Op de klimaattop in Bakoe is nog geen overeenstemming bereikt over hoeveel geld arme landen moeten krijgen voor de kosten van klimaatverandering. En belangrijker: wie daarvoor moet opdraaien. Westerse landen kijken naar China, maar dat land is lastig te peilen.
Het einde van de voortslepende 29e klimaattop komt in zicht, maar nog altijd is de belangrijkste knoop niet doorgehakt: een wereldwijd financieringsdoel voor het klimaat. Er wordt al dagen tot in de late uurtjes gepraat over de hoogte van dat bedrag, maar ook over wie tot de betalers moeten behoren.
Het zou voor de hand liggen om daarvoor te kijken naar de landen die veel CO2 uitstoten of dat in het verleden hebben gedaan. Dan kom je uit bij de Verenigde Staten, de Europese Unie en China. Die laatste staat niet op de lijst van landen die klimaatgeld moeten betalen.
China is de grootste uitstoter ter wereld en verantwoordelijk voor bijna een derde van de wereldwijde CO2-uitstoot. Dat komt vooral door het stoken van steenkool. Meer dan de helft van alle kolencentrales ter wereld staan in China. Die vooral gebruikt worden voor stroomproductie en de staalindustrie.
Onlangs schoot China de EU voorbij op gebied van broeikasgasuitstoot. Die trend is afgebeeld in de grafiek hieronder. Het land heeft nu meer bijgedragen aan de opwarming van de aarde dan alle 27 Europese lidstaten samen, berekende het gerenommeerde klimaatblad Carbon Brief. China komt nog altijd niet in de buurt van de VS, die met afstand bovenaan de lijst prijkt.
Behalve recorduitstoter is China óók kartrekker op het gebied van schone energie. Het land is de wereldfabriek van groene technologieën, zoals zonnepanelen. "Vorig jaar heeft het land 160 gigawatt aan panelen geïnstalleerd", vertelt China-analist Belinda Schäpe. "Dat is net zoveel als Duitsland, Italië en Frankrijk samen hebben." De eerste negen maanden van 2024 kwam daar nog 30 GW aan windenergie bij.
Terug naar de klimaattop. In de eerste week zei de Chinese vicepremier Ding Xuexiang iets opvallends. In zijn speech stelde hij dat China vrijwillig al veel bijdraagt aan klimaatprojecten in ontwikkelingslanden, namelijk 177 miljard yuan - 24,5 miljard dollar sinds 2016. Het is niet te achterhalen of dat bedrag klopt.
"China noemt het alleen geen klimaatsteun, maar Zuid-tot-Zuid-samenwerking", vertelt expert Chinese financiën Shuang Liu van het World Resources Institute (WRI). Volgens Liu is er nauwelijks transparantie over waar dat geld heen gaat.
Volgens onderzoek van WRI vloeien er inderdaad miljarden dollars uit China - in donaties en leningen - naar energieprojecten en infrastructuur in Afrika en Azië. Maar dat gaat wel op hun eigen voorwaarden. De cijfers zie je in de grafiek hieronder.
Klimaatsteun of niet, het feit dat de vicepremier van China nu openlijk over die steun begint, is een teken aan de wand dat het land bereid is te betalen, denken analisten. Ook is het een belangrijke eerste stap richting een deal op de klimaattop, zei directeur Li Shuo van het China Climate Hub.
China is op dit moment namelijk niet verplicht om klimaatgeld te betalen. Het land wijst keer op keer naar de status als 'ontwikkelingsland' bij de Verenigde Naties. In dat hokje zit China sinds 1992, en het houdt vast dat het de verantwoordelijkheid van ontwikkelde landen is om te betalen.
Meerdere landen, waaronder Nigeria, zeggen dat die status moet veranderen door China's snelle economische groei. "Maar het is heel moeilijk om die status te veranderen. Daarvoor moeten allerlei verdragen aangepast worden", zegt Schäpe.
"In de tussentijd is het zaak om een compromis te vinden die rekening houdt met de financiële bijdragen die China tot nu toe heeft geleverd." In de laatste uren zal moeten blijken of dat deze klimaattop nog lukt.
De naam Donald Trump valt ook geregeld in één zin met China op deze klimaattop. De grote vraag is: zullen de Chinezen in het gat springen dat de VS naar verwachting achterlaat op klimaatgebied? Er wordt namelijk verwacht dat de kersverse president van de VS wéér uit het Parijsakkoord stapt.
Zowel Liu als Schäpe verwacht dat China deze kans zal aangrijpen om te laten zien dat het land - in tegenstelling tot de VS - een grote speler kan zijn op gebied van klimaat, en dus ook op de financiering ervan.
"Bij de vorige verkiezingswinst van Trump stapte China naar voren en zei: 'Wij willen door'", zegt Liu. "Het valt niet uit te sluiten dat China nu eenzelfde soort positie inneemt."
Source: Nu.nl algemeen