Een monsterverbond van D66, CDA en JA21 wil de aangekondigde onderwijsbezuinigingen grotendeels ongedaan maken. De partijen komen volgende week bij de begrotingsbehandeling met wijzigingsvoorstellen, onder meer om de langstudeerboete tegen te houden en de maatschappelijke diensttijd te laten voortbestaan.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over onderwijs.
Volgens het regeerprogramma bezuinigt het kabinet-Schoof ongeveer 2 miljard euro op bijna alle sectoren in het onderwijs: mbo-instellingen, voortgezet onderwijs, hogescholen en universiteiten. De internationalisering wordt drastisch teruggedrongen en ook het wetenschappelijk onderzoek moet inleveren.
D66, CDA en JA21 vinden dat pakket onverantwoord en denken dat zij met hun wijzigingen de plannen voor ongeveer 1,3 miljard euro kunnen bijsturen.
De begroting moet in beide Kamers worden aangenomen, maar zonder steun van D66, CDA en JA21 is de kans daarop klein. De regeringscoalitie van PVV, VVD, NSC en BBB heeft in de Tweede Kamer een ruime meerderheid, maar blijft in de Eerste Kamer steken op 30 van de 75 zetels. Dat komt mede doordat NSC niet in de senaat is vertegenwoordigd.
De drie oppositiepartijen willen verder dat er niet wordt beknibbeld op lerarensalarissen en dat kansarme kinderen die nu een verlengde schooldag krijgen, die behouden. Ook de financiering van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) moet op peil blijven. Op starters- en stimuleringsbeurzen moet niet worden gekort.
De oppositiepartijen dekken hun bijstelling door naar andere begrotingen te kijken, onder meer die van Volksgezondheid. Medisch specialisten zouden verplicht in loondienst moeten treden, de subsidie voor medisch specialisten in opleiding gaat omlaag en het eigen risico van de zorgverzekering wordt in 2027 niet 165 maar 185 euro.
Volgens Joost Eerdmans (JA21) is dat goed te verdedigen.‘Geld is geld. Hoe je het bij elkaar krijgt, maakt niet uit, zolang de Kamer maar akkoord gaat. In deze tijd is bezuinigen op onderwijs het domste wat je kunt doen. We zuchten onder een crisis in lezen en rekenen, er zijn grote zorgen over aansluiting van jongeren op de arbeidsmarkt en dan komt het kabinet met een miljardenbezuiniging. Dit is echt heel, heel kortetermijndenken.’
Diverse onderwijsbonden demonstreren maandag op het Malieveld in Den Haag tegen de voorgenomen maatregelen. De Stichting van het Onderwijs, waarin alle belangenorganisaties zijn vertegenwoordigd, riep donderdag in een brandbrief het kabinet nogmaals op ‘de geplande megabezuiniging van bijna 2 miljard op het onderwijs te schrappen’.
Het voorkomen van de langstudeerboete en voortzetting van de maatschappelijke dienstplicht zijn vooral voor het CDA van belang. ‘Er zijn jongeren die mantelzorg doen of sinds corona mentale problemen hebben’, aldus fractieleider Henri Bontenbal. ‘Die moet je niet straffen met een boete op langer studeren.’
Over de opvallende samenwerking met D66 en JA21 zegt hij: ‘Het past in onze manier van verantwoordelijke politiek bedrijven om samenwerking te zoeken met andere partijen om dit van tafel te krijgen. De CDA-jongeren hebben dat bovendien tijdens ons congres in een aangenomen motie gevraagd.’
De oppositie hield vorige week nog de verhoging tegen van de btw op media, cultuur en sport. Die zou in 2026 van 9 naar 21 procent gaan. Dit voornemen, onderdeel van het Belastingplan, stuitte op brede maatschappelijke weerstand. Nadat was gebleken dat het gehele Belastingplan in gevaar zou komen in de Eerste Kamer, zegde het kabinet uiteindelijk toe op zoek te gaan naar een alternatief voor deze bezuiniging van 1,2 miljard euro.
Fractieleider Rob Jetten van D66, die zich altijd als onderwijspartij heeft geprofileerd: ‘Ook nu komt het verzet vanuit de volle breedte van de samenleving: studentenorganisaties, universiteiten en hogescholen, de regio’s en het bedrijfsleven. En net als bij het Belastingplan rijdt het kabinet op een blinde muur af.’
Hij verwacht dat komende week nog meer oppositiepartijen zich bij D66, CDA en JA21 (die 14 zetels in de Eerste Kamer heeft) zullen aansluiten.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant