In een onrustig seizoen lag de weg voor Max Verstappen bezaaid met obstakels. Maar of het nou ging om een crisis op organisatorisch vlak of technische problemen aan zijn auto, hij overwon ze allemaal. ‘Het was een zeer uitdagend seizoen’, zei hij na zijn vierde wereldtitel. ‘Ook voor mij als mens.’
is sportverslaggever van de Volkskrant en schrijft over wielrennen.
Voor de vierde opeenvolgende keer wint een Nederlander de hoofdprijs in een van de mondiaal grootste sporten, de Formule 1. Na Johan Cruijff in de jaren zeventig is er wereldwijd vermoedelijk geen bekendere sportman uit Nederland dan Max Verstappen.
Op zijn 17de, nog niet in het bezit van een rijbewijs, trad hij toe tot de koningsklasse van de autosport. De Formule 1 begon in 1950, maar Nederlanders konden daarin nooit potten breken. Alleen Jos Verstappen, de vader van, wist twee keer het podium te halen en dat was destijds groot nieuws in Nederland.
Achtte diens zoon het als 17-jarige mogelijk voor de vierde keer wereldkampioen te worden? ‘Zeker niet!’, lachte Max Verstappen na afloop van de grand prix van Las Vegas waarin hij zondagochtend Nederlandse tijd die vierde titel veiligstelde. ‘Ik was al lang blij dat ik erbij was en droomde hooguit van een podiumplek of misschien wel een overwinning. Dingen die ook al heel moeilijk te bereiken zijn.’
Die overwinning kwam veel eerder dan gedacht. In 2016 in zijn eerste race voor de hoofdmacht van Red Bull – Verstappen was gepromoveerd vanuit het opleidingsteam Toro Rosso – werd hij in Spanje als 18-jarige de jongste winnaar ooit van een Formule 1-race. ‘Daarna’, blikte hij in Las Vegas terug, ‘kwamen er moeilijke jaren.’
Die eindigden in 2021 met het behalen van zijn eerste wereldtitel. De manier waarop, in de allerlaatste ronde van de allerlaatste race versloeg hij zevenvoudig titelhouder Lewis Hamilton, ervaren veel liefhebbers als het einde van de geschiedenis van de Formule 1.
Het seizoen erop kende een ruim van tevoren aangekondigde majeure regelwijziging, met als gevolg dat alle auto’s omgebouwd moesten worden. Niet langer werden de bolides vooral op het asfalt gedrukt, maar naar het wegdek gezogen. Alle concurrenten van Verstappen beten zich daarop stuk. ‘Wij maakten juist een vliegende start met ons nieuwe concept en nu sta ik hier als viervoudig wereldkampioen.’
De dominantie van Verstappen en Red Bull was in 2022 groot en een jaar later nóg groter. Het team won op één na alle races: 19 voor Verstappen, twee voor teamgenoot Sergio Pérez. In een poging dit unieke succes te verklaren, wees de Volkskrant naast het talent en leervermogen van Verstappen en de versnipperde tegenstand op twee andere succesfactoren: het team en ontwerper Adrian Newey. Die factoren vielen dit jaar weg.
Nog voordat er in 2024 een meter was geracet was Red Bull al wekenlang negatief in het nieuws. Teambaas Christian Horner werd beschuldigd van ongepast gedrag jegens een vrouwelijke medewerker, compleet met gelekte en al dan niet gemanipuleerde screenshots van pikante whatsapp-conversaties.
Hoewel de zaak zelf met een sisser afliep, bleek Red Bull een gespleten team. Het Oostenrijkse deel van de energiedrankjesfabrikant – goed voor 49 procent van de aandelen – leek zich, samen met de vaak aanwezige vader Jos en alomtegenwoordige extern adviseur Helmut Marko, tegen Horner te keren. De Brit bleef in het zadel met de steun van de Thaise zijde van Red Bull, de 51 procents aandeelhouder.
De zaak viel samen met het opstappen van Horners ‘luitenant’ Jonathan Wheatley, de man achter de razendsnelle pitstops van Red Bull, en, erger, van Newey. De laatste ontwierp de auto’s waarmee Verstappen bijna onverslaanbaar was. Beide mannen ontkenden noch bevestigden dat hun zelfgekozen ontslag iets te maken had met het aanblijven van Horner.
Wat er uit het gesloten bolwerk doorsijpelde, was dat het Verstappen zelf was die zich het vuur uit de sloffen liep om iedereen bij elkaar, te vriend en scherp te houden om in goede harmonie titel nummer vier mogelijk te maken. ‘Het was een lang en zeer uitdagend seizoen’, vertelde Verstappen op het huldigingspodium, ‘ook voor mij als mens.’
