is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Kamp van Koningsbrugge, Special Forces Vips, Hunted into the Wild Vips, No way Back, Million Dollar Island, Expeditie Robinson: tv-makers (en kijkers) krijgen maar geen genoeg van ‘afbeultelevisie’, een genre waarin deelnemers (soms bekend, soms onbekend) worden gedropt in extreme omstandigheden om het uiterste uit zichzelf te halen. Meestal met een lonkend geldbedrag, soms ook gewoon voor iets doodsimpels als eer of erkenning.
Al die survivalprogramma’s zijn voorbeelden van sadistisch escapisme, want blijkbaar vinden we het vooral lekker om andermans fysieke lijden te consumeren. Wat zeg je: iemand laat zich vrijwillig wekenlang uithongeren op een afgelegen locatie? Geef het ons, nu!
Ik moet eerlijk bekennen dat ik die afbeultelevisie zelf ook iets te gretig consumeer, vooral omdat ik me dan – meestal languit op de bank – kan afvragen waarom je zoiets in vredesnaam zou willen. Zelden had ik dat gevoel sterker dan bij de dit weekend gestarte Videolandserie Alone, een remake van een Amerikaanse survivalserie, waarin negen deelnemers los van elkaar worden gedropt in de Noorse wildernis, akelig dicht bij de poolcirkel. Vooruit, ze krijgen een beetje gereedschap, maar verder staan ze er alleen voor: ze kunnen zelfs elkaar niet tegenkomen. Er is geen eten, geen slaapplek, zelfs geen cameraploeg: de deelnemers filmen alles zelf.
Hoewel de deelnemers vol goede moed begonnen, beloofde het introfilmpje aan het begin van de aflevering dat het grote lijden – onmisbaar voor geslaagde afbeultelevisie – nog moest beginnen. En dus zagen we al flashforwards naar mensen die bijna bevriezen, bijna niet meer kunnen ademen en hun eigen lichaam niet meer voelen. Nee, luchtig escapisme hoefden we niet te verwachten: als een programma zo ‘rauw’ mogelijk moet zijn, is verlichting al snel uit den boze. Lijden zal je, ook als kijker die lui op de bank ligt.
Wat het extra onbegrijpelijk (of ontzagwekkend) maakt: Alone draait puur om de eer, niet om een geldprijs. Maar omdat de deelnemers helemaal alleen zijn, hebben ze geen idee of hun ‘concurrenten’ al zijn afgehaakt. Zit je straks maanden in die wildernis!
Onbegrijpelijk, als je het vraagt aan deze luie hebberd, maar voor de deelnemers zelf leek het programma vooral een welkome ontsnapping aan de dagelijkse sleur, of, zoals deelnemer en ‘instructeur wilderniss living skills’ uit Velp Marly het samenvatte: als een manier om eindelijk zichzelf eens ‘helder te horen’, in plaats van een ‘wirwar aan stemmetjes’. Voor Marly was Nederland juist een survival, en de Noorse wildernis een bevrijding.
Ik pakte er een extra kop thee bij en dacht: goed bezig mensen. Maar bij de deelnemer die met een ‘yo yo yo, dit is toch wat je wil, wow wow wow, holy shit’-gevoel door de wildernis liep, dacht ik toch vooral: liever niet. Blijkbaar moet iemand het doen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant