De kop boven deze column klopt niet, denk ik tijdens een bijeenkomst in de Tweede Kamer die anders verloopt dan verwacht. Maar oordeelt u zelf. Wie weet klopt mijn kop alsnog.
Het gebeurt in voorheen het formatiegebied, waar dit rechts-radicale kabinet tot stand kwam, een moeilijk te vinden vleugeltje van het tijdelijke Kamergebouw waar het plafond nog lager, de gang nog nauwer en het beton nog betonniger is. Maar één zaal baadt in het licht van grote ramen, begrip en vertrouwen.
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Tip van Monique Daemen, over wie ik eerder schreef: vandaag komen daar bijeen slachtoffers van toeslagen- en andere overheidsschandalen met Kamerleden, ambtenaren en een staatssecretaris. Het doet me denken aan een waarheidscommissie, en misschien is het verstandig die in te stellen, met Pieter Omtzigt aan het hoofd. Dit is de dag van alweer nieuws over fouten met uitkeringen (Wajong, steeds ontkend door het kabinet) en van een dramaserie op tv over het toeslagenschandaal waarin ‘de schaamte gelaagd werd uitgespeeld’, aldus de regisseur.
Maar in deze zaal geen fictie: echte tranen van echte mensen die onversaagd in het hart van de macht vertellen wat de macht ze heeft aangedaan. En nu stapt ook nog de staatssecretaris op die het goed moest maken – de rest van de ploeg gaat door, erg bezig met dingen waar wel politieke munt uit valt te slaan. Weer een domper voor de slachtoffers.
Maar Monique zegt: ‘Ik was zo bang dat het kabinet zou vallen, want dan hebben we niemand meer.’
Haar gevecht met het UWV is nog steeds niet opgelost, ook al kreeg ze gelijk. Ze blijft opgewekt strijdvaardig, en nam een hotel in Den Haag om hier op tijd te zijn. Monique staat naast Frans Winkel, die veertien jaar geleden in de Volkskrant al vertelde over het UWV-schandaal. Het bevechten van de autoriteiten is zijn leven geworden. Als ze zeggen dat ‘de wetten allemaal zo ingewikkeld zijn’ maakt hij een rij blanco wetboeken met alleen de artikelen erin die ertoe doen, te weten drie. ‘Het is niet ingewikkeld. Ze doen alsof het ingewikkeld is.’
Ook hij is blij dat dit radicaal-rechtse kabinet nog steeds bestaat: ‘Wat is het alternatief?’ Nu kan hij zijn verhaal vertellen, nu zien de ambtenaren en politici zijn gezicht. ‘Ik kom niet om te luisteren maar om te praten.’
En hij vuurt een vlijmscherpe vraag af op Tjebbe van Oostenbruggen, net een paar uur staatssecretaris: of de staat kan ophouden met het zwartlakken van dossiers. Want dat mag niet van de wet. Antwoord: ‘Het is een onderwerp waarin ik me ga verdiepen.’
De aanwezige politici zijn allemaal van Nieuw Sociaal Contract, de partij waar de slachtoffers hun hoop op richten. Daarom gaan we door met dit kabinet, zegt Kamerlid Sandra Palmen. Ze werkt aan een wet die alle slachtoffers eenvoudig schadeloos stelt, van het toeslagen- tot het Groningergasveldschandaal. ‘Het gaat niet over politiek, het gaat over mensen.’
Van Oostenbruggen vertelt de zaal hoe hij opgroeide in armoede, en leerde wat afhankelijkheid van de overheid betekent. Hoe hij moest volleyballen op versleten sportschoenen. Nu is hij multimiljonair.
Heel mooi, zegt een slachtoffer terug, ook zij bouwde door hard werken een leven op met twee goedbetaalde banen, drie kinderen en een huis. ‘Het verschil is dat de staat me gedwongen heeft terug in de armoede te gaan.’
Het is pijnlijk, en ze huilt zacht en ja, zegt de staatssecretaris, ‘ik ben vertegenwoordiger van een overheid die dit heeft gedaan’. Een oplossing is ingewikkeld, al wil hij beginnen met ‘de taal’: een kruistocht tegen onbegrijpelijke computerbrieven.
Meer mensen huilen. Monique niet: deze week heeft ze een gesprek met topambtenaren op het ministerie om haar zaak te regelen, bijgestaan door Kamerleden van NSC en CDA. Dat was zonder haar vasthoudendheid nooit gebeurd. Daarna wil ze met Frans een meldpunt beginnen.
Mijn kop klopt: van dit rechts-radicale kabinet hebben de slachtoffers weinig te verwachten. Alles wat ze bereiken, is te danken aan hun eigen moed en kracht.
Tip van Monique: de WAO wordt het volgende schandaal. Spring daar als krant nou toch eens bovenop.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant