NSC likt de wonden na weken vol crisisberaad , interne verdeeldheid en afhakende kopstukken. Op het partijcongres bleven zaterdag nieuwe kleerscheuren uit, maar ook de terugkerende Pieter Omtzigt heeft nog geen recept voor een comeback van zijn geplaagde regeringspartij.
is politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Pieter Omtzigt en zijn vrouw Ayfer krijgen een staande ovatie van de circa vijfhonderd leden die zaterdag op het NSC-congres in Nieuwegein zijn afgekomen. De regeringspartij, die vorig jaar nog twintig zetels won bij de verkiezingen, verkeert in zwaar weer en veel hoop is gevestigd op de van een burn-out herstellende Omtzigt.
‘Wat is het fijn om terug te zijn’, zegt de NSC-oprichter, waarna een klassieke Omtzigtspeech volgt vol gedetailleerde beleidsvoornemens en verhandelingen over de schijnwerkelijkheid van economische modellen. Na ongeveer een half uur speechen, zegt Omtzigt dat hij het kort gaat houden: ‘Ik ben pas net weer terug en had wat minder tijd om te schrijven.’
Alles over politiek vindt u hier.
De terugkeer van de partijleider vindt plaats in een verlaten meubelgroothandel in Nieuwegein. Overal staan lege bedden, kasten, tafels, banken. Een passend decor voor het ook ietwat bevreemdende NSC-partijcongres. De regeringspartij heeft weken vol crisisberaad achter de rug – het kabinet wankelde, staatssecretaris Nora Achahbar stapte op en na een richtingenstrijd in de fractie vertrokken ook nog twee Kamerleden, maar op het NSC-congres is er bijna niets van te merken.
Helemaal toevallig is dat niet. De sessies waar partijleden in debat kunnen met de fractie en de ministerploeg is afgesloten voor de pers. Wel toegankelijk is het procedurele gedeelte waarin urenlang tot in detail over reglementen wordt gedelibereerd. Verder bestaat het congres vooral uit speeches van het triumviraat dat de partij nu leidt: Omtzigt, parttime-fractievoorzitter Nicolien van Vroonhoven en vicepremier Eddy van Hijum.
De partijkopstukken spreken kort en begripvol over het vertrek van Achahbar en de Kamerleden Rosanne Hertzberger en Femke Zeedijk, maar minimaliseren tegelijkertijd de politieke betekenis van hun vertrek. Volgens Van Vroonhoven konden ze niet meer tegen de harde omgangsvormen onder de ‘giftige, soms verstikkende Haagse kaasstolp’. ‘Zij trokken dat klimaat niet meer’, aldus Omtzigts plaatsvervanger. ‘En ik begrijp dat.’
Onvermeld blijft dat de Kamerleden Hertzberger en Zeedijk er juist voor vochten om NSC uit het kabinet te krijgen. Zij menen dat de huidige coalitie en vooral de ‘aanhoudende neiging van de PVV om te beledigen, te generaliseren op te hitsen’ (dixit Hertzberger) de motor is achter de toenemende polarisatie en daarmee goed bestuur onmogelijk maakt. Ze vertrokken pas toen ze de rest van de fractie niet konden overtuigen.
Het gros van de NSC’ers is juist opgelucht dat een crisis is bezworen. Een kabinetsval over een explosief thema als integratie zou niet alleen NSC hebben weggevaagd, maar heel het politieke midden, zegt een bewindspersoon achter de schermen van het congres. De politieke flanken hadden dan vrij spel gekregen tijdens een nieuwe verkiezingscampagne.
Tegelijkertijd ontkent niemand de precaire situatie. De PVV domineert al maanden het debat, de ene keer met noodrecht, dan met een X-bericht over Femke Halsema, nu weer met een naderend bezoek aan Benjamin Netanyahu. Door het publicitaire geweld van Geert Wilders slaagt NSC er amper in om de eigen agenda onder de aandacht te brengen.
Ook de terugkerende Pieter Omtzigt biedt in zijn speech nog geen uitweg uit die dynamiek. Hij hekelt in zijn toespraak de ondermijnende werking van polarisatie en spreekt schande van ‘politici die olie op het vuur gooien, grote woorden gebruiken, onmogelijke voorstellen doen en problemen onopgelost laten’, maar hoe NSC daar weerwerk aan kan bieden door tegelijkertijd samen te werken met de PVV blijft onduidelijk.
Omtzigt hoopt vooral dat er meer aandacht komt voor ‘de inhoud’ en minder voor ‘de tweet van de dag’. NSC moet met ‘concrete oplossingen voor echte problemen’ het verschil gaan maken. Zijn partij mag in de peilingen dan ver afgegleden zijn, Omtzigt blijft geloven in een kentering, zegt hij na afloop tegen de media. ‘Ik ben de afgelopen twintig jaar wel vaker afgeschreven.’
De NSC-top slaagt er zaterdag in elk geval in om het partijcongres zonder nieuwe kleerscheuren te doorstaan. Ook uit de fractie klinkt geen wanklank. Twijfelaars over de samenwerking met de PVV zijn de afgelopen week voor het blok gezet: nu vertrekken of loyaal doorgaan. Op Hertzberger en Zeedijk na hebben alle Kamerleden voor de laatste optie gekozen.
Alleen Eva Brandemann, de voorzitter van de jongerenbeweging, biedt op de valreep nog enig weerwerk en noemt het vertrek van de twee NSC-Kamerleden ‘een wake-up call. ‘Dit kabinet lijkt wel een boot zonder eindbestemming’, zegt Brandemann. ‘We varen maar door, zonder dat we weten waar we heen gaan.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant