Als we echte integratie willen, waarbij mensen gelijkwaardig en respectvol samenleven met mensen met verschillende achtergronden, dan moeten we discriminatie en racisme steviger aanpakken.
Wie kijkt naar mensen met een migratieachtergrond, ziet dat hun integratie steeds beter gaat. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) stelde het al vast: ze doen het steeds beter in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en hebben volop contacten met mensen van een andere afkomst dan zijzelf. Dat geldt niet voor mensen met enkel een Nederlandse herkomst. De allernieuwste CBS-cijfers laten zien dat mensen met een Nederlandse herkomst niet alleen het vaakst contact hebben binnen de eigen groep, maar ook nog eens weinig contact met andere herkomstgroepen.
Zo’n 30 procent heeft zelden en 28 procent alleen soms contact met mensen uit een andere herkomstgroep. Dat betekent dat zij het meest in hun eigen ‘bubbel’ zitten. Andere groepen leven ook in enige mate gesegregeerd, maar niet zo sterk als mensen met enkel een Nederlandse achtergrond. Nederlanders met een Surinaamse achtergrond hebben bijvoorbeeld een veel gemengder netwerk, maar ook bijvoorbeeld Turkse-Nederlanders doen het op dit gebied beter. Dit sluit aan bij onderzoek van het SCP uit 2012 waaruit naar voren komt dat de groep Nederlanders met enkel een Nederlandse herkomst, het minst positief is over een vriendschap met iemand van een andere afkomst dan zijzelf.
Premier Schoof spreekt over een aanpassing aan ‘onze normen en waarden’. Als we dan kijken hoe Nederlanders met enkel een Nederlandse achtergrond zich hiertoe verhouden, ontstaat ook geen beeld om trots op te zijn. Uit onderzoek uit 2015 blijkt dat de grove negatieve houding tegenover mensen met een migratieachtergrond sterk is toegenomen sinds het midden van de jaren ‘90. Het gaat dan om instemmen op grove negatieve stereotyperende uitspraken over mensen met een migratieachtergrond. Dat past dus zeker niet bij onze ‘normen en waarden’ zoals onder meer verankerd in Artikel 1 van de Grondwet.
In 1985 lag deze negatieve houding rond de 25 procent en in 2011-2012 rond de 50 procent. Ook de recent CBS-cijfers laten geen rooskleurig beeld zien van de houding van Nederlanders zonder migratieachtergrond: terwijl over het geheel genomen opvattingen over culturele diversiteit een overwegend positief beeld laat zien, vormt de Nederlandse herkomstgroep (samen met de Poolse herkomstgroep) een uitzondering op dit positieve beeld. Ongeveer de helft van hen oordeelt (vooral) negatief over culturele diversiteit.
Over de auteur
Hanneke Felten is senior onderzoeker ‘effectief discriminatie aanpakken’ bij onderzoeksbureau Movisie. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Deze negatieve houding blijft niet zonder gevolgen. Onderzoek van Lex Thijsen en anderen naar arbeidsmarktdiscriminatie uit 2022 wijzen uit dat zwarte mensen en moslims flink worden gediscrimineerd tijdens werving en selectie. In Nederland is de discriminatie van zwarte mensen ongeveer even hoog als in de Verenigde Staten. Een nog recentere meta-analyse van Quillian en Lee (2023) laat zien dat er in Nederland een toename lijkt te zijn van discriminatie op de arbeidsmarkt, terwijl in veel andere landen juist een daling of stabilisatie te zien is.
Als ik, als wit persoon met enkel een Nederlandse achtergrond, om me heen kijk. dan herken ik veel van wat ik in onderzoeken lees. Ik hoor witte ouders zeggen dat ze hun kinderen naar een zo wit mogelijke school sturen. Of dat ze liever niet willen dat hun kind speelt met kinderen met een Marokkaanse achtergrond. Racistische opmerkingen op verjaardagsfeestjes van witte mensen zijn ook niet uitzonderlijk. In mijn eigen onderzoeken naar stagediscriminatie kom ik verschillende voorbeelden tegen van bedrijven die openlijk laten weten dat zij alleen een witte stagiaire willen hebben. En dat staat niet op zichzelf. Onderzoek onder uitzendbureaus laat zien dat het geen uitzonderingen zijn.
Als we échte integratie willen, waarbij mensen gelijkwaardig en respectvol samenleven met mensen met verschillende achtergronden, dan moeten we discriminatie en racisme steviger aanpakken. Net als de neiging van Nederlanders met enkel een Nederlandse achtergrond om zich af te sluiten van contact met mensen met een andere achtergrond. Want het kan niet zo zijn dat enkel mensen met een migratieachtergrond de maat wordt genomen, terwijl mensen zonder migratieachtergrond intussen de deur voor hen dicht houden.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant