Nu de aankomende Amerikaanse president Donald Trump zijn beoogde kabinet rond heeft, verschuift de focus naar de Senaat, die de voordrachten moet goedkeuren. Voor enkele van Trumps kandidaat-ministers kan dat nog knap lastig worden. Hoe ziet het proces eruit?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Trump heeft voor elke ministerpost een kandidaat voorgedragen. Kan hij nog moeilijkheden verwachten?
‘We hebben nog een hoop vragen’. De Republikeinse senator James Lankford waarschuwde afgelopen zondag dat Tulsi Gabbard niet hoeft te verwachten met twee vingers in haar neus benoemd te worden als Trumps directeur van de inlichtingendiensten. Nu zij en vijftien andere kandidaat-ministers naar voren zijn geschoven, is het aan de Senaat om hen door te lichten en aan de tand te voelen.
Voor Gabbard kan dat nog een flinke beproeving blijken. Haar uitspraken over de oorlog in Oekraïne hebben van links tot rechts de wenkbrauwen doen fronsen. Zo verspreidde ze kort na de Russische invasie in 2022 een complottheorie afkomstig uit het Kremlin over het bestaan van geheime fabrieken voor biowapens in Oekraïne, die de Amerikanen zouden financieren.
‘Als we kandidaten rangschikken op basis van wie de grootste problemen kunnen verwachten, dan staat zij op nummer 1’, zei een anonieme Republikeinse fractiemedewerker tegen CNN.
Gabbard is niet de enige kandidaat die de Senaat extra kritisch tegen het licht zal houden. Trumps beoogde defensieminister Pete Hegseth, een Fox-presentator zonder enige noemenswaardige bestuurlijke ervaring, moet zich verdedigen tegen oude beschuldigingen van seksueel misbruik. En dan is er nog Robert Kennedy jr. die het ministerie van Volksgezondheid moet gaan leiden, maar ook desinformatie over vaccins heeft verspreid.
Hoe ziet het benoemingsproces in de Senaat eruit?
Alle kandidaten zullen hun opwachting maken bij een hoorzitting door de daarvoor bevoegde commissie van de Senaat. Wanneer die hoorzittingen plaatsvinden, bepalen de commissies zelf. Niets houdt ze tegen om daar al mee aan te vangen voordat Trump op 20 januari volgend jaar geïnaugureerd wordt. In aanloop naar de hoorzittingen zullen de gegadigden al naar het Capitool gaan om steun te vergaren bij senatoren voor hun kandidatuur.
Tijdens de hoorzittingen zullen de (ontbrekende) ervaring en de omstreden uitspraken van de meer controversiële kandidaten ongetwijfeld aan bod komen. Senatoren van de oppositiepartijen die met een schuin oog kijken naar de volgende presidentsverkiezingen gebruiken de hoorzittingen – die publiek te volgen zijn – veelal als manier om zich in de kijker te spelen.
Wanneer de commissie een aanbeveling heeft gedaan, zal de voltallige Senaat definitief over de voordracht stemmen. Daarvoor volstaat een simpele meerderheid, die de Republikeinen bij de installatie van het nieuwe Congres op 3 januari zullen hebben. Die is niet ruim: Trump kan bij eensgezinde Democratische weerstand zich slechts drie opstandige partijgenoten veroorloven.
Hoelang kan het duren voordat Trumps kabinet officieel compleet is?
Trump zal hopen met zijn razendsnelle benoemingen – geen enkele president-elect had de afgelopen decennia zo snel na de verkiezingen zijn beoogde ministersploeg rond – al voor zijn inauguratie meerdere ministers op hun post te hebben. Niet voor niets kwam Trump binnen een dag met een vervanger op de proppen voor zijn oorspronkelijke kandidaat-justitieminister Matt Gaetz, die zich vanwege slepende integriteitskwesties had teruggetrokken.
Het benoemingsproces tijdens zijn eerste termijn heeft bij Trump een nare nasmaak achtergelaten. Toen hij eind januari 2017 met zijn hand op de Bijbel de presidentiële eed aflegde, waren slechts twee ministers officieel benoemd.
Pas zo’n vier maanden nadat hij het Witte Huis had betrokken, had hij zijn voltallige kabinet compleet. Steen en been klaagde hij destijds over Democraten die het proces zouden traineren. Daarvoor kunnen zij gebruik maken van procedurele trucs , bijvoorbeeld door te weigeren het vereiste plenaire debat over een kandidaat in te korten.
Trumps haast lijkt echter ten koste te gaan van zorgvuldigheid. Voor enkele belangrijke posten heeft hij de gebruikelijke screenings door de FBI achterwege gelaten. De beschuldigingen aan het adres van Hegseth zouden niet bekend zijn geweest bij het transitieteam van Trump. ‘Als zij het niet doen, dan doen wij het wel’, stelde de Republikeinse senator Kevin Cramer dit weekend over het volledig doorlichten van kandidaat-ministers.
Wat kan Trump doen als de Senaat dwarsligt?
De vraag de komende weken is hoeveel weerstand Trump zal dulden van een opstandige Senaat, en omgekeerd hoeveel ontzag Republikeinen zullen tonen voor de aankomende president. Trump heeft al geopperd de Senaat compleet te willen omzeilen als het hem te lang duurt.
Dat kan hij doen door kandidaten te benoemen tijdens het reces van de Senaat. De president mag in principe tijdelijk functionarissen benoemen als de Senaat met reces is, hoewel dit de laatste jaren dankzij een reglementaire ingreep niet mogelijk is geweest. De kersverse Republikeinse leider in de Senaat, John Thune, zal moeten instemmen met deze sluiproute. Tijdens zijn race voor het fractievoorzitterschap heeft Thune gezegd dat die optie op tafel ligt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant