is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Het UWV vraagt om een minder ingewikkelde, beter uitvoerbare arbeidsongeschiktheidswet. Dat komt bekend voor.
Het was 2001. Op de valreep van zijn premierschap hoopte Wim Kok dan toch korte metten te maken met een probleem dat hem als politiek leider van de PvdA al sinds de jaren tachtig achtervolgde: het totaal vastgelopen stelsel rond arbeidsongeschiktheid, destijds nog bekend als ‘de WAO’. De gevreesde piek van één miljoen WAO’ers was net niet bereikt, maar toch was de algemene indruk nog altijd dat veel te veel mensen aan de zijlijn stonden terwijl ze nog genoeg capaciteiten hadden die van pas konden komen op de arbeidsmarkt.
Piet Hein Donner, die nog aan zijn politieke carrière moest beginnen, kreeg de opdracht om aan het hoofd van een adviescommissie een nieuw stelsel te ontwerpen. En Donner liet er geen gras over groeien. Zijn voorstel brak radicaal met de vele gradaties van arbeidsongeschiktheid die Nederland kende. Alleen mensen die volledig en blijvend waren uitgeschakeld, zouden nog in aanmerking komen voor de WAO. Wie gedeeltelijk arbeidsongeschikt was of uitzicht had op herstel, bleef op de loonlijst van de werkgever. Deze groep moest zo snel mogelijk aangepast of ander werk zoeken.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Maar hoe gaan die dingen in Nederland? Donner kreeg complimenten voor de eenvoud van het idee, maar toen kwam het overlegcircuit op gang. Bonden en werkgevers werden het niet eens over de uitwerking, er werd al snel gesproken over een sterk ‘aangelengd’ plan-Donner, waarbij ook lagere gradaties van arbeidsongeschiktheid recht bleven geven op een uitkering.
Donner waarschuwde nog: ‘Verlaging van de grens zodat ook gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid er weer onder valt maakt het systeem weer onwerkbaar. Welke grens je ook trekt, daar omheen krijg je de druk.’
Zijn beroep bleek tevergeefs. Precies in die jaren kwam de politiek ook in de greep van een onmetelijk geloof in de maatwerkmogelijkheden van de uitvoeringsorganisaties. De burger werd een klant, die pasklare dienstverlening mocht verwachten. Iedereen weet al enige tijd waartoe dat heeft geleid bij de belastingdienst, nu wordt ook duidelijk wat het heeft gedaan met de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.
Van het UWV wordt verwacht dat niet alleen tamelijk precies wordt vastgesteld wat iemands verdiencapaciteit nog is, maar dat vervolgens ook de toe te kennen uitkering tot op de euro nauwkeurig wordt berekend, gebaseerd op het laatst verdiende dagloon inclusief alle flexibele componenten die daar tegenwoordig bij horen.
Medewerkers die de berekeningen moeten uitvoeren hebben een jaar nodig om de basis te begrijpen. Voor de details komt er nog een jaar bij. Niettemin moeten nu 25- tot 50 duizend uitkeringen worden hersteld die in de afgelopen jaren verkeerd werden berekend. En er zijn ongetwijfeld nog altijd mensen die onterecht een te hoge uitkering ontvangen, maar een groter probleem is inmiddels dat mensen juist buiten de boot vallen of hun weg niet meer kunnen vinden in het systeem.
De roep om een nieuw stelsel klinkt al enige tijd, maandag ook uit de mond van UWV-bestuursvoorzitter Maarten Camps, die de politiek bijna smeekt om een ‘radicale vereenvoudiging’.
Dat is nog net zo’n goed idee als het 23 jaar geleden al was.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant