Alexandra van Huffelen (56) barst al jong van de ambitie. De ‘hardcore D66’er’ kan weer twee maatschappelijke topfuncties op haar cv bijschrijven. In februari krijgt ze de leiding over de Radboud Universteit. Zaterdag wordt ze benoemd tot partijvoorzitter van D66.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Dat Alexandra van Huffelen het voorzitterschap van de Nijmeegse Radboud Universiteit wil combineren met het voorzitterschap van D66 leidt hier en daar tot opgetrokken wenkbrauwen. In de vacature voor de zware politieke bijbaan staat dat de functie tenminste 16 uur per week aan inzet vraagt. Ze heeft als voorzitter van het college van bestuur van de Radboud Universiteit al een voltijdsbaan.
Van Huffelen ziet het probleem niet, schrijft ze aan het Nijmeegse studentenblad Vox. ‘Een bestuurder kan een of meerdere nevenfuncties hebben. Dat is heel gebruikelijk. Het merendeel van zo’n nevenfunctie vindt plaats in de weekenden en avonduren.’ De voormalige staatssecretaris in de kabinetten Rutte III en IV is gewend bestuursfuncties te stapelen, want dat doet ze als ambitieuze werktijger al vele jaren.
Na haar studie bestuurskunde in Leiden en Rotterdam werkt ze eerst een aantal jaren voor het ministerie van Volkshuisvesting. In 2000 stapt ze over naar energiebedrijf Essent, waar ze in tien jaar opklimt tot directeur duurzame energie.
In die managementfunctie loopt ze in eerste instantie veel te hard van stapel, erkent ze later in een interview. ‘De kosten moesten omlaag en om dat te realiseren oefende ik een boel druk uit. Daarbij zette ik flinke stappen onder het motto: opschieten en niet zeuren!’
Het gevolg is dat de motivatie onder haar medewerkers schrikbarend keldert. Een interne evaluatie wijst uit dat Van Huffelens stijl van leidinggeven de oorzaak is. Ze leert een belangrijke les en besluit het voortaan anders aan te pakken. Voor dat zelfinzicht werd ze in 2014 geprezen op managementsite MT/Sprout. ‘Door haar fouten toe te geven toonde Van Huffelen zich een ware leider. Dat bewezen leiderschap werd ook herkend door de raad van bestuur van Essent.’
Hoewel: oude gewoonten zijn misschien ook bij Van Huffelen hardnekkig. Haar jongere broer Rogier zei in 2018 over zijn zus in het FD: ‘Alexandra is van het snelle schakelen, terwijl sommige situaties zich daar niet voor lenen. Als een team weerstand toont, is Alexandra soms geneigd nog iets harder aan mensen te trekken.’
Broer en zus groeien op in een hoogopgeleid gezin (vader is hoogleraar klinische neurofysiologie) waarin veel gediscussieerd wordt. Van Huffelen, in het FD: ‘Bij ons thuis draaide het om cultuur, wetenschap en literatuur.’
Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 verruilt ze haar baan bij Essent voor de politiek. Ze wordt wethouder Duurzaamheid in Rotterdam en promoot enthousiast het concept ‘stadslandbouw’ en de aanleg van geveltuinen en groene daken.
Als wethouder doet ze in 2013 al een gooi naar het voorzitterschap van D66. Die verkiezing verliest ze nipt. In de loop der jaren vervult ze wel andere, minder zichtbare functies in de partij. Ze is onder meer voorzitter van de fondsenwervingscommissie en penningmeester van de afdeling Rotterdam. Van Huffelen omschrijft zichzelf in 2014 als een ‘hardcore D66’er’. Ze is lid sinds 1989.
Als volgende stap op de carrièreladder wordt ze in 2014 algemeen directeur van het Amsterdamse ov-bedrijf, het GVB. Een riskante manoeuvre, want het GVB staat bekend als een broeinest van problemen. Menig directeur is er met de staart tussen de benen vertrokken. Van Huffelen, die 5,5 jaar aan het roer staat, maakt wel een succes van haar bewind.
Ze toont betrokkenheid bij het personeel en maakt talloze selfies met buschauffeurs en tramconducteurs. Bij haar aantreden krijgt ze een zware taakopdracht: 70 procent bezuinigen. Dat lukt haar met een vervoersplan dat zich concentreert rond de drukste en meest lucratieve ov-lijnen, met de in 2018 geopende Noord-Zuidlijn als spil. Bewoners buiten het centrum zijn minder over haar te spreken, omdat ze een groot aantal minder courante haltes, tram- en buslijnen opheft.
Landelijke bekendheid krijgt Van Huffelen als ze na zes maanden in de Eerste Kamer in december 2019 haar vinger opsteekt voor het staatssecretariaat Toeslagen. Ze wordt de eerste staatssecretaris die de hulpverlening aan gedupeerden van het toeslagenschandaal als hoofdtaak krijgt.
Ze komt er, net als haar opvolgers, al snel achter dat dit een razendmoeilijke klus is. De Tweede Kamer eist dat de gedupeerden heel snel geholpen worden, maar ook dat elke gedupeerde op maat gemaakte hulp krijgt: twee eisen die niet te verenigen zijn.
Onder zware druk van de Tweede Kamer bedenkt Van Huffelen eind 2020 de Catshuisregeling: gedupeerden die een eerste, oppervlakkige controle doorstaan krijgen zonder verdere vragen 30 duizend euro uitgekeerd. Van Huffelen hoopt dat minstens de helft van de slachtoffers hiermee tevreden is, zodat de wachtlijst flink krimpt.
Het tegenovergestelde gebeurt: de Catshuisregeling heeft een aanzuigende werking op het aantal aanmeldingen, waardoor de wachtlijsten juist langer worden.
Als beloning voor het oppakken van het toeslagendossier mag ze in het vierde kabinet Rutte door als staatssecretaris, maar dan van Koninkrijksrelaties en Digitalisering. In die functie is ze vrij onzichtbaar, behalve als ze met het koningspaar en prinses Amalia de Nederlandse Antillen bezoekt. Van Huffelen, die zich graag hult in opvallende haute couture, begaat volgens sommige waarnemers de doodzonde koningin Máxima te overschaduwen.
Drie keer Alexandra van Huffelen
Van Huffelen en haar man zijn bewust kinderloos gebleven. Hij begeleidt als notaris op de Zuidas grote vastgoedtransacties voor beleggers en projectontwikkelaars.
Het stel woont in een 17de eeuws pand achter de Utrechtse Domkerk. Hun vakanties brengen ze vaak door op de tandem. Ze fietsen dan in een paar weken van Utrecht naar Rome, of naar Barcelona.
Het echtpaar is liefhebber van hedendaagse kunst en koopt geregeld kunstwerken. Ze sponsoren een aantal culturele instellingen, waaronder het Concertgebouworkest en het Eye Filmmuseum in Amsterdam.
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant