De terugverdientijd van de investering in zonnepanelen is in een half jaar tijd verdubbeld naar gemiddeld veertien jaar. De boosdoener zijn de oplopende terugleverkosten die energieleveranciers steeds vaker rekenen. NU.nl-verslaggever Tim Wijkman-van Aalst beantwoordt jullie vragen.
Hoe zit het precies met de terugleverkosten als je een variabel of dynamisch contract hebt?
"Er is een groot verschil tussen een variabel contract en een dynamisch contract. Een variabel contract is bijna hetzelfde als een vast contract, met als verschil dat je hem altijd kunt opzeggen en de energieprijzen kunnen meerdere keren per jaar wijzigen. Bij een variabel contract betaal je dezelfde terugleverkosten als je zou betalen bij een vast contract."
"Een dynamisch contract gaat uit van de daadwerkelijke stroomprijzen op een bepaald moment, die verschillen per uur en zijn gebaseerd op vraag en aanbod. Op een zomerse dag met veel zon is er heel veel aanbod van duurzame zonnestroom, maar vaak minder vraag. De stroomprijs kan dan negatief worden, en voor het terugleveren van zonnestroom moet je dan betalen. Maar als je op dat moment je zonnepanelen uit zou zetten en stroom van het net gebruikt, krijg je juist geld toe. De kosten die er zijn, zijn bij een dynamisch energiecontract dus al ingecalculeerd in de uurprijs voor stroom. Als jij dan stroom kan terugleveren op een moment dat er heel veel vraag is, dan kan je er een hele mooie vergoeding voor krijgen."
In de zomer lever ik veel meer stroom terug dan in de winter. Wordt hier naar gekeken bij het berekenen van de terugleverkosten?
"De terugleverkosten worden op jaarbasis op de eindnota berekend. Dan is duidelijk hoeveel energie je dat jaar hebt verbruikt en hoeveel energie je hebt teruggeleverd. Over de hoeveelheid teruggeleverde energie betaal je terugleverkosten. Sommige energiebedrijven beperken de terugleverkosten tot het gedeelte dat je kunt salderen en geven daarboven een kleine netto vergoeding voor alles wat je meer hebt teruggeleverd dan verbruikt."
Mogen energieleveranciers bij een meerjarig contract tussentijds de terugleverkosten verhogen?
"Nee. Alle contractvoorwaarden blijven hetzelfde gedurende de hele looptijd van je contract. De stroomtarieven mogen tijdens de contractperiode niet wijzigen, maar ook de kosten die je betaalt moeten hetzelfde blijven. Als daar wel iets in wijzigt, is er sprake van contractbreuk en heb je als consument het recht om je contract voortijdig en zonder kosten op te zeggen."
Is het voordeliger om 'onnodige' apparaten aan te zetten, om zo minder terugleverkosten te hoeven betalen?
"Dat is een manier om het verbruik van je eigen zonnestroom te vergroten. Maar erg duurzaam is dat niet. Als je veel overtollige zonnestroom hebt, kan het lonen om een dynamisch energiecontract af te sluiten. Aan het begin van de ochtend en eind van de middag krijg je meestal een mooie vergoeding voor het terugleveren van stroom. Midden op de dag kan het zijn dat je dan moet betalen vanwege negatieve stroomprijzen. Plan in dat geval in dat je dan bijvoorbeeld je wasjes draait en je vaatwasser aanzet of eventueel een elektrische auto gaat opladen. Kun je dat niet, dan kan het lonend zijn om je zonnepanelen tijdelijk uit te zetten. Doe dit wel altijd met software en nooit met de schakelaar, want dat is slecht voor de omvormers in je zonnepaneelsysteem."
Wat gebeurt er als je een huurhuis hebt met zonnepanelen? Draai je dan zelf op voor de kosten?
"Dit is een heel groot probleem en er is daardoor ook heel veel discussie over. Huurders betalen vaak een vast bedrag per maand aan huur van de zonnepanelen. Daar komen nu de terugleverkosten en de toekomstige afschaffing van de salderingsregeling bovenop. Daardoor staan huurders nu al voor de situatie dat hun zonnepanelen voor meer kosten zorgen dan dat ze nog besparen op hun energierekening. De Woonbond behartigt de belangen van huurders en is in gesprek met verhuurders over dit probleem. Mogelijk dat verhuurders een afschrijving moeten gaan doen op de zonnepanelen om zo de huurprijs van de systemen te verlagen. Maar daar bestaat ook nog heel veel onduidelijkheid over."
De terugverdientijd is gemiddeld veertien jaar geworden, maar stel dat er tussentijds iets stuk gaat aan de zonnepanelen. Is de investering in zonnepanelen dan eerder een risicovolle investering geworden dan een verstandige?
"Wie zonnepanelen aanschaft doet dat primair om zijn energierekening te verlagen (alles wat je zelf opwekt hoef je niet in te kopen). Je doet het misschien voor het klimaat en om wat minder afhankelijk te worden van een energieleverancier. Wie nu een zonnepaneelsysteem aanschaft zou ik willen adviseren om ervoor te zorgen dat je het systeem kunt schakelen. Zo kun je de opwek meer afstemmen op je eigen verbruik en veel terugleverkosten voorkomen. Eventueel in combinatie met een dynamisch energiecontract kan een zonnepaneelsysteem op langere termijn nog best rendabel zijn."
Waarom worden consumenten belast voor het terugleveren via zonnepanelen en niet de bedrijven?
"Zonneparken verkopen hun stroom meestal rechtstreeks aan afnemers. Daardoor gelden terugleverkosten vaak niet voor zonneparken. Om overbelasting van het stroomnet te voorkomen, moeten zonneparken op bepaalde momenten uitgezet kunnen worden. Daarnaast gelden ook steeds vaker verplichtingen om batterijen bij zonneparken te plaatsen. Deze aanvullende regels zorgen wel voor extra kosten die je als 'terugleverkosten' zou kunnen uitleggen."
"Een ander belangrijk verschil is dat zonneparken aangesloten zijn op het middenspannings- of hoogspanningsnet. Dat is het grote transportnetwerk dat stroom over lange afstanden transporteert. De meeste opstoppingen zitten op het zogenoemde laagspanningsnet. Dat is het gedeelte van het stroomnet waarop woningen zijn aangesloten en waar stroom over een kortere afstand wordt getransporteerd."
Source: Nu.nl economisch