is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
’s Avonds gaat mijn mobiel. Op het scherm zie ik een 020-nummer dat niet in mijn contacten staat. Misschien de eindredactie van de krant, denk ik, met een laatste vraag over een stuk. Maar nee, het is de ING, afdeling fraudehelpdesk.
‘Bent u op dit moment in Alphen aan den Rijn? Nee? We zien een verdachte activiteit vanaf uw rekeningnummer via een iPhone 15. Iemand probeert op dit moment een bedrag van 498 euro over te maken naar Letland. Dat bent u niet?’
Meteen gaan alle alarmbellen af. De verkeerde, helaas. In vroeger tijden was het de in brak Engels sprekende Microsoft-medewerker die vanuit India belde en om een wachtwoord vroeg, nu is het een in ABN-pratend heerschap met een strak script die in hoog tempo vragen op me afvuurt.
Doe ik weleens bestellingen op internet? Zit ik weleens op een wifi-netwerk? Heb ik een virusscanner? Weet ik wat malware is? Ja, haha, zeg ik: ik schrijf weleens wat over technologie. Vertel mij iets over malware.
Het zijn de bekende trucs van oplichters. Ze overspoelen je met informatie, zaaien paniek, geven een gevoel van urgentie en strooien, om het extra verwarrend te maken, ook nog eens met nuttige tips. Lang verhaal kort: deze techredacteur gaat best een tijdje mee met het verhaal en doorloopt samen met de vriendelijke ING-meneer een lange checklist.
Tot het moment dat medewerker nummer twee in stelling wordt gebracht: de ICT-helpdesk van de bank. ‘Geen zorg meneer. We gaan gewoon even uw computer scannen op de aanwezigheid van malware.’ Pas op dat moment gaat een lampje branden: dit zijn gewoon oplichters die willen dat ik op hun aanwijzingen kwaadaardige software ga installeren zodat ze volledige toegang tot mijn computer krijgen.
Een extra check op de ING-app (waarmee je kunt controleren of je op dat moment werkelijk door de bank wordt gebeld) is eigenlijk al niet meer nodig, maar doe ik toch. Wat rest is schaamte en ergernis. Dit soort doorzichtige trucs werken toch alleen bij erg naïeve mensen? En vooral: dit heeft me veel te veel tijd gekost.
Met extra belangstelling las ik de volgende dag over het briljante idee van het Engelse telecombedrijf O2 om dit soort fraude tegenwicht te bieden. Het bedrijf ontwikkelde met behulp van kunstmatige intelligentie een virtuele oma, genaamd Daisy.
Daisy heeft alle tijd van de wereld om met oplichters te babbelen. Daisy houdt ze eindeloos aan de lijn, zodat ze geen tijd hebben om iemand anders op te lichten.
Het is een even verrassende als nuttige inzet van AI. Juich echter niet te vroeg. Dit soort oplichters zijn ongetwijfeld ook bezig met AI en zullen weldra AI-stemmen inzetten die u en mij gaan proberen over te halen informatie te delen of enge software te installeren.
Het is dan de vraag wie van de twee AI’s het slimste is: Daisy of de oplicht-AI.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns