijn benoeming goedkeurt, komt hij aan het hoofd te staan van een van de grootste onderzoeksfinanciers ter wereld, met een budget van 46 miljard euro en 27 onderzoeksinstellingen onder zich.
Bekend werd hij vooral tijdens corona, als een van de drie auteurs van de Great Barrington Declaration. In dat manifest pleitte hij ervoor de economie voorop te stellen en het virus, voordat er vaccins waren, alvast te laten rondgaan onder mensen ‘met een minimaal risico op sterfte’. Die aanpak vond internationaal weerklank, in Nederland onder anderen bij presentator Jort Kelder.
Het kwam de groep op kritiek te staan, omdat ongeveer een op de drie Amerikanen risico had op ernstige covid, betoogden in de VS tachtig experts in een tegenmanifest. Opvallend was de kritiek van toenmalig NIH-directeur Francis Collins, die de auteurs uitmaakte voor ‘fringe epidemiologists’, epidemiologen uit de marge.
In de maanden die volgden werd Bhattacharya, die overigens geen praktiserend arts is, iets van een bekende Amerikaan die in allerlei rechtszaken tegen lockdowns optrad als getuige-deskundige. Daarbij pleitte hij onder meer tegen een mondkapjesplicht op scholen.
In de VS ontstond intussen scherpe politieke verdeeldheid rond corona, met Republikeinen die resoluut alle coronamaatregelen afwezen en Democraten die van de weeromstuit zelfs meerdere mondkapjes over elkaar gingen dragen.
Overigens oordeelt de geschiedenis iets milder over het gedachtegoed van Bhattacharya. Hoewel vaststaat dat de lockdowns miljoenen levens hebben gered, is er inmiddels meer nadruk op de schade die lockdowns zelf toebrachten, bijvoorbeeld aan scholieren en jongeren. Zo oordeelde in ons land de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) dat het kabinet wel erg lang in de stand bleef steken dat corona met alle denkbare middelen bestreden moest worden.
Intussen veroorzaakt Bhattacharya nog steeds ophef. Vorige maand organiseerde hij een bijeenkomst op Stanford, naar eigen zeggen om de verschillende denkrichtingen over corona nader tot elkaar te brengen. Maar volgens critici was de bijeenkomst vooral ‘een platform voor in diskrediet gebrachte figuren die voortdurend gevaarlijke, wetenschappelijk niet onderbouwde of grondig ontkrachte benaderingen van covid promoten’, noteerde een plaatselijke krant.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant