is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Geert Wilders doet niets per ongeluk. Daarom dringt de vraag zich op hoe lang hij eigenlijk nog door wil met dit kabinet.
Voor premier Dick Schoof zijn de gebeurtenissen in zijn regeringscoalitie vaak niet meer bij te houden en hij slaagt er ook allang niet meer in om dat te verbergen. Vrijdag na de ministerraad bleek hij er geen bezwaar tegen te hebben dat PVV-leider Wilders binnenkort een bezoek brengt aan een gekoloniseerde Israëlische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever.
Voor de goede orde: die nederzettingen zijn volgens het internationaal recht in alle opzichten illegaal. Zowel de EU als de VN beschouwen ze als obstakels voor enige vorm van vrede. Zelfs volgens de VS, Israëls trouwste bondgenoot, is de laatste maanden sprake van ‘extremistisch kolonistengeweld’ waarmee Palestijnse burgers worden verdreven.
Voor iedereen die de ‘rechtsstaatsverklaring’ van de Nederlandse regeringspartijen heeft ondertekend – waarin staat dat ‘internationale rechtsbeginselen’ worden gerespecteerd – is het, kortom, volstrekt onmogelijk om de nederzettingen te vereren met een beleefdheidsbezoek.
Over deze rubriek
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat was ook wat minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken (NSC) donderdagavond nog vond, maar Schoof zag een dag later geen probleem: ‘Het staat Kamerleden, dat geldt ook voor de heer Wilders, vrij om te doen wat hij nodig acht. Daar kunnen we iets van vinden, maar het staat hem gewoon vrij.’
Dat is om te beginnen niet waar – in zin één van de rechtsstaatverklaring staat dat die geldt voor ‘de vier partijen’ – maar het zegt vooral veel over de verhoudingen binnen de coalitie. Niemand heeft enige invloed op de PVV. Pieter Omtzigt leek zaterdag op het NSC-congres Wilders toe te spreken, maar hij hield het voorzichtig en indirect. ‘Polarisatie wordt een probleem wanneer politici olie op het vuur gooien, grote woorden gebruiken, onmogelijke voorstellen doen en problemen onopgelost laten.’ Hij zei niet over wie hij het had.
Die houding zou nog te begrijpen zijn als er sprake was geweest van een ongelukje, een ondoordachte actie van de PVV. Het tegendeel is waar. Wilders doet niets per ongeluk. Juist daarom mag premier Schoof zich grote zorgen maken, want zoals het nu gaat, dient de vraag zich aan hoe lang de PVV-leider eigenlijk nog door wil met deze constructie. Hij investeert niets meer in de onderlinge verhoudingen. Hij zoekt wekelijks nieuwe conflicten.
Ook Wilders kon vorige week zien dat NSC in de touwen hing na het vertrek van een staatssecretaris en twee Kamerleden met gewetensbezwaren. In elke normale regeringscoalitie zou een partij die in zo’n situatie toch het kabinet trouw blijft, even wat lucht krijgen van de partners – even wat tijd om tot zichzelf te komen. In plaats daarvan kondigde Wilders zijn bezoek aan Israël aan op de dag dat het bezoek van NSC-minister Veldkamp werd afgelast wegens de oplopende diplomatieke spanningen tussen Nederland en Israël. Een grovere ondermijning van Veldkamps gezag is nauwelijks mogelijk.
‘Ik spreek in binnen- en buitenland met wie ik wil en ik ga waarheen ik wil’, liet Wilders dit weekend weten. ‘Niemand houdt me tegen.’ Daarmee toonde hij maar weer eens aan dat hij niet alleen de meest gehaaide strateeg is in deze coalitie, maar ook de beste duider van de ontstane politieke situatie.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant