Zingen is goed voor de geest, en het zorgt voor verbinding. Dat laatste woord klonk dit weekeinde overal in Amsterdam, tijdens het nieuwe festival The Spirit. ‘We hebben in Amsterdam gezien dat er elk moment iets kan misgaan. We moeten lijmen.’
is verslaggever van de Volkskrant.
Of zingen goed is voor de geest? De Utrechtse Fatemeh Akhalqi vindt van wel. De in Iran geboren Afghaanse staat vrijdagavond achter het spreekgestoelte in de Amsterdamse kerk Krijtberg of Sint-Franciscus Xaveriuskerk, afgekort ‘De Krijtberg’ op het Singel omdat zingen zo verlichtend werkt. Toch wordt het haar eventjes bijna te veel: ‘Dit lied gaat over vrouwen, en dat ze net als mannen het recht moeten hebben te werken, eigen beslissingen te nemen en verliefd te worden.’
Duniya, een 45-koppig koor met leden met 22 nationaliteiten, staat achter haar en zingt eerst zachtjes, daarna steeds luider. Een Oekraïens lied volgt, een Turkse hymne, het nummer Hier van Stef Bos. En Yamma mweil el hawa, een Palestijns lied over strijdbaar blijven (‘Liever sterf ik aan de spits van een dolk dan te buigen voor tirannen’, vertaalde een koorlid de tekst). De hele kerk mag meezingen. Het klinkt indrukwekkend.
Het optreden van het Utrechtse Duniya in De Krijtberg is onderdeel van het nieuwe festival The Spirit, waarbij in 37 verschillende gebeds- en geloofshuizen verbinding, liefde en nabijheid wordt gevierd. Toch is The Spirit nadrukkelijk niet-religieus.
‘Een lievere stad’ is het doel van het festival. In moskeeën, een boeddhistische tempel, kerken en synagogen worden bezoekers uitgedaagd iets te doen waar ze juist ongemak bij ervaren. Om zo nader tot elkaar te komen. ‘Dit festival is belangrijker dan ooit. We hebben in Amsterdam gezien dat er elk moment iets kan misgaan’, zegt Mehmet Yamali van de deelnemende Fatih-moskee aan de Rozengracht.
Door de hele stad waren dit weekeinde evenementen georganiseerd. In de Fatih-moskee werd vrijdagavond met een ademhalings- en ritmeritueel gevierd dat ‘we allemaal mensen zijn’, zegt Yamali. Een imam liet honderden bezoekers samen ‘La ilahe illallah’ (vrij: Er is geen andere god dan Allah) zingen. Nooit eerder verwelkomde de moskee zoveel verschillende mensen, niet eerder kwamen mannen en vrouwen op deze manier met elkaar samen in het islamitische gebedshuis.
‘Gezien de situatie in de wereld moeten we nieuwe dingen proberen om elkaar te blijven vinden. Het is heel makkelijk om via sociale media te polariseren. Maar we moeten lijmen’, zegt Yamali.
Organisator Stefan Beek begon twee jaar geleden met de voorbereidingen van het festival, hij werkte samen met honderden verschillende mensen. Zijn belangrijkste doel: verbinden.
‘Die verbinding lijkt in Nederland soms ver te zoeken’, zegt Beek. ‘Maar laten we dit festival niet politiek maken. Dat is ongemakkelijk en niet altijd gewenst.’ Natuurlijk ziet hij – trouwens ook in de kaartverkoop – dat Amsterdammers ruim twee weken na de rellen rond de voetbalwedstrijd Ajax - Maccabi Tel Aviv snakken naar maatschappelijke samenhang.
Maar, voegt hij toe: ‘Wij werken al zo lang aan dit festival, aangemoedigd door allerlei mensen die op verschillende manieren pijn en polarisatie ervaren. Of het nou vanwege Trump, Wilders, de oorlog in het Midden-Oosten of Oekraïne of de rellen hier in Amsterdam is. Wij zeggen: verbinding is altijd nodig.’
Dat liet de organisatie dit weekeinde zien met bijvoorbeeld een yogaworkshop met Arabische muziek in een synagoge, een dansavond voor tachtigers, een diner voor dak- en thuislozen in de Mozes en Aäronkerk en een soeficoncert in een protestantse kerk op de Wallen.
Ook de Dominicuskerk deed mee, een vrijzinnige christelijke kerk die onder meer de nacht van de ziel organiseerde, een evenement met muziek, poëzie, stilte en een gesprek over de zoektocht in de ziel. Veel kerken, vertelt pastor Arjan Broers, zijn lange tijd vooral met zichzelf bezig geweest.
‘Ze proberen zichzelf te redden. Daarom is deze openheid fantastisch, en maakt het me blij dat buitenstaanders die niet bij onze kerk horen, ons hebben uitgedaagd om samen iets te doen. Daar wil ik graag een welgemeend halleluja bij zingen.’
De extra bezoekers aan zijn geloofsgemeenschap noemt hij ‘een aangename bijzaak’, maar zeker niet de reden om mee te doen.
(Tekst gaat verder onder de afbeelding.)
Koor Duniya zingt vrijdagavond in de katholieke kerk op het Amsterdamse Singel acht nummers, veelal trager dan de upbeat vrolijkheid die het koor normaal zingt. ‘Dat heeft met de akoestiek in de kerk te maken’, zegt Loes van Hapert, sinds tien jaar koorleider. ‘De galm is prachtig, maar kan ook te veel zijn.’ Bij Color Esperanza, het laatste nummer, worden die reserves aan de kant gezet. De Spaanse woorden over het openen van je hart en het negeren van angsten moeten nu eenmaal uit volle borst worden gezongen.
In de kerk kuiert rector Jan Stuyt, met priesterboord, na de laatste noten van het slotlied van koor Duniya direct richting het orgel om de lampen in de grote basiliek te dimmen. Het is tijd om te gaan, de verwarming en lampen gaan uit. Maar daar denkt Duniya anders over.
Een toetsenist, een percussionist, een contrabassist en cellist vieren naast het altaar hun geslaagde optreden, de zangers zingen en dansen met hun handen in de lucht. Iemand met een Arabische oed (soort luit, red.) komt aangesneld en haakt aan, de saxofonist zet zijn instrument weer aan zijn lippen. Er wordt gejoeld, gelachen en gezongen. Koorleden omhelzen elkaar, het is feest. Een vrouw die richting de uitgang loopt, verwoordt het zo: ‘Kon iedereen maar zoveel om elkaar geven als de leden van koor Duniya.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant