De trend dat migranten en hun kinderen steeds beter integreren zet door. Dat constateert het CBS na zijn jaarlijkse onderzoek naar integratie in gesprek met NU.nl. Dat geldt ook voor Marokkaanse Nederlanders, die na antisemitische onlusten in Amsterdam weer onder vuur liggen.
Vandaag verscheen de jaarlijkse Rapportage Integratie en Samenleven. Nog steeds blijkt daaruit dat mensen met een herkomst buiten Nederland gemiddeld in een kleiner huis wonen en dat ze vaker het onderwijs verlaten zonder een havo-, vwo- of mbo-diploma. Ook hebben ze minder vaak werk, is hun inkomen lager en zijn ze vaker afhankelijk van een uitkering. Verder hebben ze in hun arbeidsloopbaan meer last van een slechte economie dan mensen van wie beide ouders zijn geboren in Nederland.
Maar het gaat óók nog steeds de goede kant op richting gelijkwaardige kansen, zegt socioloog en demograaf Ruben van Gaalen namens statistiekbureau CBS. Ook vergeleken met de vorige rapportage, van een jaar geleden. "Vooral de tweede generatie van mensen met een herkomst buiten Nederland doet het steeds beter. Dat is goed voor de samenleving."
Uit de jaarlijkse rapportage van het CBS blijkt dat op de peildatum 1 januari 2024 de tweede generatie van migranten groter woont en vaker een koophuis heeft. Ook werken deze inwoners van Nederland vaker, hebben ze een hoger inkomen en hebben ze vaker een hbo- of wo-diploma.
De "inhaalslag" richting hun landgenoten met een Nederlandse herkomst geldt niet voor álle bevolkingsgroepen met een herkomst buiten Nederland evenveel. En ook niet voor alle onderzochte gebieden. Zo blijven mannen van de tweede generatie van Marokkaanse, Nederlands-Caribische en Surinaamse herkomst relatief vaak verdachte van een misdrijf. Maar dat verschil valt volgens het CBS weg als je corrigeert op onderwijsniveau en "ongunstigere gezinskenmerken".
Naast positieve ontwikkelingen ziet Van Gaalen ook hardnekkige ongelijkheid. Zo blijft het voor mensen met een herkomst buiten Nederland moeilijker om een baan te vinden, zelfs als ze dezelfde diploma's hebben als mensen met een Nederlandse herkomst. Dat is al helemaal zo als de economie slecht is. Momenteel is de economie sterk, dus de relatieve inhaalslag op dit gebied kan een vertekend beeld geven.
In 2004 constateerde een parlementaire commissie onder voorzitterschap van VVD'er Stef Blok in het rapport Bruggen bouwen dat "de integratie van vele 'allochtonen' geheel of gedeeltelijk is geslaagd". Sindsdien buitelen politici over elkaar heen om het tegendeel te beweren. Premier Dick Schoof sprak eerder deze maand na de ernstige antisemitische en racistische onlusten in Amsterdam over een "integratieprobleem" onder Nederlanders met Marokkaanse wortels.
Van Gaalen verbaast zich over dergelijke uitspraken en vindt ze bovendien ongenuanceerd. "Je kan het niet hebben over gelukt of mislukt", licht hij toe. "Er is een bepaalde wens om hier makkelijk een score aan te willen hangen." Volgens de socioloog en demograaf is het ook te kort door de bocht om inwoners van Nederland in hokjes te duwen puur op basis van hun herkomst.
Hoogleraar mondiale arbeids- en migratiegeschiedenis Leo Lucassen was niet betrokken bij de CBS-rapportage. De specialist op het gebied van de geschiedenis van migratie en integratie bij Universiteit Leiden valt Van Gaalen bij: het gaat met de integratie van mensen met een herkomst buiten Nederland de goede kant op. Sterker nog: die trend is er al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw, terwijl er toen economische tegenwind stond.
"Begin jaren tachtig was de periode dat veel zogenoemde gastarbeiders hun gezinnen lieten overkomen naar Nederland. Precies toen was er een recessie, waardoor grote werkgevers zoals de mijnen op de fles gingen, waardoor veel van hen hun baan kwijtraakten", voert Lucassen als voorbeeld aan. "Tot soms wel 50 procent van de gastarbeiders werd in die tijd werkeloos. Hét recept voor een ramp voor hun kinderen."
En toch hebben deze gastarbeiders hun gezin een beter leven kunnen geven, blijkt uit onderzoeken zoals die van het CBS en statistiekbureau SCP. "We mogen ons juist in onze handjes knijpen met hoe het sindsdien is gelopen met de integratie", stelt Lucassen. "De sprongen op het gebied van integratie zijn juist onverwacht groot."
Ook volgens Lucassen zijn er nog steeds problemen. Maar daarbij merkt de hoogleraar op dat integratie van twee kanten moet komen, dus ook van Nederlanders zonder migratieachtergrond. "Wat we van tweede generatie Marokkanen verwachten, verwachten we niet van hun landgenoten met Nederlandse herkomst. Onder hen spelen bijvoorbeeld óók homofobie en Jodenhaat."
Onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau SCP Jaco Dagevos was net als Lucassen niet betrokken bij de CBS-rapportage. Hij noemt de uitkomsten na bestudering een welkome nuancering. "In deze tijden van polarisatie rond een zogenaamd integratieprobleem is het fijn dat de cijfers een ander beeld geven", zegt bij tegen NU.nl.
Source: Nu.nl algemeen