Black Friday, Sinterklaas en Kerst: november en december zijn dure maanden. Is het verstandig om nu die afgeprijsde wasmachine te kopen? En wat als iemand altijd te dure kerstcadeaus koopt? Budgetcoach Carolien Vos beantwoordt jullie meestgestelde vragen over uitgaven rond de feestdagen.
Hoe beperk je verleidingen tijdens Black Friday en zorg je ervoor dat je geen onnodige dingen koopt?
"Door er niet meer naar te kijken", zegt Vos. "Dat is natuurlijk heel flauw, maar winkels of bedrijven proberen aankopen doen zo makkelijk mogelijk te maken. Als je gevoelig bent voor al die aanbiedingen, maak het jezelf dan zo moeilijk mogelijk. Schrijf je bijvoorbeeld uit voor de nieuwsbrieven die je in de mail ontvangt. En als een aanbieding steeds op televisie of de radio voorbijkomt, zet die dan even uit als je in de verleiding komt."
Door de vraag te stellen hoe je geen onnodige spullen koopt, ben je volgens Vos eigenlijk al heel goed bezig. "Je bent je er namelijk van bewust dat je in de verleiding komt. En dat is de eerste stap. Het is lastig om je tegen aanbiedingen te weren, omdat we kortetermijngeluk vaak voorrang geven. Je krijgt nu iets waar je blij van wordt en denkt dat sparen altijd nog wel kan. Dat doel waar je voor de lange termijn voor spaart, is nog vaag."
Als je een aanbieding voorbij ziet komen, vraag jezelf dan af of je het echt nodig hebt. "Is de aankoop het echt waard, of kun je het geld beter in je eigen zak houden? Ook kun je proberen te ontdekken waarom je in de verleiding komt. Als ik mensen coach, vraag ik altijd waarom ze het lastig vinden om nee te zeggen. Vaak zit daar veel meer achter."
Volgens Vos gaat het soms zelfs terug naar iemands kinderjaren. "Als je het zelf vroeger niet breed had, ben je misschien bang dat je kinderen iets tekortkomen. Maar er kunnen ook verschillende andere redenen zijn. Als je een drukke baan hebt, wil je dat misschien compenseren met nieuwe spullen om jezelf te belonen. Of je zoekt bijvoorbeeld een stukje troost. Deze prikkels zorgen ervoor dat je meer geld uitgeeft."
Is het verstandig om juist nu - in deze dure tijd - een grote uitgave te doen, zoals een wasmachine of televisie?
"Vraag ook hier jezelf af of je het echt nu nodig hebt", zegt Vos. "En heeft het consequenties voor de prijs als je even wacht? Er zijn met Black Friday interessante aanbiedingen als het artikel al even op je wensenlijstje staat. Onderzoek of het echt een goede aanbieding is of dat het alleen maar zo lijkt."
"Als je een dure uitgave wil doen, is het handig om eigenlijk voor Black Friday al een lijstje te maken met wat je graag wil kopen, wat de prijzen nu zijn en wat de aanbiedingsprijs wordt. Zo voorkom je dat je in een nepaanbieding trapt. Of het binnen je budget past, is aan jezelf. Een grote uitgave in deze dure tijd hoeft niet slecht te zijn, als je er maar een potje voor hebt. Dan kun je het uit dat potje betalen."
Vos ziet vaak dat mensen voor elke maand hetzelfde budget hebben voor alle uitgaven naast de vaste lasten. "Maar voor heel veel mensen zijn november en december duurdere maanden. Hou daar dus ook in andere maanden rekening mee, door dan wat minder uit te geven. Eigenlijk weet je dat het elk jaar zo is in deze maanden, maar dat vergeten we vaak. Maak hierover afspraken met jezelf."
Heb je andere duurzame tips die eigenlijk voordeliger zijn dan een aanbieding?
"Kijk of het een product is dat je eigenlijk kunt lenen", zegt Vos. "Denk bijvoorbeeld aan een hogedrukspuit. Misschien wil je wel iets kopen dat je maar één keer per jaar gebruikt en kun je een keer die van de buren gebruiken."
"Ook kun je naar tweedehands spullen kijken, zoals op Markplaats, bij de kringloop of in Facebook-groepen. Het hoeft niet altijd nieuw te zijn, dat is fijn voor het milieu, maar ook voor je portemonnee."
Hoe help je iemand die te veel uitgeeft? Bijvoorbeeld iemand die altijd te dure sinterklaas- of kerstcadeaus koopt.
"Je kunt natuurlijk niet in iemands portemonnee kijken en bepalen wat iemand kan uitgeven", zegt Vos. "Dus de allereerste vraag is: moet je daar iemand voor behoeden? Is het je eigen mening, of vindt de ander dat ook zo? Soms heeft iemand een goed inkomen, maar houdt diegene in de maand niets over. En soms verdient iemand juist weinig en kan diegene goed sparen. Je kunt aan de buitenkant niet goed zien hoe iemand het financieel heeft."
"Als je denkt dat iemand over zijn of haar eigen grenzen gaat, kun je diegene vragen waar dat vandaan komt. Waarom vindt die persoon het lastig om nee te zeggen tegen een aankoop? En kan diegene het ook op een andere manier aanpakken?"
"In je vriendengroep is er misschien een bepaalde levensstijl. Als je vrienden vaak uit eten gaan, maar jij kunt het eigenlijk niet betalen, durf je dat misschien niet te zeggen. In dat geval kun je met een ander voorstel komen. Het doel is gezellig afspreken met je vrienden, het restaurant is het middel. Maar als je het gesprek aangaat, worden anderen zich ervan bewust dat het ook anders kan. Zo ontdek je dat je ook een keer thuis kunt afspreken wanneer iedereen iets lekkers meeneemt."
Dit kun je ook toepassen bij sinterklaas- en kerstcadeaus. "Je viert het vaak met elkaar", zegt Vos. "Durf eerlijk over je budget te zijn. Dat hoeft ook niet meteen te betekenen dat je niet méér geld hebt om te besteden, maar wel dat je dit bedrag ervoor overhebt. Het kan heel ongemakkelijk zijn als iemand een groot cadeau geeft, terwijl je zelf weinig hebt besteed. Maar het kan ook teleurstellend zijn als jij veel hebt uitgegeven en je minder van iemand anders krijgt. Met een budget voorkom je teleurstelling bij beide partijen."
Source: Nu.nl algemeen