De klimaatonderhandelingen in Bakoe zijn zaterdagmiddag ontaard in totale chaos. Het lijkt inmiddels nagenoeg uitgesloten dat de 29ste Conference of the Parties in Azerbeidzjan een akkoord zal opleveren over klimaatfinanciering, het belangrijkste onderwerp op de agenda.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
De conferentie had eigenlijk vrijdagmiddag al afgerond moeten zijn. Maar er werd vrijdagnacht en zaterdagochtend nog druk onderhandeld over het bedrag dat rijke landen moeten meebetalen aan de klimaatrekening van ontwikkelingslanden. Zaterdagmiddag liepen vertegenwoordigers van kleine eilandstaten en de allerarmste landen weg uit een overleg. Sindsdien zij de landen niet meer bij elkaar geweest.
Inzet is het nieuwe collectieve bedrag dat rijke landen volgens het klimaatverdrag moeten betalen aan de schade van ontwikkelende landen. Na anderhalve week legden de rijke landen via een conceptakkoord van de voorzitter vrijdag eindelijk hun bod op tafel: een bedrag oplopend naar 250 miljard dollar in 2035. Na een nacht vergaderen werd dat vrijdag opgehoogd naar 300 miljard.
De eilandstaten en minst ontwikkelde landen zijn niet alleen verontwaardigd omdat dat bedrag bij lange na niet genoeg is om het hoofd te bieden aan de klimaatravage die hen de laatste jaren treft. Ze zijn ook zeer ongelukkig dat het bedrag niet uit giften bestaat en dat er niet meer geld naar de meest arme landen in de grootste nood wordt gestuurd.
Sinds de eilandstaten zijn weggelopen, zitten verschillende delegaties in aparte onderhandelingszalen, en sturen ze onderhandelaars heen-en-weer. Zo stuurde Eurocommissaris Wopke Hoekstra via zijn woordvoerder het bericht uit dat de EU zijn ‘uiterste best doet om met iedereen bruggen te bouwen’. Het is niet gemakkelijk, schreef Hoekstra. ‘We blijven onze uiterste best doen om een uitkomst te bewerkstelligen.’
Toch wijzen inmiddels verschillende signalen erop dat de top zal mislukken, en dus zonder akkoord zal eindigen. Om te beginnen is er het probleem van de tijd. Een groot deel van de afgevaardigden heeft vluchten die zaterdagavond of zondagochtend vroeg vertrekken. Een groot deel van de Latijns-Amerikaanse delegatie zit dus op hete kolen. Die tijd heb je wel nodig om de de ontstane chaos weer onder controle te krijgen, zegt een ervaren onderhandelaar uit die delegatie.
Daarnaast is het zwartepieten volop begonnen. Vanuit de ontwikkelingslanden is er achter de schermen veel kritiek op het Azerbeidzjaanse voorzitterschap. Dat zou de laatste uren totaal het grip op de onderhandelingen zijn kwijtgeraakt. En er is veel onduidelijkheid geweest over verschillende teksten die rond gingen.
Ook is er vanuit de donerende landen veel kritiek op de rol van Saoedi-Arabië. Het olieland is afgelopen weken op bijna alle onderhandeltafels bezig geweest om zand in de raderen te strooien. Zo zouden ze in de onderhandelingen over klimaatfinanciering blokkeren dat er een substantieel bedrag naar de kleine eilandstaten gaat.
Opvallend is dat The Guardian parallel met het nieuws naar buiten kwam dat leden van de Saoedische delegatie actief passages hebben aangeleverd voor een van de teksten die de Azerbeidzjaanse onderhandelaars hebben rondgestuurd. Het gaat niet om het veelbesproken conceptakkoord over klimaatfinanciering, maar over het zogenoemde werkprogramma voor een ‘just transition’.
In de ontwikkelende landen wordt de kritiek op de olielanden en de voorzitter zeker niet ontkend. Maar de meeste onvrede is er toch wel over de opstelling van de rijke landen, die zo ontzettend laat met een wel heel mager bod kwamen. ‘Onvoldoende om er goed inhoudelijk op te kunnen reageren’, zegt de onderhandelaar uit Latijns-Amerika.
De meest adequate samenvatting van de ontstane situatie komt waarschijnlijk van de Panamese klimaatvertenwoordiger Juan Carlos Gomez. Hij onderscheidt zich al de hele COP met kernachtige samenvattingen van tamelijk gecompliceerde situaties. Over de schuld van de dreigende mislukking van de conferentie zegt hij: ‘A lot of people fucked up.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant