Migranten en hun kinderen integreren steeds beter. Dat constateerde statistiekbureau CBS op basis van onderzoek. Dit zorgde voor gefronste wenkbrauwen bij onze lezers. Ruben van Gaalen was betrokken bij het CBS-onderzoek en beantwoordt een aantal vragen, onder meer over de criminaliteitscijfers.
Hoe is integratie gedefinieerd in het onderzoek?
"De vraag is of iedereen gelijkwaardige kansen heeft en evenredig meedoet, ongeacht herkomst. We brengen dat in beeld door migranten en hun kinderen op allerlei terreinen te vergelijken met het gemiddelde van de Nederlandse bevolking op basis van feiten."
Welke belangrijke lessen kunnen we uit dit rapport trekken?
"Hebben migranten en hun hier geboren kinderen dezelfde kansen en doen ze allemaal evenredig mee in de Nederlandse samenleving? Nee, er is nog een weg te gaan. We zien bijvoorbeeld dat de tweede generatie minder aansluiting vindt tussen school en werk dan leeftijds- en schoolgenoten die geen migrantenouders hebben."
"Ook worden loopbanen van migranten vaker dan gemiddeld onderbroken door perioden van niet werken. Maar de tweede generatie verschilt al veel minder van de gemiddelde bevolking dan hun ouders. Daarbij zijn diploma's cruciaal. Als we rekening houden met het behaalde onderwijsniveau, zijn verschillen naar herkomst (bijvoorbeeld bij uitkeringen of criminaliteit) veel kleiner of zelfs verdwenen."
Hoe leidt lagere economische status tot meer criminaliteit?
"In een recent CBS-rapport uit 2023 blijkt dat armoede en sociale uitsluiting in Nederland nog steeds een uitdaging vormen, vooral voor specifieke groepen zoals eenoudergezinnen en huishoudens van niet-Europese herkomst. Hoewel het algemene armoederisico is afgenomen door maatregelen zoals energietoeslagen, leeft een substantieel deel van de bevolking in financiële onzekerheid."
"Deze huishoudens melden vaker problemen met het betalen van rekeningen en ervaren meer sociale problemen, zoals een verhoogde blootstelling aan criminaliteit en verminderde maatschappelijke participatie. Het rapport benadrukt de complexiteit van armoede, waarbij financiële, sociale en gezondheidsfactoren met elkaar verweven zijn."
Een lezer vraagt of de sociale en financiële problemen bij 'witte arme gezinnen' niet sneller gebeuren. Hoe zit dat?
"In 2020 hebben we onderzocht in hoeverre jongeren van verschillende herkomstgroepen die in Nederland zijn geboren, verschillen in crimineel gedrag. Dan zie je een oververtegenwoordiging in vergelijking met jongvolwassenen met een Nederlandse achtergrond."
"Maar als je rekening houdt met hun onderwijsniveau, het inkomen van hun ouders en bijvoorbeeld of hun ouders nog bij elkaar wonen (dat zijn zaken die in het algemeen samenhangen met crimineel gedrag), is de oververtegenwoordiging niet meer significant. Behalve bij Nederlands-Marokkaanse jonge mannen, maar daar is die oververtegenwoordiging wel sterk verminderd."
"In de groep van Nederlandse herkomst zitten ook jongvolwassenen met bijvoorbeeld weinig diploma's, met arme ouders en/of gescheiden ouders. Als je jongvolwassen met elkaar vergelijkt op basis van deze aspecten, zie je vaak geen herkomstverschil. Bij Nederlandse Marokkanen wel, maar is het een stuk kleiner dan wanneer je geen rekening houdt met bovengenoemde factoren."
Integratie omvat meer dan alleen een studie, baan of woning. In hoeverre wordt culturele integratie bekeken?
"In ons onderzoek hebben wij niet gekeken naar deze culturele vormen van integratie. Ik kan die kritiek begrijpen, want deze punten zijn niet onbelangrijk. Het is echter heel moeilijk om te zeggen wat je zou moeten meten om het perfecte resultaat te krijgen. Wij denken dat we de juiste kenmerken hebben onderzocht om zo een goed beeld te krijgen van de integratie."
"Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft eerder onderzoek gedaan naar de integratie van groepen die vaak al langer in Nederland wonen: mensen met een Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Caribisch-Nederlandse achtergrond. Hoewel de tweede generatie beter is opgeleid en een sterkere arbeidsmarktpositie heeft dan hun ouders, ervaren zij meer uitsluiting en discriminatie. Dit leidt tot een integratieparadox: juist degenen met een betere sociaal-economische positie voelen zich vaker buitengesloten."
De positie van migranten nadert die van Nederlanders zonder migratieachtergrond, maar waar valt nog winst te behalen?
"Er is nog zeker winst te behalen. De aansluiting van school naar werk is nog moeizaam: daar valt nog veel te verbeteren vanuit werkgevers (bijvoorbeeld kennis over mensen met een andere herkomst) en werkzoekenden (bijvoorbeeld sollicitatievaardigheden)."
Zien jullie de positieve trends uit het rapport ook terug in de misdaadstatistieken?
"Ja. Voor alle groepen daalt de criminaliteit. En als je rekening houdt met opleiding en inkomen, zie je dat er bijna geen oververtegenwoordiging meer is van bepaalde groepen."
Heeft u nog een boodschap voor lezers over dit rapport?
"De verschillen tussen groepen en mensen binnen deze groepen verdienen het niet om te worden afgedaan met een simpele conclusie (gelukt of niet). Het is een langzaam proces en over het algemeen groeien groepen steeds meer naar elkaar toe, hoewel er uitdagingen en problemen blijven bestaan. Er zijn ook groepen mensen met een Nederlandse herkomst die moeite hebben om aan te haken. Kijk voorbij herkomst/etniciteit en kijk naar mensen."
Source: Nu.nl algemeen