Rijke landen lijken vooralsnog hun zin te krijgen op de klimaattop in Bakoe. In het eerste concrete voorstel over de klimaatsteun aan arme landen staat dat die steun omhoog moet, maar met een beperkte hoeveelheid en pas in 2035.
In dat jaar moeten rijke landen 250 miljard dollar (240 miljard euro) aan klimaatsteun naar ontwikkelingslanden sturen, staat in de nieuwe concepttekst van de Azerbeidzjaanse voorzitter. Het gaat niet alleen om giften, maar ook om leningen en private investeringen die door overheden van industrielanden mogelijk zijn gemaakt.
In een eerdere tekst stond nog geen bedrag en waren ook nog twee sterk uiteenlopende voorstellen voor de structuur van het doel aanwezig. Dat leidde tot veel boze reacties.
In het nieuwe voorstel wordt ook een overkoepelend financieel doel van 1,3 biljoen (1.300 miljard) dollar voorgesteld, zoals volgens diverse onderzoeken nodig is. Maar in het bredere doel tellen ook allerlei investeringen mee die zonder overheidsinmenging gebeuren. Er kan niemand verantwoordelijk worden gehouden als dat bredere doel niet wordt gehaald.
Het bedrag van 250 miljard dollar is naar verluidt in lijn met de wensen van de Europese Unie. Het lijkt daarmee vooral een openingsbod, want ontwikkelingslanden vragen veel meer: tussen de 440 en 900 miljard dollar in giften of goedkope leningen. Investeringen zouden daar nog bovenop moeten komen.
De eerste reacties vanuit ontwikkelingslanden zijn dan ook niet mals. Ali Mohamed, hoofdonderhandelaar namens de Afrikaanse landen, noemt de tekst "totaal onacceptabel en onvoldoende". Hij vindt niet alleen het bedrag te laag, maar hekelt ook het feit dat industrielanden niet als enige verantwoordelijk zijn voor het halen van het doel. Zij moeten alleen "de leiding nemen".
De hoofdonderhandelaar van Panama, Juan Carlos Monterrey Gómez, noemt de tekst "schandalig, slecht en meedogenloos". "De 250 miljard dollar die de ontwikkelde landen aanbieden, is spugen in het gezicht van kwetsbare landen zoals dat van mij. Zij bieden kruimels aan, terwijl wij de doden dragen."
Bij milieuorganisaties die op de klimaattop aanwezig zijn, klinken vergelijkbare reacties. De reacties variëren van "ontoereikend" tot "verschrikkelijk". Agnes Schim van der Loeff van Actionaid zegt: "Dit voorstel doet volledig afbreuk aan het Parijsakkoord. Het vorige doel van 100 miljard was al ondermaats, dus een nieuw doel van 250 miljard mobiliseren en dat pas vanaf 2035 is schandalig laag. Met inflatie gerekend is dit achteruitgang, niet vooruitgang."
Ook een expertgroep die door de VN was gevraagd om de benodigde klimaatfinanciering in kaart te brengen, is kritisch. Het bedrag van 250 miljard dollar is "te laag en niet consistent met het in de praktijk brengen van het Parijsakkoord", schrijven de economen Amar Bhattacharya, Vera Songwe en Nicholas Stern.
Relatief welvarende ontwikkelingslanden zoals China worden in de tekst "uitgenodigd" om bij te dragen aan het subdoel van 250 miljard dollar. Als zij dat doen, hoeven rijke landen dus minder geld in te brengen. De Chinezen zeggen vrijwillig al miljarden bij te dragen aan klimaatprojecten in ontwikkelingslanden. In dit artikel lees je daar meer over.
De EU en andere ontwikkelde landen weigerden in de eerste elf dagen in Bakoe over bedragen te praten, terwijl dat het belangrijkste onderdeel was van de klimaattop. Die gesprekken kunnen nu eindelijk beginnen, maar de tijd dringt wel enorm. Officieel moest de klimaattop vrijdagmiddag eindigen, maar waarschijnlijk wordt dat ergens (diep) in het weekend. De EU heeft nog niet gereageerd op het voorstel.
Referenties naar het afbouwen van fossiele subsidies of het verlichten van de schuldenlast op ontwikkelingslanden zijn verdwenen of afgezwakt. Klimaatschade door extreem weer wordt wel genoemd, maar bijdragen om zulke schade te herstellen zijn geen onderdeel van het financiële doel en blijven dus vrijwillig.
De teksten over het tegengaan van klimaatverandering zijn aangescherpt ten opzichte van het voorstel dat donderdag werd gepresenteerd. Landen worden nu gevraagd om de conclusies van vorig jaar te onderstrepen. Toen werd in Dubai afgesproken om "weg te bewegen" van fossiele brandstoffen. Voor de EU is het belangrijk dat er in Bakoe geen stap terug wordt gedaan.
De beslissingen die nu op de klimaattop zijn voorgesteld, zijn nog niet definitief. Hoofdonderhandelaar Yalchin Rafiyev van gastland Azerbeidzjan zei tegen de pers dat het bedrag van 250 miljard dollar nog "niet eerlijk en ambitieus" is, en dat de voorzitter "laatste aanpassingen" wil doen als landen hun zegje hebben gedaan. Om uiteindelijk een deal te sluiten, is een consensus tussen alle aanwezige landen nodig. Die is nog ver weg.
Source: Nu.nl algemeen