‘Een hoop gesprekken in de fabriek’ waren volgens Verstappen nodig om ‘als team bij elkaar te blijven’. Want de perikelen rondom Horner leidden ook af van de races en daarin werden halverwege het seizoen opeens louter teleurstellende resultaten behaald.
Zeven keer won Verstappen in de eerste tien races. Business as usual, dachten ze toen nog bij Red Bull, dat jaarlijks naar verluidt bijna 60 miljoen belastingvrije euro’s salaris overmaakt naar Monaco, woonplaats van Verstappen en bijna alle andere Formule 1-coureurs; ze padellen wat af daar aan de Mediterrane kust.
Verstappen heeft een contract bij Red Bull tot en met 2028. Aangezien Newey jaar na jaar een betere auto afleverde, was het niet vreemd te denken dat het Nederlandse wonderkind elk contractjaar de titel zou winnen. Acht keer kampioen, dat is geen Formule 1-coureur ooit gelukt.
Al na de vierde race dit jaar klaagde Verstappen echter over zijn auto, de RB20. De balans is niet goed, waarschuwde hij, voor- en achterkant zijn niet in harmonie. Afgeleid als het team was, kreeg de coureur nauwelijks gehoor, temeer omdat die maar door bleef gaan met winnen. ‘Ik denk’, zei Verstappen zondagochtend in Las Vegas, ‘dat we in sommige races beter hebben gepresteerd dan eigenlijk mogelijk was met de auto.’
Zijn teamgenoot Pérez ervoer dezelfde problemen en bij de Mexicaan leidde dat wel tot teleurstellende resultaten. Dat was voor Red Bull echter geen reden om naar Pérez’ racedata te kijken. Hij zit nu eenmaal in een vormcrisis, was de verklaring van het team, anders is het verschil met Verstappen niet te verklaren.
Daarmee overschatte Red Bull de kwaliteit van de eigen auto en onderschatte het de vaardigheden van Pérez en in zeker zin ook van Verstappen. Samengevat was de Nederlander dit jaar enorm veel beter dan zijn auto en Pérez net zo slecht.
Dat kwam definitief en goed aan het licht in Brazilië. De tien races voor de grand prix van Sao Paulo had Verstappen niet weten te winnen, een ongekend lange reeks voor de Limburger. Lando Norris was overgebleven als de enige van zes concurrenten die Verstappen nog van zijn vierde titel af kon houden. Wie de prestatielijnen race na race doortrok, kon niet anders dan concluderen dat de Brit daarin zou slagen.
Door pech, een strategische fout van het team en een straf vertrok de regerend wereldkampioen in Sao Paulo vanaf de 17de stek en Norris van pole. Zouden ze ook zo finishen, dan had Norris een reuzensprong in de stand om het kampioenschap gemaakt.
Maar zoals wel vaker regende het tijdens de Braziliaanse race. Net als in 2016, toen de 19-jarige Verstappen alom indruk maakte door, met een knappe save na een glijpartij op volle snelheid en gewaagde inhaalmanoeuvres, een geheel eigen racelijn te rijden.
Acht jaar later overtrof hij zichzelf ruimschoots en won hij ‘Brazilië’ na een oogverblindende en in de Formule 1 bijna unieke inhaalrace. Norris werd slechts zesde en was een week ziek van het besef dat hij in Sao Paulo zijn kans op een wereldtitel had verspeeld. In Las Vegas moest de Brit erkennen: ‘Max domineert als hij de beste auto heeft en als hij die niet heeft, staat hij er gewoon ook altijd. Ik heb het hele jaar nauwelijks een fout bij hem kunnen ontdekken.’
Uit onderzoek blijkt dat in de Formule 1 de coureur 14 procent uitmaakt van het succes; de auto is bepalend. Maar rijden in de regen is anders. De verschillen tussen de bolides vallen weg in het water, waardoor het aankomt op de kwaliteit van de coureurs.
In de regenrace in Brazilië zag Verstappen lijnen die niemand zag, nam bochten die niemand zo durfde te nemen en koos met zijn team voor een strategie die zijn directe concurrenten te gewaagd vonden. Slechts twee keer eerder in de bijna 75 jaar oude Formule 1 won een coureur vanaf een lagere startpositie. Niemand twijfelde eraan na de masterclass van Verstappen in Brazilië: hij is de terechte wereldkampioen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant